501 

  -XXI  
 
- 
 
   
  , 
  
  . 
. 
    .     
    - 
   . . 
 ,    
   ,   - 
.      , 
,    . 
      ? 
        

1 
1	  		 ' 
 
/ 
 :  ̻ 
.. 
   
., .. 
   
 
. .  - 
    
.. 
 
     
17  1996 .. . 014823 
 :   ..   .. 
  . 
.  ..  
   .., .., .., .., .., . ., .., .., ., ... .. 
 ..   .. 
  .., .. textmaster@informnauka.ru 
   29.05.2001       , .: (095) 924-96-88     
  
107005 ,  ., 8 
  : 
(095) 267-54-18. 
e-mail: crielife@informnauka ru 
     : 
hitp://www.chem.msu.su:8081/rus/journals/ 
chemlife/wclcomc.html: 
http://www.alia.ru/-lij/: 
http://www.informnauka.ru 
         XXI  
. 
 : 
    72231  72232 
     - 88763  88764 
  
-     
    XXI  
20 
,     ,       .  ,   , ,   . 
   ,     ,   ,     .      ,    .     . 
 
     	4 
   	4 
  ,     	5 
 	6 
,   ,  	6 
 ,   	7 
    	7 
.. 
  ,    
  	8 
.. 
   	 12 
lilAMildAI! .. 
   ... 	 14 
  ,    	 15 
.. 
 	 17 
filiNUNT.k'l-l'illlgl 
. .  
 	20 
.. 
  Ż:   ? ...	  ... 25 
.  
  	26 
.  
 	 30 
.. 
   -   	34 
   
[    
  
   ( ).  

50 
          ,    26 926 .    1  (1000 ),        .     -? 
       ,      ,            ,           . 
 
. 
  	 39 
 
  ?	42 
   ׻ !	43 
 - ,  - 	43 
. 
   	44 
..  
-	47 
    	49 
.. 
   	50 
.. 
 	58 
..  
   
 	59 
.  
  	62 
-  
ʻ - 10 	68 
  
18	    
70 
  
32	  . ... 
70 
  
54	  
72 
 
   ,          ,      ,   . 
14 
    
    ,                   .          . 
26 
 
   ,     ? 
56 
 
-,          ,     34%,              . 
58 
 
   ..  .      . 

  .   
         ,          ,     .  ,   ,         .      . 
 ,       ,   ,      .           ,      1980- .,               .  1979 .         2,5%  . 
         (.   .)        -          ()      ,       TOMS     .              1926 .,       .         ,            XX . 
  ,          .   
      1970- .,    ,     . ,         .       .          . ,              (). ,   ,       ,        .          ,     . 
,          ,         . ,                .      (60-80),  ,   1-2       (30-60).      ,              .           ,             50 .            2- (   28 )  11-   ,         (   - ) . 
    ,           ,        ,            .  ,      ,    -         . 
   ,                             .               . 
 
 
 
 
    ,  ,     .         ,      .     ,  , , , ,    ,            .   . ..     ,          -    ,    , ,   , - ,         .  ,        , 
           , - , ,  ()  .      , , , .          ,         .          (5-6 )           

 .       ,  , ,   . 
          ,       ,  .      . 
   -         .  , ,   ,    ,        ( ,     ),   ,       .          .           ,     . 
,            ,     ,  ,    ,  .     ,     ,           .  ,   ,   -   -  ,     ,        .  ,   ,      . 
  ,     ,  ,     .         ,          ,  ,     ,    .   ,     ,      . ,   ,       :         -       .     ,      ,      . 
   
                 .       ,   .   ,         ,     .       . 
       .      ,      ,  ,  ,  .  ,    ,   ,   .      ;       ,   .       . ..     . .. ,        ,      ,         ,     . 
 ,         ,      ,    .         ,   -:   ,  ,        ..          ,         .  
            -  . 
 ,                 .          ,      .        30   ,     0,2 .    , ,         ;             ,   ,          ;  ;          .  ,            . 
   ;   ,    ,       ,      .    ,      . 
           .   ,          ,        .       - 

   ,     .       -     . 
    ,         .    ,       ,       ,     ,    . 
  
         :     ,       . 
        :        10- ,      .           ,   .    ,      . 
 ,     ,  ,    ,     - . ,   ,   :      ,   , , .              .            . 
                ,      .   .    (60%)     ,   .                 .           .  ,       13  ,    . 
       ?  ,           ,           ,      .      -,     ,     ,         . 
 ,    ,                 .   (  )     !  , , ,          ,              . 
, ,     : 
	, ! 
	...  ...    ? 
	  , ,   . 
 , 
  , 
  
   ,     ,   ,  ,  ,  .        . 
   ,           . -  . , ,                   .  ,       ?           ..  ...        (, ),           .      . ,      ,       (   ).        .        
,    10%-    .        :         ,       (  0,7-0,9 ).           ,     -. 
         ;  .   ,   .         (   ).  ,        .      ,       .  -   20%-      300   100     ,          .        .                .                  .     10   .          ,     (      ).  , ,   ,         ,  . 
            - : ,   .      ,    .  ,   ,       .     ,             . 
              ;         .       ,      ; 

  ., ., . 
 ,    
      - .         ,          ,  . 
      - .       . ,  , ,              . ,      ,         ,     ,      - .        ,   ?           ,          .       ,        -    66  .      ,  ,       .       -38,   +2,   -3.     ,    ,     ,     .         . 
        .       .     ,         .      ,,  . ,    , ,      ,   .  . 
        ,     ,   .    ,                 ,     ,     .         ,     . 
 ,           ,     ,     ,       . ,        ,   .         .     . 
     
          , , ..          ,   .        -   ,       . 
      .        ,         .          .       :  ( ),  , ,  ,  .   ,         ,  .     .    -    ,    ,     ,      ,      .      ,             ,    . 
 ,       ,       ,    .    ,      .     ,      ,         .          ,              .       ,       ,          .      . 
,           ,    .      :              .  ,    ,          
,  ,  ,  .      ,   . ,         .        ,         :         . 
    ,        ,  ,         . ,         . 
2 X 

  , 
	    .   
   .. 

* 
s 
     1855       .      ,        500 .     , , , ,     .        . 
   .    XX       ,    ,   .  ,     ,   20             ... 
,   ,  .       15   .                      .     ,    . 
 XX    .       80 000 ,          3,5 .     ,   .    ?        1   ,       3,3 . .  ,    ,    ,            20 .      ,         2  .       ,  ,   - 
- 
 (   )  .   ,      600800   . 
-             .    . -,     ,  . -,      . -,    -  ,    .        100 ,        ,     .        ,    , ,      ,     . 
   ,     ,   ,       .       ,    . 
   ? 
     .  ,  ,     .        ,       ,       , , ,       .  ,  ,     ,         ,                     . ,          - 

,      : , , -   .       ,   ,        .    . 
 
     ,    .            ?     :          ,     ,     ,       ,    .       .        . 
      , , , .      ,         .     . -,   ,   ,    ,    ,       10% ,   . -, 70%      ,   ,     . -,         ,   90%     ,   .  ,       ,             .  ,   ,        ,      ,      (,  ),  ,     .  ,      ,              . 
 
   , ,  ,           ?       70- .    ,     ,    - .     ,    , ,  .         .    ,          .  ,         ,    ,    . 
 
    ,         .       ,     .        .           .  (,)    ,    ,        . 
        ,   70-     .   ?               ,    ,           .         . , ,     , ,    . ,         
 
          (  1-5 )   (  1 ).    
   -,    ,    .          , ,  . 
    . , 40                     .       ,               .       ,   ( -50  -90)       (      ).  ,    ,               500 . 
     :         ,  , -      .       . ,  , ,    , ,           . ,            ,     . ,      . 
   
  ,         (     )   :  ,  ,    .  , ,     ,        . ,           ,  ,  ,    . 
    ,   - 
10 

  ..            (      ),     22  .     :  ,   (   ,    ,        ),     .  ..  ,       .   ,       ,          .      ,           - . 
  ,  -      :       .      , ,    , .          ..,   ,   .     ,         : 1)         ( ); 2)          ; 3)         . 
    .   ,      .          :       ,    1%  ( ,      ).  15     ,      . ,       ,       .        ,     .      10  ,  
 ( ),              . 
    -      .       .      .       200 .             :          ,   .   -  ,      .       ,           . 
   ,               .  ,                , ,      .  ,      . 
-  
             .    2000         .             (        , , , ,  )   (   ,  ,   , ),  - 
- 
. ,   ,  ,   .      .  ,   ,    ,          .       .       ,    : ,       ,      ,        .    ,             .          .         .          .         . 
       ,     , -  .     ,     . , ,      .     ,       .         .            !           ,  ,  .    ,           -  . 
      ,   ,        . 
11 

       . -    ,       .         . ,             ,    .         40% .       .              180  .       ?   .           . ,  ,       .          .      ,     ,     .   ... 
      ,        .      ,     ,       ,      20%.        .   ,    ,       .  ,    ,     ,     ,     -   .   ,   ,     ,       .      .    ,      ,     .       ,        .      , , . 
         
12 
30 .           .       ,         25%  .      20%          30%. ,       .      ,       . 
    
           2000 .     ,       10000     .     .      ,     ,  .  2000            1 - .        ,     , .   ? , .         ,      .  ,    ,  ,     .    ,       ,    ,   ,    ,       ,    . 
 ,   
  : 
 
  
 
952-19-87 
 
  
.., 
   
  
  
, 
 
 
   
  
1985 . .         -        .      ,        ,         !      :        . 
1994 . .    -          5000 3.        ,    .        ,  1000 3.    ,         .     ;       . 
 ,   ,   -    ,    .  ,  ,    .         ,         (.   , 1998,  12). 
   ,    

    
   
,  ,      . ,   ,     FeS   (FeeS9)     - .         FeS2,      , Fe2S3. He    ,        ,                . 
   ,        ,    .  , . 
  
 ,               .        Fe2S3  FeeS9.     ,           . 
 ,       - -   .      ,    ,      .                    .   ,    ,  . 
        ?     .      : 
Fe2S3 
 2 = Fe2O3 
 3H2S. 
      (Fe2O3)   (FeO): 
H2S + Fe2O3 = 2 + 2FeO + S. 
,         : 
2H2S + 2= 22 + 2S. 
           .      .        .     260-,  -   . ,  -        . 
       ,      .       : 
Fe2S3+ 3/2O2= 3S + Fe2O3. 
      3200  . 
       ,       .   ,         23 .    35       ,      .            .             ,      .        ,         ,     .     ,       . 
   
, ,   ,         , .         ,      .  ,   ,       :       . -    ,     . 
-       ,      .   :      .          .         ,    ,              . 
,    ,   - .                  .           .      ,    ,    .  ,            . 

   .., 
 
 ,       ,    . ,     ,        .              XX        ( ,   - ,   ,    ).      .              ; ,          ,              (         ).           2,    ,   , ,      .     ,     XVIII    ,   
.   1783      ,      ,                . 
  ,          -   㸻 (  , 2000,  53,  2).           (    - ).     . 1.         ,    , , ,   .             (,   2:1).          ,      ,    ,    .   ,        
14 
  .    .       .    NiO, Co3O4, Fe3O4  2. 
   (200     0,1  NiO)        140   3    1,5  .        (,    ) .              ,  ,        (. 2). 
    -  ,          .  ,          .     ,              .     - ,       ,    .       (, ZrO2  AI2O3)   . ,         ,    . 
       ,       .   ,             .       (    ,       ,    )   4%,   ,          .   , ,        . 

     (   .    ).            ,  ,    ,       (           ).        . 
 ,                    ,       (     ).                (         ). 
            . ,    , ,     .         -    ,           -   . 
  , 
 
 
    
  
D 
|    - 1     ..  ,      ,           ,  .                 . ,     - ,  -           (          )           ,     . 
 ,    :          ,    .   -      -  (. 1),           ,   ,  
S 
        . , , ,              , - ,     (.   , 2001,  3).            ,    (,             ). 
          -.      -          
, , ,    . 
       - ,  2 (     ,  X    ).        (1923)  - ,        (. 2).    ,           (,     ).          MoS2,           (. 26), ,   
10 
2 

wo,. 
    
  
 -. 
 ,    
  
   . 
    ()    .,   , ,     (,    )     ,       . 3  (      ).      , ,            (     0,6 ,      MoS2),          . 
        ,       Russian Matryoshka Doll Structure,   .   -   ,   ,      ,       (  ,    ). , ,           ,     .            , 
       (,             ,     . 26). 
             (  50 ),         (. 4).       , ,          .        ,                   .             (),      (  !)  ,      .             . 
,       ,     . ,   ,        
    (    ).   -                 .       . 
,   ,    (  , )    .          ,       .   ,       Si,   ,    C60+Si60 (. 5).              (       ). 
 ,            -    ,   .    ,  ,             . 
 -  
.. 
16 

 
 
 .. 
          :          . 
. 
 ,         .      ,  ,       .     ,   ,     .  , ,     ,    .          :              ? 
     :   ,         .    XXI         :    20              .    (    )  
 .          .        . 
  ,          .    :   ,     :            ? 
 .   , ,        2-1010     3-10 /.     =1026 ,     1079 3.        ,     .     ..,    3,1-10 25 /3. ,        ,    2-10 2 /3,      NB=1077 . 
 .  3=6,4-106 ,   6-1027 . ,       40  , ,      N3=1050 . 
 .    , =10~10 . , Na=1. 
   .   ,        . 
    /3=1019, /=1017  ,         ,     .         ,   :           ;    ,  . 
   ?    : NB/N3=1027; N3/1=1050.      23 !       ,     . 
 ,       ,    .   ? ,                  .     -    ,   ,   Nc=1056.        NB/Nc=1022.     1025 ! 
  , ,   ,    ,  -   ,     ,   - . 
 . -,    .     5-10      .       ;  ,     ,  ;     ,      . 
-,   ,         ,       (),   .        ,  ,        .   ,     ,       ,     . 
17 

   
S.R. White et ai, Nature, 2001, v. 409, p. 794 
          ,   ... (.). ,                    ,   .           . 
     ,     .          ,     .      ,          ,      .            ,      ,              . 
   .        -  (),       : 
 CI-..   I 
CI* 
 
    	  
          ,  
         .       ,     ,   -  .     75%   . 
,       (smart)  (  Smart Materials and Structures)      .       ,          ,    ,   ,    . 
        -, , ,    .     ,      ,      ,     .        , , ,  (               .  , 1998, 4). 
      ( SiO,)   30 1200         -  .          .     ( )        ( ),             
.  SiO, ,      ( )   ,   ;          . 
,      ,      ,  ,      .         -     ,     ,     .       ()          (P.Jiang et al., Science, 2001, v.291, p.453). 
 
  
-  ,                .      ,               -- ,     (    ).     ,           ,,      ( ).   ,                 . 

     .      ,      , , , ,              .      2500 ,        110 .   1905 .  . ,        ,          (  42  ).     ( - )   ,       ,      . 
     yellow cytoplasm?       (macho-1)      .      ,   ,   .  ,      -      . ,      macho-1    . ,    , -    ,           (H.Ni- shida, K.Sawada, Nature, 2001. v.409, p.724). 
   ,     ,      .         (   ),     ,   ,      ;    (cartilage-hair hypoplasia).  
    ,        ,   . ,        ,         . 
             -,      .     , ,      ,      .        ,   ,    ,   ,     ,  ,  ,   -- .  --     ;    MRP (mitochondrial RNA processing),     -  ,       -  .   (,    )     -  ,      . 
          ?  ,   ,   . -,       -  ,   -    . -,     ,     . -,  ,        RP     ,    
  (M.Ridanpaa el ai, Cell, 2001, v. 104, p. 195).     ( ,   )  ,     ,          .   ,    .           ,    .        - 
   
Science, 2001, v.291, p.259 
     ,   , ,             ,    (  - ).         ( )              (.         , 1994,  8). 
            ,      ,  ,  ,   ( 174 ).            ,      170 . ,       . ,  - -  (LEP)     200 ,    80-    W-  Z-   80  91 .   200   
    ,        ,          206 .    ,  ,  : + + - -> Z + ,   -   (   )    114 .             (91 )     200   .  -   /   ,   ,    , ,           . 
           ,       .     -  LEP      (    ,     ),             (LHC).          ,   ,         .    1000 ,  1 . (         .,           -.) 
   , ,   ,          ,     LHC         . ,             ,       . 
 . 

 
   ,   ,  ,   ,...   (  )?              : .           - ?  , ,      .   ?   -      : ,  . 
       
   , ?         ,     .    ,  .  , ,          ,   .             ,  ,     .          ,    ,        .        ,  . 
  . -       ,  -         ,   .      :     ,       .       ,   ,           ,    ,         .  ,       ,   . 
 ,          ,  ,        ,    .     ,       .         ,             ,               . ,    ,   : 
    ? 
       ,         .    -,    :       ! 
,  ,        ,  ,    ,             , , ,  .          ,   ,     ,      ,    (,  ).     .     , ,    . 
      ,   ,         -- .    -         .                   . ,  ,     .              ,    . ,      ,            . 
     
         :   ,   -    (   
21 

  ),   ,           ,   ,  ,   ,   , , , ...  ,       , -   .         :        -,           .     , ,  .     - .         , , ,  (, ,    ). 
         .      .     ,               ,      ,           .        ,   ,   ,            . (    .  ,   , ,       .)        ,      .    , ,        .           . ,   ,    ,     ,    ,  :   .          ,        .  ,     ,     ,    ... . 
  ,       :           : 1,2      ; 3   ,   ,   ; 4      ; 5    ; 6    ; 7      ; 8    ; 9     ; 10       .  ,       ,       . (   .. ) 
    -- ,  ?         ,     .              -   .       .       ,    ,    ,  .      ,      ,  ,  ,   . 
    ,      .       .          ,      !    ,          -    :  ,   ( )   ? (          .) ,     ,       ,     . 
     ,    - 
11-/%	 S 
 .           ,  -           .        ,      . ,      ,    ,           ,   .    .       ,           .   :          . ,       ,     ,      .      ,            ,     . 
   
   ,            ,        .       ,     , 
22 

Ltd Jfindi  (tmmimtturi el (hwtitn di Sere * Ordrt ats 
ClM YVMfTIi ttCLfZPti  (Aiti'Trf Ion' IA 
	 ' ' Pi		j hi ' 
if(ititni( aiivtn trill if a Atitj-Nuvt rfe t'Ort&ft,i EU.LtJirydmne ciff~ ITt rn me a In mm mire fti 
 f?ffctl -"  - .  ftk 
         . ,     ,     ,    .           .     ,        ,      ,  .          ,    ,     ,     :    ,        .       ,       .           .         ,       ,   ,  ,        :  ,  . 
         .   ,        . ,    Homo scriptoris   ,   .   ,             ,  ,  ,      .  
    ,     . 
    ,    :     ,  -        ,    Alexandre  Borch 
,    ,    . , -,    ,          ,    ,        , ,     ,    .    ,  ,   . ,     ,     ,       . 
        ,           .        4  10 ,        .       -.       .         . ,                 .             ,  .    ,  
   ? 
 ,       ,   . 
     ,       .    (      ,      )    .             .   ?      :       ,    ,       ,    .             ,     .           ,      ,       . 
    ?    ,           . (,           :               ,   .)     , ... , ...     .   ,                 ,       .      ,                    . (,          ,   
23 

    ? 
      ). 
            .          .  ,            .           ,    ,  ,    ,      ,    .     ,     ,  ,          .               10 ,     ,           . (,      , ,     7-8   .) 
,      ,      .       ,    ,     .  ,        ,          . , ,     ,       .  ,    , ,   . 
 
    
,    ,      ,      .  
     ,      ,     ,   ,      .         :   ,       . 
 , ,  ,  .,     .        ,  -   ,     .      :     . 
     .        ,         ,              ( ,  )         .       .  ,        ,    .  - .        , ,      .      ,     .      ,      ,  ,    .        . ,   -   ,         . 
   , ,   .             .         ,       ,     .     ,     :                ,      
.            .  ,   ,    ,      ? , . 
   .         .   ,          ,  ,  ,       .              ,      .     ,              .        ,      ,        ,      ,   ,  .       .       ,       ,     ,    :    ,  ,  .         ,           (   ). 
 ,            .  ,        ,   1920    ..               .   ,     ;     .     ,        . 
24 

  : 
 
 
? 
s    
 
[     ..  ,     ,  .         ?      ,        ?          -  ,     ? 
       ,  ,      . ,     .       -       .   ,   1919             .    ,   120-      ,   ,      . 
 1783       London Magazine     .  , ,      -  ...         . 
     :              ,   ...   .    ,   12        ,      . ,    , ,   ...      
  ,          ,        ...   ,         : 
    ,  ,  , ,   ,  -    . 
     , 
   -    
    
  ,  . 
                  . 
 -         ,        . 
                 . 
    .        ,     .   ,  1789 ,         ,    ,   .      -   ,     
   . ,     ( ,   )      .      ! 
      -    ?              ,      ,   .  ,                  ,  ,             . 
    .          ʰ (1995,  8)     
  
  . ,              ,     1804 .      Antiaris toxicaria,  .  -   ,       .    , ,     : avxi  , ,   api?   ().         -, ,   . 
    , ,        .       ,    .    ,         .    ,   ,  .    ,    . 
     ,  ?  ,         .  ,   :    ,  ,     ,    .             :  ,     ! -,          ,   -    . 
   .. 
25 

 
 
  
    
   . 
    , 
     
   
  ,     
    
  . 
   
    ?     .  ,       ,         -    ,           .        ,            ,        ,   . 
   
     ,     , ,       (   ,      ,     ),   -  ,  .     ,      ,     .        ,   , : ,        ,     . 
      ,    ,     ,    ,   ,       . (         ,     .)           ,      ,       ? 
   ,       ,     ,    ..     ,   
   ,     .     ,     ,      . 
    ,   ;     ,       ,   ;      ,         ,     ... 
 ,      ,      ? 
  ,    ? 
   
   -        ,   ,       ,      . ,  Deep Blue  (   )    ,              ,        ,      .  (!)  - 
26 

,     -    ,  Deep Blue   (,          ).  ,  ,          ,     . 
        ?    ,   -,              .    ,      ,      .  ,   ,   ,     -  . 
?  ,    :        ,     .     ,        ,          .      (        ,   ,   ...),       .   ,        ,  ,     . 
   
 :           - .           ,      .         ;       ,       ,      :    ,     ,   ...      .       
,   ,   (     ).   ,   ,   ,        ,     .      ,    ,              ... 
  ,     , ,     (  , , ,      ),        . 
   
            .   ,    ,     ?  ,     ,   ,     . 
   ,        ,         ,       (   !). 
 ,  -   (  ,    ),          .      ,        ,    . 
,          ,      ,          ,      .        :     ,    ,    . 
         ,  ,   -.   - 
    
,          ,      ,        (         ).      ,       .   - , - !    ,         ,      ,      .   -       ( ) ,         ,    ,      ,     . (  :                  !) 
  
     ,    60-         -  :  ,  ,     ,      -  ?     ,    ?           ? 
     - .  .  ,         (   ),        -             ,     . 
27 

AM, 
  
  
,     ,            ,    ,    (   ) ,         , ,      . 
        ,       ?      ,   ,   - (     ),    .         ,      ,        . ,           ,       (  ,       ?).    ,      ,     
 . 
f-oo 
,  ,    ,       (   ,    ),    .      ,    , ,     -     ,          . 
,  ,                ,          ,         ? 
   
 ,        (      !),       ,  ,       ,     .            ,            
, - .      ,        ,        . 
    ,     ,      -  ,                (       )    . 
,         ?      ,     -   (, ,    ),       .     ,      . 
   
     ?  ,   ,   :     ,       .       -   ,  - 
 

    .     (   )   ? 
         .                    ;       , , . 
    ,       . ,     (. 1).         ,      ;    (. 16)   ;       (. 1)   ..            . 
   ,               ,      ( .  ,           ).        (. 1),      
         ,  . 
          . 1.              ,    ,       ,  .     ,                   ,        ,  , ,  ,       ,            ,  . 
          !                ! ,  ,          . 
   ,      ,  ,       ,        
 
    (. 2).      ,    ,       ? 
      (,       ).     :         ,     (. 3).  ,    ,             .                ,         (       ).  ,   ,      ,    . 
     ,   ,       (. 4),       !    ,     ( )                 ,  . 
       ,         : ,   ,     ,          . 
 - 
29 

 
  
 
   
     , , . ,           , ,       .     , ,    ,    ... 
            (      1957      ,              ). 
       ,  , ,    .            ,      , ,  1910 .,    ,  -    ,       ,         . 
     .     ,    - .            ,    ,    ,    ,     .         ,   ,   - ,    .    ,      ,    ,    .          ,    ,   ,  , ,  ,               .   ,      , -  ,    , ,  ,  . 
     ,    ,     ,    .   ,  ,     ,   ,              ,          .    ,       ,  .   ,     ,   ,  , ;  ,      ,  , .     ,    ;     ,          ,   . , ,  ,     ,  ,     . 
<...> ,    ,   ,  - .   ,   , .     
 .         ,       .       , ,    ,      -  .     , ,    ,           .     ,            .     , ,    ,      ,  .     ,    . 
<...>     ;   ;         .  , ,  ,      ,     .   . 
<...>     ,    .              .             .          . <...>  ,   , ,       ,    .     :     ,      ,         . 
<...>       ,  .   ,  ,  :      . ,  ,     ,     .        ,    .      ,   ,       . <...>      ,    ,       ,     . 
30 

<...>  , , ,    .     .  - , -       .      .  .     .  .         ,    ,     . 
<...>  ,  ,       ,     .             .     ,   - .         ,        .         ,       ,      .     ,    ,  ,    ,       ,     .       .     !  ,      ,     ,    ,    !        ,   ,  ,   ,    ,      ,  . 
<...>           .     ,   .        ,          .      .         ,  .      ,   , ,   ,  , ,       , ,    .       ,      . <...>  , ,               . 
        .  ,       ,   ,    ,     .          ,    .       ,          .    ,         ,          .  ,       ,        ,     .  , ,     ,   , ,    ,    ? 
<...> ,      ,        , - 
  
   .             ,      .    ,        . <...>   ,    ,       ,     ,   .       ,  ,     , ,   , ,    !        ,       . 
<...>  ,    ,        . <...>      .    ,      .        !       ,       . 
       ,   ,   :  !  ,       .    .   .       ,  :   .  ,    ,     : !..   ,  . ,  ,   , , ,   ,   ,  ,    .       ,           ,    . 
<...>        .     ,  ,   ,   , , ,  .     ,  ,  ,  ,    ,    .    ,    ,      ,    .       ,    ,         ,  ,   . 
<...>      , .           ,    .      .     ,     .   ,  ,   .      .      ,    ,    .      . 
 ,  ?      ,       .    ,     .   ,      ,    ,     :  ,     ? <...> 
31 

  
., 
. , 
., 
., 
. 
     -      ,       . ,      89   ,   ,         ,   . 
   ,          .    ,          .          ,   . 
  .         ,      :        .      ,   ,         .  ,   .   - , ,      :         .      ?    ,       - ,     ,        .       :          -  . 
,   ,        .    :         . ,     - ,    ,         (www.newscientist.com, 11 ). 
            .     ,    ,       .    ,    .    ,     ,  ,   ,  .     .    ,   .      ,   . 
 ,            . ,     - ,        . ,    . 
 ,  , ,         .      ,   ,     .      :          ,      . 
, ,    . .     ,                -  . .     () ,       ,        ,    .     (Journal of Experimental Biology, 2001, .204, c.1729). 
    ,  ,     .           . ,        -,    .  ,     ,     . ,     ,    .    .     ,            (chi-ADH).        . 
      ,        5, 10  40 ,       ,   . ,  ,          ,      . 
   ,     .   ,           ,  .   ,          . 
  - .         ,         .       (Alcoholism: Clinical and Experimental Research. 2001. .25, c.502). 

       ,   , ,         .      :         . 
 ,      ,      -  .         .     ,           ,   .        ,             . 
    ,     20     ,  .      ,         .          ,     ,   . 
        .    ,       ,       . 
 -    .         :        (www.newscien- tist.com, 21 ). 
          .          .      . ,      ,   .    ,  ,    50 .  ( 455 .  ). 
   2001     2000-.      -             ().   -         . 
      ,    .     ,       .  ,      ,      . 
      -,        .   -        -   .      ,        ,     .  ,  .- ,       ,    . 
                  (Science, 2001, .291,  5501, .39). 
    -,        .  ,  , ,        .       ,         .    ,    ,       ,  ,       . 
      .    -   ,    .     ,          .   ,       .        (      ),       .            50  .   ,   , , ,  ,      ,     . 
      .  ,       ,           .      ,     ,           ( EurekAlert!). 
        !  ,            ,      . 
        ,    .         ,     .      ,        .   ,         . 
  ,   ,  ,    ,    ,       .           .     , ,    ,     . 
           ,        ,      .    ,     ,     (www.newscien- tist.com, 14 ). 
33 

 
 , 
 
. .  
   
       , , , ,       .  ,         ,   ,        .        .    ,   ,       .      ,       :  .      ,          .   ,           . 
  ?                  : , ,   ,  ...  ,  .    -, ,   ,  ,        . 
      . - , - , -          .      , , ,      :      120 .       10'   .  ,     -     , ,         .    :               ,  ,  ,    .      910%.   78%   ,    , , 23%. 
       ,          9/10   ,    ,    .      - 
34 

 
     .        1%.     12%     ? ,   .   ,       (          ),        ,    . 
  60-  .      ,    . (      .)     :     ,   ,     .  ,   ,   ,       : , ,    - .         .              .     .    ,       .  ,        ,        .   ,               ,        .   . 
 - 
      .      :   1-300,   300-5000      5000  (). 
    ,      5   1    .          .   , ,   75,   , ,  130 . (       300   :   ,            . ,     .)  -,          ,    .      :       ,       . 
 ,     .       ,     ,      ,   :  (),  ()   ( ).         .        ,     : , , ,    180 . , ,  , ,    ,   ,    ,          . 
  ,       ,   ( )  431,   ( )  441,  ( ,)  581  -  ( 12)  1357 . (, ,             
35 

.)         ,   ,         . 
           .    , - ,    304.   ,     ,         ,    (   ),      ,        .      1 .          (   ) ,   -   ,     ,     .  ,     .    .     ,   ,    828,      404.  ,        0,4-0,9%.           . 
     -  (    -   ).        (,      ),      (  ),             .     , ,    .          ,    .          ,     . 
36 
      ,        .     ,  ,  ,      - .   ,      .    ,  - -,    3 ,         9 .      (84)    (191 ),     - ,  198 .    ,    . (           .)             :        ,   ,       .  ,     ,   . 
       ,  .    ,  , ,  ,  ,   .        0,4%.            .        . 
          ?   ,  ,    ,     ,            (     ).         ,      ,       .  
 ,     ,     ,       .   ! (   ,    .)            ,    ,         ,           . 
       ,    ,   :    ,        .    ? 
   
   ,          , ,   ,     - .      . 
            . ,         ,       .       (  )  - . 
         ,   ,   ,   .           ,    
12	 14 
26	28	 30	 12 
-        ()       ( ..  ., 1983):    ( )   ,    (  )     .           

 
  -  
165 
140 
145 
200 
450 
265 
-   
 
 
 
 
 
 
  
 
29 14 
13 95 
39 
       ( E.Hilbet.  TIBS, 1981, 7, . 184) 
   . -      : , ,   ,     .    ,   ,     :            ... 
         :     ,           ,   ,             .        , ,   . ,   ,    ,            . 
   
         .       -   (     ,      )    .      ,     .  ,     .      ?            .    ,     ,    (  , ),       ,    ,      ,     .   , ,         ,        .   
  (.)        (    19,4 )      (),           ( ..  .., 1995) 
   / 
100 
300 
600 
  
 
15,9 
13,8 
12,7 
   
		  
6,9 
4,1 
2,2 
2,3 
0,5 
0,1 
 
          .   ,   ,      . 
  .     1971      ,            . ,           .  . 1     ,   -   G-75.    ,    (      )      .         - ,      .          7311050,  -   391730     750 790 .    800 1050      . 
  
     ?     .     ,    ,   (, ),    ,   ,  , , ,   - .         ,       .   ? 
,               . ,         .  . 2  ,    
37 

 
 ...     ,   .       :     ,    .   ,        .        (),    ,     ,  .       :     ,     . 
    ?    ,  ,  - .          .      (, ),   ,              ,    .               .   ,  ,    :          . 
          (. ): ,            . ,         .          :    ,  ,    ,      , - , -,   ,   . 
            
 ,       ,  . ,        ,    .     ,    .      ,      .   . 
   
 ,      ,     .   , ,   ,         :       .   , ,  ,   .         ,       .  ,        ,      . 
 ,      ,      ,   .   ,     ,     (, , ),    (),     (   ).       ,       (   ).         - ,  ,      . 
    ,      ,         . 
      . -,  
              : 
	     ,    (, ); 
	  ,       ; 
	  (-      ); 
	  (      ). 
      - -  (      ,  ): 
	     ,          ;       ,       (, ),     ; 
	      ,      (     - ); 
	     ,        ,       -  . 
 .    ,              .         ,     -   ,       .       ,       ,        :     ,  ,   .            ,   . 
38 

   
. 
 
 
    ,     :    ,  ,  ,     ...         .      ,       ,    ? -  ,   ,  .      ,    ,       . 
4 
   
   ,    . ,  ,   :   ,  --      ,     34%.    :  -,   36% NaCI   .            3,5%. 
       :  ,     .  - .        .  ,   ,  12%,   . -         -   .   -     ;        ,     ,   . 
,  -  ,     - .       ,     , ,       
39 

   
   ,  %    
	35,73 
	3,55 
	2,87 
 	0,73 
 	50,00 
   ,       
	109,152  
Na	149,034  
	5,420  
	1,388  
	630,0  
Fe	 138,0  
	23,6  
Zn	44,6  
 
 	 
 %   
 	15,1 
	1,5 
	1,1 
	2,4 
  	4,2 
	65,8 
 	9,9 
 .      ,    1920-       - .     1928     ,     .       ,      ,      ,      . 
         ,  , . ,         ,             . 
-     .     (     ),    ,     40%  .    ,              .      ,    . 
         ,     .   ,                    ,    .      ,  ,        .    1970-   .  ..  
     ,       ( ).             ,     .  ,         ,               . 
  
       ,              :    ,        . ,               ,    . 
      ,    :   -     (       ).       .      ,       ,   ,   :    40  ,  45, 50   55. 
      .    :           ,    - ,  20  .      , , , -    . 
         - 
 
, 
 
3ї N-CH- , 
- 
40 

 
  
   %    
 (,) 	2.1-2,3 
 (2)	2,3-2,1 
 - ()	7,9 
 (6)	1,0 
 - ()	13,9 
 - ()	0,336 
 (]2)	0,0042 
 ()	0,0107 
- 	12,0 
 - ()	13,2 
     .        (,  ),           , , , . 
     ,       :  (    -,  ,, 2, 3, 6, , 12, , , ), -   (, Na, Ca, Mg, Fe, Mn, Zn, , Se, Cr),  .  ,      ,      . 
  
   -            .            ..             --      (      ).              .          .-       ,    Dr.NONA.  ,        ,        . 
-          - 
  
        
	81,6 
	108,0 
		-5,3 
	 
   (40)  62-67   100   
   . -,       ,     . ,   ,    ,   .      85-90%,      95%.   ,           ,   . 
-,    ,   ,             . , , - ,           .     ,  ,    . 
    ,       50-        ,     ,        ,     -. 
       .               2    1  ,      5  11. 
      .      ,      ,      .    - 
 
           ,      . 
   
,   ,     : ,     ,            ,    .    :      -      . 
,      .       :   ,   ,  ,    ,      - .       :     ,   ;   ,    . 
      1993 ,        . ,        .       , ,    ,   :      .        30-50%        . 
   . .. ,          - 
41 

 .    .  ,          .   :      ,     ,  -    -        . 
     ,                 .    :     
   ,       .  ,   ,  25  ,      ,    . 
       ,       ,   , .            . 
     .    ,     
       .     ,        .   ,        ,         .  ,        . 
  
   
.. 
( ) 
  
   
 
 
? 
 
 ,  . 
       ,   . , ,   ,     ;   .   , ,       .   ,              ,    ,         . 
      , ,  ,     .              ,      - ,    ,    .      ,     ,        , 
     ,         .     0,5     (  )       ,          2,5 !      .      ,    .    ,       ,    . 
           ? -,     .     ,     . ,    .       ,    .  ,    ,     Na+ .    
    ,    .   ,       ,   .          ,          ,  .     .     ,    ,      .             . 
   ,        .   , ,     ,          ,    .            . ,        . 
      
    
  ,    . ,        (, -  ),      .   ,            .    ,       ,     ,  -   .        . 
 ,      ,    .     ,         . 
   ,   :              ? ,  ,  ,      .  . 
42 

.  
    ! 
   ()   ,     . ,       ,   . ,    80% ,      ,     ,  .   -            ,        . 
     -    ,   ..   , -     ().      -  ,     -     .       ,           . 
            .      .      10  30 .          ,          .    ,     .      90-98%. 
       ,   ,    ,      ,   - . 
 -    .        ,     ,    ,     .          .      ,         
.  -   :  , ,  ,     .    ,      ,        . 
  ,    
        (-) ,                 :   ,    .  ,         ,   . 
     ,    ,    . -    , ,   ,       .    ,      ,      ,     . 
 ,   -      . .. , ,         ,   ,     .          . , ,   ,       ,     ,   . 
         , ,       10%,      .         ?          16  35 .    20    18  40 ,     .      .         ;    , 
     .          ,      .      .       ,    ,  ,     .       .     . 
      .        , , , ,   .  ,        ,      ,  .      :   ,       .      .       , ,   ,    .                    ,        .        :   ,    .      ,      . 
       ,        , ,       .      :    ,    ,            .  ,          .    , , ,   ,            . 
43 

   
. 
       .     1       ,            ,         .      , ,    .         ,           .   ,     : ,     .      ,     . 
     .         (, ,  ),     -   .    ,     
.        -          .     : ,     ,     ,        .      ,     . ,          .           ,          ? 
,     .             , ,   .       :      , ,  .             .     
      XIX .         .     XX    - .    ,     ().      .   ,   .   -   ,   :  1902   ,   1920   --.    ,   ,     -.              .           ,     . 
        ,       .     ,       ,        ,      .    ,      .       -.       ,    ,      .         .                (  ) -   ,    . 
44 

                .   -    .            ,       .       .          .     ,     .     , ,  ,   ;     . 
   :    -,      
 ,    ,        ,  -.       .        .  ,    ,     ,    .     . 
                .        .                  (-  Educational Concerns For Hunger Organisation,  ECHO),    3000   110 .     (),    12%  .     ,  ;   , ,         :       . 
       ,      ,            ,           .  1993  ,    ,    .    ,  ECHO,       .     ,   
  
    . 
       .      ,   ,    100 /2   400 /2  ,        .         -         .   ,     ,     ,  ,         . 
     .    ,        .  ,        :   .      . ,          :    ,   ,     .   ,       .      ,         . 
      .        10 ,          : ,   ,  .        .           .       ,  .           .       .           - 
45 

 
   
  0,2 . ,     ,         .         ( ),            . 
         ,    ,    , -  ,  , ,      ,       .  ,     ,   -   ,       .      3  ,    4-7 ,    10-20 ,     40-60 . 
               -  .       ,   50-     .  
   ,     .     ,         (   ).       ,    (   ).    ,   -    , ,    . ,    ,     , ,       .       ,     .      .       . 
         .      , , ;   -        ,   .    ,      ,      ,    .      ,    ,      ,          . 
 ,            ,     .   ,    
  
       .          (      )   .     .    ,    ,    .   ,  ,       . 
       .     ,       ,               . ,        .      ,        .        ,            . 
       .   1997        ,           .  ,    ,     ,    .        ,      .  ,     ,   ,    : ,  , .     .        .     -  . 
46 

 
-  
 50        ,         .        .   ,  ,  ,           ,    .    ,    ,       . 
         .      ,    .         !           ,  .        :         ,      . 
     .   ,      ,  , ,   (  30         50   ),  . 
        .           .      :     .     ,      .    
  .     ,      ,    . 
     .          .           ,      .       ,    .  ,         .      ,       . 
     ,  -   ,     .          ().        ,     .     - ,      .        .        ;      .       .        , -  .  ,   
    -      ,             . ,     - ,        .     (  ),      . 
    ,       .  ,         ,        . 
    ,          - 
 
 
.                 ,   ,   - ,     .      . ,       -  ().            .      .           .    ,        . 
      :  ,    . 
     . ,        ,   , , .  ,          .   ,          ?      ,      . 
  ,  ,       .        ,  ,          .        . 
47 

 
 
      ?       ,  ,      .      ,      .             ,  - , .   ,       . 
     ,       . (           ,        .)   ,    .                    .        ,   - ,     . 
      .  ,    ,       ,   - 
   .   :  -      10-15-  .          . 
         .       .       ,     , ,  ,  , ,     .  ,    :    ,    ,       .         ,     . 
      .    - .      .       .        -      ,       .       .         .  
 
,          .   ,              . 
     .         ,     .         ! ,          . 
     .  ,    ,    ,   .       .   , ,    .         .    ,    ,   . ,     ,  30 .  , ,  ,  .  
    ,          ? 
      .             ,         ,        .           ,       . 
,            .             ,   ,     . 
   .. 
48 

     
 ,        ,  .            .   -  -        ,   .          ,      . 
    ,     ,  , ,  -      .       ,     ,   ,       ,        .        20 . ,     ,    . ,       .           2,2 . .        ,         .   ,   .    ,   -     :       ,     
  -  -  . -  ()   ,        .  ,    -       .  ,     ,           .   ? 
      -           ,     .        ,  ,        
,     .       ,    .     XX     30 .       ,         0,6  3,0   . 
 50-      .   ,        .            ,   ,   ,    .    :     ,     .    .       ,     . 
     .  15        .    :      ,   ,     .      ,  .   5,8   110  ,   50 . .  ,          .       .      ,        ,  ,    . 
      .       ,   
   .        .  ,   ,       .    :   ,       .     40 ,   .  5     200     ,    .             . 
    .          - .  ,             ?       - ,  ,             :     ,   - ,  .    ,     ,  ,       ,   . 
        -  .    30   ,   . ,   ,                ,      ,    .        ,   . 
49 

 
  	 
							  / 
< Chemist)! 
. * 
J 
, ...   1 
 3-(2)388 -;3 
  (C2H5)3Si-(C=CSi(C2Hs)3 ft	(3)3-(=>(3)3 
NO	NO 
(=> Re-Cp 
  -, , ,  ,     .      ,   ,        .     ,   ,  25  1905      621,2 .                        ,        .  -  3 :  1908-    9   95   (        ). 
		   	      	  	    
	 
 
Me 
 
 
       
 
(2) 
(2): 
           ,    26 926      2 993 000;    1  (1000 ),        .    ,       . ,              55       2,7 . 
    .     -? ,       ,        .         1985    .  ..   390782, 
   390  .  ,       ( 1)   (     ). 
   ,        ( ) .   ,    ,   ,   ,       1972 ,     2 (32    ), ,       ,   .   3 (24     )   -     ,      .    ?     
50 

          .  1996              ( 4;   - ). ,               20  . 
         - ( 5).       1996      .   (    )   ;       ,   . 
     ,   ,  .     (46   ,  6)   1990    - .        Theonella swinhoeli     .     .         ,      288  .  -  288576 ( 7). 
        ,   3   .      ,       .  1994              .       (  0,12  0,08  ),       8.          - , ,    (9).   ,           .       ,    ,    .        12  ,     30.       ,              
   -         (     -	* ).   ,         :       -   4+2,    )   . ,    ,  26   (   ,  10),    .        ,    ,   - Pent   .       () 2==2. -    :       2====2.    .       .   1990    1,2,3-  (11),  1992    1,2,4-  (12) , ,  1996-         3,4- (13).        ;      - 
Si 
Pent 
Pent 
Pent 
Pent 
51 

 . ,       1,2,3-    . 
      .        ,    .   : , , ,  (12  )   (20  ).       .          ,   1978     ,   - . -    1964 . ,      1982   23-(!) .     ,      1996     .     60  20   12   .     ,    :   2000   Fluka,       98%   1000    . 
        .        .   XIX .       : , .         (14).      ,    ,       1997  [11],   11  (15).          . 
     ,   ,         ,         ( 16).       ,            .      [14]-,     2,5 . ,      ,               .         (       ):       36 400,   55  ,   . 
      ,    (17),  (18),  (19)  ..  ,    ,    .          15030,  61    ( 20). ,   ,     .    (21),           ,       1983 !     ,    .           . ,    
52 

,     ,   -     155,     (    )     ,      450  150. 
   ,    ,     (,   )    .   ,        .    ,       :        ( 22). 
,               0,34 .  ,       ,   [2.2]-  ( 23),         .        0,31 .  , ,    (   )         ( 24),         0,26 .          ,       25,      .        1996 .         ;         ( 26). ,        ,    ( 27).      ,          . 
      ,         (    ).        , , , ,    .         ?      (.: , 1984)   ,         - 
, ...   
 ,   2,4-  C6H3(NO2)2SO2CI.        ,     11  -   .    ( 28)   C30H34AuBCIF3N6O2P2PtW. ,  F       ,  -		         ! 
   
. 
(       ) 
53 

        .     ,    . 
 
 1.     ,   30%   ?      . 
 2.     ,       ,     -  . 
 3.         ,       (     ): 
)	Hg + SO2, 
)	K2SO4 + N2 + 2, 
)	23 + 26. 
   . 
 4.   ,           , ,  ,     . 
 5.          7,5.     ,         ?    (  ). 
 6.        (IV)     (IV).   ,       . 
 7.   3       ,      .   (    )   ? 
 8.   -            ,      90,66%.           - . 
1)	 ,   ,    . 
2)	            ? 
3)	  ,            ? 

  
 9.     ,      ,   :  1        2,4 .        - ,   .  ,    0,01        ,  ,     4,728 . 
 10.    100         1%  -          .           0,545  . 
1)	  . 
2)	    . 
 
 1.          (       ).       ()    4/16=0,25 (25%).  ,                . ,   CD4 (D         )    8/20=0,4 (40%).      ,    4,   ,  : AI4C3 + 4D2O   =   4AI(CD) 3 + 3CD4. 
 2.     66 3     2  3  1  NO2.    C8Hg NO2.     ,     - : 
(  CH3C6H4CH2NO2   ,    CH2NO2  ). : 89 NO2. 
 3 
)	   
 ,           : 
HgS + 2 = Hg + SO2, Hg2S + 2 = 2Hg + SO2. 
)	     ,      , ,    
2KNO2 + (NH4) 2SO4 = = K,SO4 + 2N2 +4H2O. 
)	      
    : 
RCOONa + NaOH = RH + Na2CO3.      
25 +  = 26 + KjCO,. (     ,  
25   +   25   "   410- 
   II		i		II	   II		|	   II	* 
25   +   25   ~*	  U2H6   +   U2H4)" 
 4 
1)     : 
Na2S2O3 + 2HNO	= 
= 2 NaNO3 + SO2T+ Si + H2O. 
2)      : Ag(NH3) d	3 
= AgClsl + 2NH4NO3. 
 2HNO3 =  O 
3)    : 
3Na2S  S 
 8HNO3 = 6NaNO3  T	 
 3  2N0T 
 4. 
 5 
M = 15  (, + )/2 = 15,  , + 2 = 30.  : 
2 + 28:	1) 2 +;   2) 2 + N2; 
3)  + 24 ; 
4 + 26:   4)    + 22; 
7 + 23: 5) Li + Na   > 1340. 
 6 
1)	  2  NO2   ,     - .      : Na2SO3 + NO2 = = Na2SO4 + NO. 
2)	  2    .   (NO)     NO2. 
 7 
   ()     ,      12  -.      3        12/3=4  -.       Ti-      6/3=2  O-Ti. ,          ()     Ti. ,     () 3   
55 

   TiO3 2 ,        Ti     ,    3  . 
 8 
                    ,       2  34 ( ). 
2 = 34+ 2,	(1) 
34 + 4HNO3 = 2 + + 2Pb(NO3)2 + 22.   '	(2) 
      2,    (1),   (2)  1  ,    2      . 
2  . 
2 
PbO2+ 4HCI = PbCI2 + Cl2 + 22, 22 + 22 SO4 = 2PbSO4 + 2 
 22. 
 9 
  0,01  -   4,728/2,4=1,97  .   -  MF5  0,01    0,01  ,     197,   . 
2Au + 5F2 = 2AuF5, 
2AuF5 + 102 = 4Au + 20HF + 52. 
(   OF2  O2F2). 
 10 
    HI    122,     ,   ,      ,      (-2). 
  l2 + H2S = S + 2HI   0,545/32=0,017  S,    0,017  l2   
12- 2 + 21 = (+1)12 + 
+ (+)2. 
 = 254 + 16 + 18 = 254. 
   1  . '   1/(254 + 16 + 18) = 0,017/(+1)   :  =5 : 2,       125 22    3: 
HIO3 + 5HI = 3I2-   
 3  3 2. 
3	2	2 
 3              ,  6()2 + 6I2 = (3)2 + 
    ,    ,   . 
. 
 512 
 62. 
         ,     ,   . 
    ()   ()       (),  ( )     ( ).   ,        ,       (... ).   ,         . 
      ?  :    ,       ,      .       . 
    3 ,        1 .      0,1 .    ,             1000  . ,       ,        109 .  , - 
56 

 5-1010           . 
  ,      ,   -   ,    ,      .       .     ,       -    (, ,  -   ),     ( 105 ,   ) ,    . 
          .       .  , ,                   . 
   ,   . 
 ,   ,       .      ,    ,   .     ,       .       :               .       :  .   ,     .    ? 
   , ,       107/,    1      0,1 ,   20 ,      200  . ,    5 ,  ,   - 0,1 ,    , 
  ?   .        ,     . 
    ,        .         .      ,      ,   (0,1 )        -    .       10*         .      . 
-       (  - ).              ,  . , ,   , ,   ! 
. 
w 
 1.     ,    -0   0,1 .     ,  ,    ?     ? 
.     18,   1 /3,  ,    ,  18/6-1023= =-233,  6-1023 .       47iR3/3=4-1024 3,  R=0,1 . ,        ,    6-1023-4-10"24 = =2,4 3,        18 3.            ,    . 
 2.             7Li.      ,    7Li,  ,    -- .       ,   . ,           ,     ,     1    ? 
. 1  7Li  7,0160 , 1  '  1,0078 ,   8,0238 ; 2  "  8,0052 ,    0,0186 .     =2   1,68-10 .   1     40 .  ,      50 . 
, 
 ,  
57 

  
7 
b.BUUL.STGERMAIH 
                II,  III   II,        . 
           ,   1866        -. ,     ,          . ,  60-  XIX ,         ,  ,      ,   ,  ,     ,          . 
 -     . ,        ,      ,   ,          .      ,   ,   . 
      : ,        , , .    ,           ,      b ,   -	  "">      -	 im   .  , 	 1     -	        .  , ,    -	  "     ,	   3 (    ), 	  
too 
58 
3 (    ),   ,   ,      -   ,     , ,  , ,  ,   . ,       ,     .     ,    b   .          ,                .             .     ,  - 
  
    -. 
  1868 ,   29 ,  b     ,    ,   .  :    ,    ,      .  ,       ,     .     ,    , :  ,          ,        ,    ,           .  ,         ,     ,       -  . 
  1880       ,   ,      .     ,       :     ,           -  .    .        ,  
    - 
     - 
t;c 
", 
i 
. 
 
<4tbr/t 
' 
i 
-s - 
'V 
 
"4 
L 
I 
c/ 
 
J_L 
I|jznr| 
1			   I 
/ 
/__ 
/ 
i'Fe, 
1 
1 
t 
	f" 
0,5	 1,0	1,1	2,3 
 J,0	 J.S	if 
C,% () 
V	Sfi	 S.S	 Sfi   BfCJ 

 
    -   ,          . 
    .     ...         ,   ,        .   ,  ,         ,    .     .     ,              ,          .  ,        ,              . ... 
   .   XIX        ,  ,      .  ,            .    -            ,        ,   ,   ..       .     1893 .    ..            1894 ,           1911 . 
 , ,   ,          .      ,     ,     . 
.. 
.. 
     
  VII     , 17  23  1893  
 ,        
. !       ,    ()             ...         ?      ...   . 
 ,              ,       ... ,       .         ,      ,    ;         ,       . 
           ,      ,     .    ... 
     ,        ().           ... 
            ; ,     ,      ...    ,    ,   ;  ,       ,  ,  ...  ,      ,      . 
. ! ,  ,  ,      ,    ,  :       ,       !     ,     :        ,         ?.. 
      ,        ,      ,   .          ,   ... 
  ,    ,   -     ,     ,               . 
   
    (. 1).               ,       . ,         - 
   ,       
 
59 

  2-     (-),      (       .  ),        ,  -     ,      ,         ,          
      ,  ,       - .      w,   m     . 
     ,        W.      : m  w,,    w2,   w(+w2=W.       M(g+w2)  m(g+w1).    ,     , : M(g+w2)=m(g+w1).      ,      ,   w2=0.   ,       w1=g(M-m)/m.         . 
        -    ,          . , ,     . 
 .      ,       . ,    ,     .  Mw2=mwr      P=Mw2.    .       ,   w2   ,  ,      .          (. 2),     .         wg 
 
]   2 
   
 
 
  
  
 
 
(1839-1921) 
       ,      .      ,        .      ,          . 
         ,         ,         :  980 /2,   1650 .        ,      . 
  ,  ,           . , . .,    . 
         
       m     ,     .     .           ,         m    1/   , ,         m   ,      ,,   .    ,       . 
 
 
ft! 
 
to 
    
 
 
  
 
D 
  
 
 
 
5 
  
  
              1/ . 
          .        ,             . 
        .     ,     (. 3). ,   m     ,     ',       1/       ,        - 
60 

   .     ,      ,                   . 
       
    .    1/ ,        ,     ,       .      ,             (. 4)           ,      .         ,     .        .            .    -" . 
    =2,           .       ,           ,       .           ,          w,. 
      .   
  VS-300        1939 ,          
    ,  .         ,        .   ,      ,      . 
 ,          (. 5),       .    ,   ,   , ,  . 
   ,     
   ,   ,   .          .       ,     ,    .    ,         ,      ! , ,         ,      .   ,     -  ,      . 
         ,    ,     ...          ,     ,    - 
 
       .   ,           ,   ,    ... 
             -  .         . 
           -,       ,       .         5  ,       ;        .             ,  -   , ,   ..      ,      .         ,         .          ,        ; ,  ,      , -         ( );    , ,     , , ,          VII   . 
   
   
   
   
 .. 
   
  .. 
f 
61 

 
  
  

1 
 
     -.  ,     ,   ,   ,  ,     ,  ,           .     ,    ,              . 
 ,   ,   ;    ,    , ,  ,       .    ,  , -            ,   - . 
    ,   .        ,    ,     .    .        .   ,        .   ,    ,       ;         ,  ,           ;     ,  ,     ,      - -  . 
 ,  . -   !      ?.. 
     .       ,       .   ,   - 
63 

   ,      ,                .        .    ,      . 
 , ,  ,      ,  ,  ,       -  ... , ,  .  ,  .    ,     . ,      .   , - , .   ,    . ,      ,         . 
	   ,  ? 
    .     ,   -.  ,    : , ,  ;   ,  ,   ,              ,          . ,       ,      .    ?          , ,  , . 
          .       ,      , -,        .      ,    : 
	  ...  ...  -  ..     ? 
  ,    ,     ,     !     - ,      ,    ,     .   . -    ,  ,    ( ,    ;   ,     ), ,   ,   .  ,        .     ,   ,  ,     . 
	,      ,  ,    . 
	, , ,    .  ,   . 
           . , ,      ,      ,      ; ,  ;  , ,  ,      .       ,    ,  , ,       . 
	,   ?    . 
	. 
	   ? 
	    . 
  ,   ,    .    ...  - .    .   , ?  ,   ,        .        . 
 
       I .     ,   .   (      ,    ,    ;     ,     )      . 
	      ?  ,    ,         .   ,        . 
   .    ,      . 
	.      .     .    ,    . ,    ,     .    ,    .        . 
	   ?      :         .    -  .      .  ,     . 
     : 
	    , . , , ? ,    .       . , ,       ,  ...  ,     ? 
	,   ,   ... 
	  ,    .   ?   ,    ,      . 
  .       ,      . 
	 ,  ,    ...   .    ,  ...    . 
  .  ,       .    ,    . ,                  ;                     . 
  ,   >         .        ,      ;      ,        ,     ,    ,    .         . 
       ,       .  ,       -   
64 

,    .  (      ) ,          ,            .            .     .     ;   ,  ,   .    .     ,       .        ,    .    . 
	,     ? 
         ,   . 
 ,           ,   . 
  ,    ,      ,  .  ,           .       ,      ,       .     ,  ,       .    : 
	 ? 
    ,     .     .     .   ,    .   .    ,   ,    .    .       ,    -  ,        .      ,  ... ?  ? 
      .     ,      (   ?). ,       . -   ,  ,  ,   .   ,     (    ),      ,    . ,  ,    ,             ... ,       - ... , - .   , ,   ,       .     ,     ;  ,    ,     ,    - 
 
    . ,  ,       ,    (        ),      ? 
  ,      ,      .          .   ,  ,    .    , ?       ,       .  ,    . ,     ? 
      .         (,               ).   ,    ,  ,      ,   ,      ,  ,     ...        ,       !..    .    . ,    . 
	... ...     .  !    ,       
 .    ,       ,        , ,    ,  . 
    ,      -    .  :   ,      ,   .      . 
  ,      : 
	   ?     ?    .   .  ?      ,   ?     ,  :  !  ?  ?..  !..    !..  ? 
 ,   .      . 
	,    ?   .      .       ,  ,      ! 
(  , ,      ,      .) 
       . 
65 

	 , ?        (        .) 
	, .    ,    . 
 -   ,     .    ,        .    . 
      . .   ,       . 
	 ,   ,   ,    .        .    ,   .     - .   ,      . 
    . , . ,   ,  .    .  
,	 ,    ,  .       ? . 
     .    -,        ,       ,   ,    , ,       .          .             ,         .        :  -    ,      -    - ,        . 
,          : 
	 ,     .  ... 
,	.   ,    , ,     . -,   !    , ,    .  ... ,       .   .  ,  ,    .     . ,   -   . 
      ,     .     .    .    .          ,       . 
	 , ,    ,  ,    ,   .       . 
  , , .   (         ) .    ,     . 
	 , ,     .    .  ,      .  , ,  ,     ...     .    !     .  :    . -,           ,    !..  ,  , ,   
      ,   .    ,    , , ,  , ,     . 
, ,     .     .     ,     ,  ,    .        .        .      .          ,    ,            ,  .      - ,           ,     ... ,    !     !   .          . 
, .           ,   ,   .     ,      ,      .  ,     .    ,        ,         (   -)      ,       .       ,  ,   ,   ,    .         . 
 ...           .     !   - ,    !      ,      ,         .       ,     ,      ,   .   ! 
   ,      .  .         ,   ,  ,   ,        ,    ,  -.     .     .        (   ,    ),    .  ,     ,      ,   .  , ,    ,  .     !    ,     ,  !   ,    ,       ,    .    ,     ,   .        .          .     ,  ,  .       ,      ,  ,  .      ,     ,    ,  .  - 
66 

       .       . 
 ,     ,            ,     ,      . ,          ,       .     ,      ,  !  ,        ,      ! 
 ?       ,   .    ,  . ,  ,  :   - ,     ,       . ,  !..     ..       .      .    .  ,  ? ,     .  ,   ,  .     (      ),     .   ,         .  ,    ?  ,   ? , ,     ,    ? , . 
...     .  ,    .    ,    .     .   ,    (       ),             ,          ... , ,  ,    ,       .       . 
        .     .           ,  ,   .      ,        .    , , ...     ,    .  , ,  !    ... ,  , ,    ?..         ,         ,   .  ,  .    ,  ,  ... 
 .    ,   ,      
 
 . ,       .     . 
	,  ,   ,  - .    , .     ? 
   ,       .       . 
	  ,        ,      .      ! , ...     .  : -    , .  ,    ,    ,  ...        !  ? ,          ?!      ,     .       . 
  .   - ,    . ,     .   .  ,  ,    . 
       . 
I     -,       ,          .    ,        ,    ,   . ,             . 
     , - (     )       .     - .     ,    .  ,   ,   ,    . 
  : 
 ,  ,           ,    ,              ?      ,     ,  ?    .  ,  ,    ? 
67 

8- 
mtt !   
HI It44 <1111  P 
nimiP r hi  hviFdRA IWI Ml IUI  1111|1111 (   ʫ11( 1 
 
 * * 1    I 
			t 
   iHMHMf 1 
1 
 >.| 
 ()! I 
J	i*.-. .:,.:, 
- 
"-" Tiij 
- 
ʻ - 
 
.10 
 
  2001  -  ʻ  10 .    ?  ,    1991         ,      ,  . 
 ,     ,  , -      ,  10    .           1992       . ,  ,       ,     -,         . 
    1993           .          1993     ,    1994   ,  ,  ,        .     ,      . 
          :     ,             ,    .      : ,        ,    .  ,        ,     ,        ,   .    , , , ,      .         ,         .     (-  , ,   ,  ,   )                , , , , 
,    , ,      .       ,        . 
    (),   ʻ,   -.  10      - ,      .      .    Ż      : 
ͮ        ( ); 
ė       { ). 
   ,          , ,        . ʻ         50  . 
            .   
68 

         (   :  , ,      ..),          .      - λ  ӻ    -     .  1997  ʻ  5 .  ;  2000   10 . ;  2002   15 . . 
   .  ,    ,      .  1998        ,        : ,    ,   . ,           .   ,      . , ,      ,     . 
,    ,   .       , ,        .   :       ,     .    (  )  
 ,   .  ʻ      ,   .  ,  -... 
     80%   .  ,           100  200 ,    .      ,  , ,  ,   ,   ,  ,     . 
    .    , , , ,  ,   .            ,     ,    , ,    ,      ,  ,  , 
 , ,  ,   (,        ),         .         .     ,   ,      .              - 
 
   -  .          ,      
,    ,    ,     . 
  (   )        ,   . ,    , , , ,  .    ʻ    -  ,    . 
    Ż      .        ,         ,        9001-96.   ,     ,    ,     ,   ,     .        .           (    ). 
           . ʻ    ,    ,    ,    ,    ,   - -      .   10    . 
69 

, . 
  
   
   ,     .       ,     .     ,  ,  ,    ,   .              (Journal of the Acoustical Society of America, 2001, ). 
       ,    ,     .   ,     .      .      ,      .  ,      '-, ,  ,    ,                  ,     . 
       , . ,      .     :   , ,   .      ,    ,       .           ,         . 
           ,      ,       .      20 ,     (         ).   ,   ,      2040 ,      10. 
,       .            ,       .    , -,            (, ,  ,  , ,   ). 
         ,       . 
.  
...  2530      -  ,      (   . 2001,  1,.25)... 
...     13%   , 19%     46%   (   , 2001,  1, .39)... 
...   98     44 .  ( , 2001,  2, .)... 
...             -      ( , 2001. 2. .76)... 
...       2000   (    , 2001,  1,.)... 
...   60        1000  (  3000 ),            (  , 2001,  1, .5)... 
...              6    12[   ( , 2001, 2. .125)... 
...  - ,         (. 2001.  1. .5)... 
...               (Science, 2001, .291, .823).'.. 
70 

, ... 
... ,        ,  2% ,     20% (, 2001,  2, .81)... 
...     -     300 . ,      6,2 .  (. . , 2001,  1-2, .8)... 
... ,     ,       ( , 2001,  2, .62)... 
...        ( , 18  2001 ., .13)... 
...        . ..,     (  , 
2000,	 5, . 103)... 
...               6,4 .  1990 .  8,9 .  1998 . ( ͻ, 2001,  1,.15)... 
...              (-, 18  2001 .)... 
...    ,  ,   17 .  1990 .  2 .  1999 .,            ( , 2001,  2, .7)... 
...    ,        (   , 
2001.	 I.e. 10)... 
 -   
       ,    ,            .      .   ,     ,      . 
      ATR Research Laboratories  ,      ,        . ,    ,   .             100 ,      . 
    ,            .    ,       ,     .       ,         .               , -   ,    . 
  ,    ,     ,   ,  .            ,   ,     . 
      ,       , ,      .       ,   , ,      .         ,     ,    . 
.  
71 

.., :    ( w    ,  )    -    ;    ,      . 
.., :  ,      ,            ,    ,         ;          . 
.., -:       ,       . 
.., :        , , ;     :    ,   ,   ,   ,   . 
.., :   ,    , (,,),    ,     -   ();       ,   , ,     ;    ,    .   18  2001 ,  , . 
... :       ,      (,    -     ); ,   ,       , ,      . 
.., :                     :     . 
... :      ,    ,        . 
72 
 
 
 
   
                birdwatching      .         :       . 
      ,     - .      ,      ,      .    ,         ?    ,               - .        ,        XX    . 
     ,              .        5     9600   ,    !            ,   --    .      , , ,     ,  ,     :    . 
   ?  ,     1934 ,           ,      ...          - 

 ,     .     ,   -    .       .       . 
         .      ,        .           ,   ,      : ABB  Vogel- bescherming.    ,    -   ,          
  
            ,   85%       ,     . 
      ,       ,          ,   .      ,          ,   ,  .  ,      ,     : -, - !    :  !  !.    ,           . 
  ,   90-  XX , ,               10 .          ,   1994    Birdlife         (RSPB). 
          - 
400  ,    . 
         ,      ,  ,    .        ,           .    5  , ,   ,          . ,      . 
  ,    
,   
     
 : 111123, , 
 ,  60, . 1. 
: (095) 176-10-63. 
E-mail: rbcu@online.ru 
.  50-          ,    ,        ,     . ,    ,  ,       .   ,       10  100   ,     .          . 
            18   . 
,       63-64   ,        .        :  
    ,    ,  ,   , ,   ,      ,      .  ,       ,    - ,    ,       . 
,   ,           .       :           . 
 ,   ,        .     1-1,54 . .          1 . . 
,   ,         .     ,   ,  82-133  .     ,           .         85%   .   ,        : ,    ,    .           .        : -, -! 
. 

1 -  
 : 
	 ,    , 
	     , 
	 , 
	  
	   

