2013 5
  
 - 
2013 5
   
   . .., .. .. 2
   
   . .. . 8

 . . 12

    . . 16

  . ..  20
   
  . .., .. .. 26

.   . 31
 
   . .  32
  
 . .., ..  34
 
     ΅ 40
 
:   . . .. 42

 :   . . .. 44
 
  . . .. 46

   . . .. 52
  
. .. .. 54

 ,  .   . 56
   
 :     
. .. .. 64

    .
     
    .        .     .     .
    ,     .
, ΅ 62
 64
 
 23
  62    24
 45, 53
 
     
19  2003 ., . 014823
 :
 
..
   
..
  
..
   
.., 
.., 
.., 
.., 
.., 
..,
..
  
105005 ,  . 8
  :
8 (499) 267-54-18
e-mail: redaktor@hij.ru
http://www.hij.ru
    
     XXI  .
   26.4.2013
 
..
   "
2
 .
3
  , 2013,  5, www.hij.ru
   ,   . 
-     ,      ,          .     ,        .        :  ,         (     ),   ( ),       .        ,                 ,      .
  ,  .         ,         (  ,     ),       . 
    ,      ,     ,    ,   . 
 ,       ,   . , ,   ,         ,  -,       . 
 :     ,     ,         ,    , ,   .       ..  ..     . ..     . ... 
 
       ,        ,     : , , , .           ,      .        ,          (     ,    ).           ,           .
 1884       ,      ,       ,    .  -            ,    ,   ,    .     ,      ,     ,  ,     ,    .     ,  ,        ,  ,    .       .
    ,  ..  .. ,      ,   ,      (. 1). ..   1959     Cr2O3,           ...                   ,    ,       ,           . 
   ,    Cr2O3      ,   .
      - ,   ..,    .     ,    ,    ,    ,    ,         .     ,         
1
.       ,     (),        ()    () 
   
 -  
..,  -  
..
   
4  ,   .         ,    ( ,     )  ,     (1-x)
Pb(Fe2/3W1/3)O3  Pb(Mg1/2W1/2)O3.
  ?
     ,       BiFeO3 (. 2).           .    (. 2)  
 : 
  (18591906),   (19001990), .. (19081968) ()  .. (19151985), .. ()  ..,  , .. (19101986) 
  
   .
..ø.
	
 
            ,     .           ( . omnibus  ,  ).           .       ,         (  )   ,       (Seignette).       ,      ,  ,           (    ). 
 ,        ,      .
         	   : ferromagnetics, ferroelastics, ferroelectrics,      .   , ,               ferroics  .      :      ,   bus   ,        . 
     :                ( . multi  )    ,        .    ,         ,         ,     ,    ,       ,   ø,       .
  : -
   
  : ,    .       ,            ,    180 .        ,      (    ). 
          ,     (. 2).          (. 2)          (. 2).    -     ,    .
  ,   ,  ,    ,            .                      ,  ,    . 
  70-        
5
  , 2013,  5, www.hij.ru
2
   :      ,     ,      :    (),                (),           ,         ,          (),  p-n           ()
3
 :  (),  (),  ()           (. 3):       ,     ,  ,   ,    . 
  ,      .      ,            ,  ,     .            ,   (. 3).     ,      50  ,   Cr2O3.     -        ,   ,     ,    . 
    
          :             (. 3). 
-         -     ,         .        ,         : ,   CoFe2O4,  ,    BaTiO3    BiFeO3.    ,        ,        (. 4). 
       ?    ,              ,  ,   .       [001] ( ,  z  ),      
4 
      :    (001) (),    (111) ();    ,      
Bi
O
Bi
Bi
Bi
BiFeO3pn  (111) 50 
50  (001)
[101]
[010]
Bi
Bi
Bi Bi
Fe
Fe
E np
Fe
6 ,   ,     ,           ,  .   (111)   :        .
       ,           .           ,       La0.7Ca0.3MnO3,     :          ,        .        ,       ,    -.
        ? 
       Dy3,  ,        ,        .    ,          .
    
   ,    ,    ,           ( .  ). 
   ,        ,      (. 6). 
     ,    . 
    ,   ,       . 
      ,      . 
     ,       ,         . 
    ( . )       (. 7).           (. 7),        ,       .   ,     ,            
5
      :       ();          H      P ();      ( )      ,    (. 5).       (  )   ()        (. 5).       (, ,     Dy6),        (. 5).    ,     ,         ().    ,       ,  . 
           :  ,        , .      ,     .        ,        
7
    :     (),    ()  .
  ,        ,          ,  ,      . 
         
6
:    -   (),     : -     . 
+/- , S,N    ()  




Cl
Z
X
Y
50 
X
Y
Z
P
H
7
  , 2013,  5, www.hij.ru
   
    ,  -              . 
   
         ,    ,  ,       .      .         ,  .    ,    :      (,       ),      ,     ,      .
   energy harvesting      .    ,   ,    ,   ,    ,    1 / 2 . 
    ,        . 
             ,        ,             (. 8).           .         ,              .     ,       . 
      ,                       . 
    ,  ,             ,     (        )    (. 9).  ,     ,     ,    .         ,         .
     :  ,    ,   ,   . 
 ,   ,  ,   (   ),         ,      .            .         :     (    (. 9)     1 / 3 )          30 / 3 .              .      (energy harvesting)      ,   ,   ,        : energy scavenging (scavenging  ,  ). 
          ,         .      ,   ,      . 
8 
  :        ,            (),        () 
9
     :     (),        ()  ,    ,        

 ..,  .. .   , 1982, 137, 415448.
Eerenstein W., Mathur N.D., Scott J.F. Multiferroic and magnetoelectric materials. Nature, 2006, 442, 7104, 759765, doi:10.1038/nature05023.
 ..,  ..    .   , 2012, 182, 593620.         
8
   
     ,  ,   ,       ,   .       ,     .    ,  , ,       . 
 ,       ,   . 
        ,   ,        . 
          .  80-               . ,  ,         ,   .       
   ..
      .      100  ,   ,    :     15      .        ,        .           . 
  ,      .   ,  ,    .  . 
   ,   .   ,   ,    ,   ,   , , ,    ,   .   ,     ,   . 
  ,  .     , ,    ,    .     ,    ,    .       ,      ,   .   ,   ,     ,     . 
 
   ,             .         .        . 
       ,  ,       . 
     ..,        ,     ,   .      .     ,    . 
      ,     .    40    (    ),  ,       5 .  . 
  ,   ,    .     ,     Agelena orientalis   ,    
   
9
  , 2013,  5, www.hij.ru
   
       . 
 ,     .  ,     ,      .    , , ,   .      . ,       ,    .         .
          ,       (. 1).          , ,    ,    ICK (inhibitor cystine knot),           .   ,    ,            ,      .        ,   .     ,    ,    (. 1). ,  ,   .     -    ,      .
 
,            ,      . 
     ,     ,   ,       . 
     ,        (. 2). 
     .            ,        ,    . 
             ,          . 
      .    ,    ,     :  ,  ,  .  ,    ,        ,   800 .   ,  ,    , -   ,  . 
   .     100 ,     . ,   ,   ,  24    500  .        
1
    .         ,   -.         
2
      (). 
   ,   (). 
  ,       . 
        .  ..  ..           1562 ,   335  . ,    , Misumena vatia   - ,    120 ,    12  . 
,         . 
       ()        ().    ,          ,    . 
    ,      .        Agelena orientalis  ,       (    ).     ,             . ,       
  
  
  
 
 

   
   10
,        : , ,   , -  ,  ,      ,    . 
    .  ,        , ,     ,      . (, ,        Agelena orientalis .)      ,   .
   ,  ,  .     ,   (  ) .       - Geolycosa sp.    &#969-Lsp-IA.        ,    ,    . 
  ,           200 . ,    .       ,      ,     .       ,  ,              :        . 
 Argiopa lobata     .      ,   (. 3).    ,  ,    ,      ,  .        ,    ,    ,    . 
 :   , ,  ,   ,        .  ,   ,      .      ,      .      ! 
,    .
,         ,  .   -     .      ,  - (. 4).
         ,    .      ,    .     :   .  ,     ,      
3
   Argiopa lobata
4
     ,        .        .    ,       .       
11
  , 2013,  5, www.hij.ru
   
  .             .           ,  ,       . 
    ,         .       0,20,3%.  ,     :     ,      ,          .  -     ,           . 
    
       .           ,           .       Elan     (),             Conus magus.    ,   ,     (,    ).  ,      . 
       ,  Heteractis crispa (. 5).    -  TRPV1 (Transient Receptor Potential Vanilloid 1). 
          .     ,    . 
  ,       ,       .    - .   ,  1,   ,      (,    ),    .    ,     ,  .    1  .     ,   ,  . 
   () Urticina grebelnyi  ,  UGTx1.     ASIC3,  ,             .
   -   PT1,     Geolycosa sp .     P2X.     ,    ,       .  ,     , , ,  ,    ,    ,  ,    . 
    : ,     (    -   ).  PT1         .  PT1    ,      ,    ,      2,   ,   .
     ,   ,    ,   ,    ,  ,  1     .   ,    ,   .  ,         . 
        . 
,  - ,   .          .       . 
   ,    ,       .      ,        ,       . 
    ,    Lachesana tarabaevi    CIT1a  Ltc3,     Chlamydia trachomatis  7080%. 
       ,    .       .      ,   ,      .    ,            . 
     .     . 
      ..,             &   (,  2013 ).
5
  Heteractis crispa  Urticina grebelnyi.  , ,    
12
     ,     ,      .    , ,     /. 
       ,             .     ,    :  2008       12,7  ,    2000-       6    .
    
         .        5    ,   20%    .     :         ,      970   3,2  . ,  ,    2,5       ,         .  ,  ,     ,     ,     .      .         :            .
,      ,   . ,     ,       
 
.  .   ,          .  -      ,      . 
           .        - ,  , ,    .     ,               ,      .     ,    ()      ,    ,   ,     ,    .     ,   ,       II. ( ,      .)        ,              .
     :    ,      , , ,  , ,  .            ,    ,    .         ,         .
  , , , , ,       .    ,        XX   2/3     . 
,   ,    ,    . 
  ,  ,   ?         ,      ,   ,   ,  ,  ,   . 
     .   ,       ,         ,      ,    ,     .       
 ( . gemma   )    .      ,       ,     .     ,    :     ,      , , . 
     . 
     ,   ,      . 
      . ,      ..    .     (    )  , , , , , ,    .    - :  ,   , .   : ,   .
   ()  
13
  , 2013,  5, www.hij.ru

    . ,  ,   ,      ,      10 000 .
   
, ,    ,     ,   . 
         .           (  2000).     , ,    ,     ,       .
    90%    ,    .  ,     ,         Al2O3. ,   , .   ,   Al 3+  ,         ,  Cr, Fe, Ti, V, Mn  .     : Cr 3+    , Fe 3+ , Fe 3+ -Fe 3+     , Fe 2+ , Fe 2+ - Fe 3+ , Fe 2+ -Ti 4+  ,    , V 3+   ,   , Mg 2+     . .     - ,    ,  Fe 3+ ,  Fe 2+ ,         . 
  Fe 2+ , Fe 2+ -Fe 3+  Fe 2+ -Ti 4+   ,    .
    ,    ,          .     (. 1),   , ,    . 
 -     ,        . ,     16001900     .  ,       (. 2),      (  TiO2). 
         Ti 4+ ,    .    Fe 2+ -Ti 4+ ,      .
, ,  ,  ( ),     . ,        ,          (. 3).     (    ),           ,     .          ,    .
 ,     :      .       ,    . ,    , ,  ,   ,  ,   .    : ,  (   )     ,     (. 4).    , ,            . 
1
  ()   .       
2
        
3
       
4
       . 
   ,      ,    (). 
   ,     (). 
    :   ,       () 
 
      . -   , ,    ,      .      ,    . ,          ,  
14
      , ,     .           .     16001800          .       ,   -   0,1 .    . 
   :        ,         (. 4).  2001       ,             -, ,   - (. 4).    ,  ,     .
    .      ,    ,    (, ), ,  ,   .     ,    .
     , ,   .  ,      ,  ,        (. 5).              ,   (  )           .               , -.           .       ,          .
       ,      .     .   ,       ,     -  (. 5).
      ,   , , ,  . ,   , ,      CuAl6[PO4]4(OH)85H2O,    .    ,  ,   ,   .        .   ,    ,   ,     ,  ,   .       .
 (   ),            ,     ( ),  (),  (), ,     (. .   ).       .          ,     ,         .           .
 
 , ,       .       XIXXX ,       .   , , - (  ),     , , , -.      ,    ,      (. 6).    ,        ,         (    
              .         ,      .               .
       .       ,   . 
      ,     ,  , , , .       : ,  (  )     (  ). 
  ,  ,     ,   ,     .
     .            ,    ,           . 
  ,       ,    .
      .                 .       ,      .      , , ,  ,    .        ,    .               .   ,         ,       : , ,    .
   ,   ,     .        (     ).         ,   XVIII     ,    .  (      )   (   , ,  )     ,        .     ,          . 
          .        .      ,        .
5
    
().   ,   ()   ()  ().      ()
   
15
  , 2013,  5, www.hij.ru

),     ,    ,      .           : , , ,  (. 5).       -,      .
     .            . ,        .        (     ),        .       ,        ,    .
 ,   1999 ,    ,       (High Pressure High Temperature).         ( 7 )     ( 2100).    -, -     , -, , -   (. 7). 
     ,    , ,   .            . 
  ,         . ,         ,      .   ,   ,                  ,      .
               . , , ,       ,      ,   . , ,    :       .
  
                ,        .     ,      .   ,    (   ),    ,  ,    . 
    ,      .          ,    ,   ,      . ,      ,   1995 ,       ,    ,  ,    . 
   ,       ?  .         .  ,       .   ,         . , ,   ,   ,   , , , , , , ,  , , . 
         .
      ?    .   ,   ,   ,         .    ,    ,       .           .        :       (   ),     ,   .
  ,      ,         .     ,     . ,       (FTC),       :     ,       (         ),        .      ,       ,         . 
          .        ,         .     ,    .         ,      .

...      .   , 2010, LIV, 2, 123127.
Lee A. Groat. Gemstones. American Scientist, 2012, 100, 2, 128, doi: 10.1511/2012.95.128.
6
   
7
,    (   ) 
   ..
16
    
.
 
       .      ,  ,    . ,    ,      . 
    .              . ,       ,   ,         , , ,   . 
     : ,    ?     ,    ,    .  ,  ,  . ,  , ?      ,      .         ,                   (.   , 2006,  10).    ,        Alltech   Biokey            .
 Natalya Palenichka|Dreamstime.com
17
  , 2013,  5, www.hij.ru

.  , ,    .              ,      , , ,       .
        ,    (, , -  ). 
      : , , ,    (       ,   ).         ,         .      ,      ,        ,    ,    ,  .       ,    ,         ,    ,   ,       .        ,   ,      ,         .        .          ,     ,  ,     .      ,     .     ,    ,    ,     12  .
    ,  :        .    ,   , ,    .   ,        .
  ,  ?        ,    .   -     .    . ,    ,        .     . ,        .    ,  :         .    .        ,    700900   ,     ,   -      .    ,      .
    :    ?  -      .      .    ,      .   ,  ?  . ,     ,      
, ,      ,   ...     ,    ,    . ,   ,  .      . 
 
, ,        . 
        ,   . 
    ,      . , ,         .    , , ?  ,        ?     ,     ,     ,   , ,     ,      .      .
        :          64%.   ,          73,8  .       (27,1 )   (22,9 ),      16,5 . ,  88%  , 76%   68%    . 
  ,     :  80      110    .    ,       .   ,   75 ,  ,     .
    .    ,          .    ? ,     ,         . ,    ,    ?  !    ,    ,   ,    ,    .
         ,    ,  .        ,   . , , . , -,  ,   ,    -    . -,  ,        ,   .           ,   ,  ,      .      ,      ,      .  ,   ,        ,      .            ,         .
  XIX      (18031873)   ,    :      ,       .      -    ,   ,   ,  ,        .
 ,         ,          
18
 .   -   ,     (  )   ,                .          .       . 
      ,     ,    ,       . 
   .       .      ,   ,   .          ,      .        ,      ,  . , , ,   .                 . 
      ,      .

,   ,    .             L-    ,      ,  ,   ,     (       , 2006,  10). 
                ..  ..    -L  -   . -   ,  L- ,      ,  ,  -           .      ,   ( L-  D-)  D-.
       ,        ?     100%.    ,     .       ,           ..,   ...         ,  !
 ,     ,     ,      100   , 70  , 2540  , 510      .      ,   ,    :           . 
      ,  -,    ,    .    -,   ...  ,  , ,    .       -  .        !     ,        !       ?      .    ,         .
   ,   ,  - :       5%.      ,    :        ,    100%,        20 .
, ,  ..    ,   ,        ,   .         ,          . 
, ,   ,    .  -  , . 
  , ,  -    ,    ,      :  ,  .        -     ()   ,  ..,     
   
       .            ,   ..,  ,   ,       .           . , ,       ,    ,     ..   .	

      .          ,         ,    50 .       .
              .    5%   ,      ,    20  .        .. :     !     .     ,   .  ,   ,     ,   . 
    - ,  20%   ,   100%  . 
 ,            .   5  10%    .
19
  , 2013,  5, www.hij.ru

            ,     ,       . , ,   ,        .    :       ( 1520    ,    )   ,           .          ,    .      :      .        ,    .
 2011          75  .  42        ,       ,  62,7   .          1,73 .     70 ,     1,64. 
      ,      .      ,      3,6  ,   1,8      .    .    .
    :   ,   . ,      100         50     . 
 ,                  ! 
    :    38 .       ,    ,   . 
    ,  ,     . ,      ,    ,  . 
      ,      ,   ,     ,     .         ,          100 .
       ,    .       ,   ,    .   , ,  ,  , ,     .        .         ,    ,     . 
  , , ,      .    !     100    ,    30 ,   510 . ,   ,       .   .                . 

    ,     ..,      ,   ... 
      ,         . 
,    ,  -    .     .   :     ,   ,    .
         .                  һ.         -2007.    ,     ,   ,    .   . 
 ,   ,      :  ,   .           .  ,        .        . -,        ,     ,        . -,   1015    , , ,   ,   .   ,  ,   ,      ,    .
     . ,    ,      ,       .     ,       .  ,        ,  .         .
       . 
  ,   , .      ,       ,                   . ,   ,         .
    ,  . 
        .      .   ,           .        .  ,          .
,             .           .     . 
20
    ,   ,
  ,  ,   ,   .
      
   ,    .
 
  
    .    .    XX   XXI           :    ,    ,       .   ,          ,           515%,       ,    ? 
      30- .       ,                ,     
  
..  . ,      ,  ,      ,  ,          .  ,    ..,      . ,   ,                      .    ; ,      ,    ,  ,   ,      ,     .        ,    ,    . 
     :      .       (     : 0,492 Ca(NO3)2, 0,136 KH2PO4, 0,075 KCl, 0,06 MgSO4, 0,025 FeCI3)   ,   .      ,       .               
 .
21
  , 2013,  5, www.hij.ru

        .            ,         . 
,         - ,           ,      ,         (0,73,5%).     .           ,      ,  0,8%.   ,           (0,010,08%). 
 :   ,     ,    ,     .   .
    , ,  ,    ,  ,  ,   ,    ,     :       ,    ,       .        :   ,    ,        .          , , , ,    (  ,       ,    )     . ,         (     )    ,      291%    .          198%.         58%,     61%.        ,         :        .     ,       . , 10 -11     ,         ,      186%,          169%.  , , 10 -10             309%. ,     (10 -11  10 -9 )  :    282  237% . 
      - (,  ,   30-,         -             ). -    ,    , -      ,      . 
    :     10 -3  10       121%,   
10 -2    ; 10 -8       150%.      : 178%, 201%  150% .
 
   . -,  ,       . 
-,        ,     ,   ,       ,      (     -)    .   ,      ,      .   ,    -    10 -3   10      10 -5 %,     ,    . 
  , ,         ,           .  ,   :      ,    ,   ,     .      ,    ,   50  300    . 
,                 . ,      (200 /)      45%,      10  200 /    ,     50  100 /     24%  178% ,         ,   .               ,    . 
            70- .  ,         ,        .  ,        :  ,    ,     ,       ,   .   ,         ,             .    ,                   .           ,                 ,       .         ,  ,  ,          . ,            . 
 
       ,         ,       -  .   ,         ,     1972     .   1984  0,37 .       ,    ,    .  1986     
22  ( ),         , ,   .  1998        ,    2,8 .        ,    510%. 
,                     ,       .    
80- ,      ,      ,    ,        . 
                          ,      .  :    ,    ,          ,          2880       43    .    ,     ,    .          . 
      ,     ,  . 
,  ,           (,     ,   ),      .   ,      . 
,   ,       ,       .      :      ,   .       3%  ,    ,       :       .   ,          . ,        ,          . 
, ,    .  ,    ,  . 
 ,           . ,  ,      ,   ,  ,      . 
   
        . 
     ,    : 9,611,5   9,9  .    ,    . ,      ,                   . , , ,     ,   ,      ,   5 / ,       41%!   ,      ? 
   :     ,   ,  . 
,  ,      - ,     . 
       . ,  ,    ,        ,        .     .       ,      . ,   ,    , -               .          ,   . ,     ,       :                      18%    .   ,       ,          20%  ,        . 
     . ,           0,10,01%       3680%.     ,      ,   940%.         :   ,  58%,     17149%. ,                       .          .    ,      9  103%!    (448%),    (1724%),  (1020%),    (1417%). 
         ,    .          .  ,       10 /    ,     ,    20,    .           :  ,   .                    .  ,      ,          ,           . 
,          :  2001        4 . ,       75          1100 .            6,68 . . 
          
...      .   л, 1935, 17(5), 261263.
...    (Ra)      -.   л, 1941, 32(9), 666667.
.., ...    .  , 1973, 9, 836.
Zhengyi Hu, Herfried Richter, Gerd Sparovek, Ewald Schnug. Physiological and Biochemical Effects of Rare Earth Elements on Plants and Their Agricultural Significance: A Review. Journal f Plant Nutrition, 2004, 27(1), 183220. 
23
  , 20113,  5, www.hij.ru

       . 
: ,  , 8, . (495) 789-35-91
-: www.mdk-arbat.ru
  
   . 
      
, 2013
          .     ,  ,   ,   ,   .             .          ,      ,              .          ,     ,    .    ,         ,   , -    ,         .
 
 
, 2013
    , ,    ?   :   ?         ? -   ,  ,       - ?          .         ,             
 
.    
, 2013
..
     
, 2012
  ,     -    , -   .  ,           .        ,    ,         ,         ,     .
  
  ,      :      
, 2013
          96?    ,   ,     ?        ?    , , ,       ?          ,         ,       .  ,        ,       .             .     ,    ,   ,    .
  ,   ,            ?        ?         ?         ,           .     ,       .     ,  ,  ,       .
24

                      
 
    
 -       ,  ,   ,     . -, ,      ,       ,       .  ,   ,       ,   ,   ,     .                 ,    ,   ,     ,     .       ,  ,      . ,          ,   ,      ,   . 
     ,     .       ,   ,   ,       .     ,  ,      (      ).        ,    ;    ,    .           .      ,        , ,    . 
,        :      (   ,    ),    ,  , ,      ,      ,      .      .    ,      .
 AlphaGalileo, 
20  2012 
  
   ,   .
Environmental 
Research Letters, 
2013, 8, 014050; doi:10.1088/17489326/8/1/014050
 
     
 AlphaGalileo, 
7  2013 
  
          
 AlphaGalileo, 
12  2013 
 ,        .         ,        ,      .     ,      18  :   ,   ,    ,     ,    . 
,       4376 -,   ,    2423 - .   ,              ,      , ,      ,  . 
    ,   ,     ,    .          ,      (.   , 2012,  7).   .   ,        ,   ,  .             , ,  ,   .   , ,   ,  -  ,       .          ,         .     (   2%),    (40%   )      ,   . 
     ,               .  - :       ,  ,    .    ,         ,    ,    .
 , ,  ,    ,        , ,    . 
      ,     .      ,    -       .     ,          ,  .     ,           . 
                  . 
     ,    ,      ,    .         .           ,      ,      -  . ,   ,      .
               ,           ,        
  ,          ,     ,          .   
25
  , 2013,  5, www.hij.ru
   -  ..  .. 

                      

         
 
   
Nature Materials, 2013; doi:10.1038/nmat3569
 NewsWise, 28  2013 
   
         .
Proceedings of the National Academy of Science, 2013; doi: 10.1073/pnas.1303829110
   
     
      ,       .        2000 ,      ,      ,        . 
    -    ,    .     .          ,  .     ,   ,    : ,    ,  -     .       .          . 
      ,     . 
  .         ,          :   ,        ,    .          :     ,         .      ,    .  ,      ,      .    ,   ,       . 
Journal of Experimental Biology, 2013, 216 (8), 13641372; doi:10.1242/jeb.081828 
    ,          .                .                ,     2012  -   .   ,  ,    5 . ,     ,     Cyra (       cyanea  robot).    ,        ,    .      .     ,   ,  ,      ,  ,      :   -  Cyra     .       ,      . 
   ,     .          ,      .         ,    ,      ,        . ,       ,                      .          ,    ,       . 
     ,       .     30       .         ,       ,  ,    .  ,     ,    ,     ,      .  ,   ,    .
    ,      . ,     ,      .           ,    .  ,          :        , , .                  -  . 
     ,          . 
      ( ,     )     ,  .        .     ,  -.     !   ,   ,        ,           . 
    ,   ,   ,     ,   ,   ,    .
Journal of Experimental Biology
26
  
  ,  ..,   ..
,      .  ,  ,    ,      ?  , ,    ,             ,  ,   :     . 
  ,   -        . 
   ,        ,  ,  ,  ,  ,  ,   .         ,       .      ,      ,   .
        ,         .       ,      .        :     (   ),     ,    ,         .          ,    :   ,    ,   -         ,    ,    ,           .
 .
27
  , 2013,  5, www.hij.ru
   
  ?
                 ?
 .  
 ,       ,   ,     . 
    ,      .    ,        ,    . ( ,  ,    ,    ,   ,   ,      )                        ,     .       , , ,    , ,          ,    . 
      ,  ,       .  ,    Homo sapiens ,      . 
            (      5,84,4 .  ). ,       ,     .          ,        ,       , ,  .   ,        .     ,   ,             .      :     ,  ,   .
, ,       . 
       ,  ,     ,      .      ,     ,   ,  , ,     . ,   , .        ,          ,       .           ,    .      :       ,   .        ,     ,  .
     ,     ,          ,    ,  .  - -   .
  
  -,
 ,  !
     ,
   ,
    
   
  .  
,         ,   ,    ,        .        ,   .  ,      . 
,             (    ,      ).       ,    . 
    ? ,    ,       ,      . , ,    ,      .        . 
       ,       ,        ,           .         ,    ,     ,          . 
         ,      .     ,    ,   , , , ,      .
          .    , ,  .       :  (,  ,  , )  28 (, ,    ,  ,  ). 
         . ,           -      ,    .
 ,         (.   , 1997,  2). 
, ,        .    (. ektos  , ),   ,      ,   ,     . ,   ,     ,  ,   .       ,      ,   . 
       (.   , 1998,  7).      ,     (       ).     ,      ,           .                .        .            . 
          ,         .      :           ,   .                   .            :   ,   .    (  ,  50%)     .
          .     ,  ,  ,    .   ,    (     ),       .          ,       .  ,   ,         ,       ,    . 
   
   ,     ,
    ,    !
 
      ,          (    ,    ,     ).    ,        ,  ,      ,   .
   ,      .    ()   ,   , ,  ,     . 
 ,       :   ,      .       ,            ,    .
,       ,            ,      ?        ,      ,   ,     ? 
    29 .   14          ,   -: , ,     .  15        .
   ,        .         , ,    ,      .        ,  ,      (       ).
        .           .             (     );       ,    ?        ,     .    ,    ,              . 
          ,      :    ,         .     - .
 ,            ,       .     (,    ),     . 
   
         ,     ,       .
  . 
   
,   :      -         .    ,  ,    ,  .      NEO   . 
 NEO   neuroticism, extraversion, openness to experience,          ,    . 
29
  , 2013,  5, www.hij.ru
   
     ,      : ,  ,    .         ,  .     , ,   .
     :    ,    , ,      .  ,  ,   ,    ,     , ,  ,    . 
     ,             .
  (openness to experience)   ,  ,    ,   ,       .           ,  . ,    ,   .         ,    ,      ,  IQ.  ,   ,         .  ,           .      ,     ,    .
  ,  ,   .   ,     ,     (  )   ,     .        ,    ,   .  ,      ,    .   ,  ,             ,   .  ,          .
,    :         .        ,      ;        ,       .
  ,    . ,  :  ,      ,           ,    2D:4D (.   , 2010,  7).     ,   :                ,     2D:4D,           . 
 ,  ,        :   ,         ,   ,    ,   (           ,     ),    .     :   ,       .
      .    ,    (  )     : , , , , , , , , , ,  , , , , , , ,  .        ,  ,     . , ,  -     ,     .     ,        ,   ,     .    : ,   .
      -    77 -    18  33 ,        .     (,        ).      1  7   : ,     ,     , , , , , ,  ,   , ,   , , , , .  ,           .
      :    ,    ,    ,     ,      ,   , ,       -. 
   
,   ,        .
 .  
  ,  ,         .         
30
Y
 
  



 
 
 
 


 
   




 
  
 

 

 
   .   NEO              . ( :     ,    .)    ,             ,     .           ,    , , ,   .    ,   ,    -     :  . ,      ,       . (        ) 
   ,             (    ).
,              . 
     , :     .            , ,    ,      .  ,          
  , ,   ?
  ,          :   (  ),   (     ,      )    ( ). 
    ,             .
     ,         ,         ,  , , , , , ,   .     :     ,   .  ,                     .      ,      ,   ,      ?              . 
        ,      (DeBruine et al., Proceeding of the Royal Society B, 2010, 277, 24052008).    ,     4794   30 ,  ,       ,    , , , , , ,  .       ,   ,   :       ,      .                 
       .   X    ,   Y    ,     ,     . 
     ,      ,        ,     ,  ,    .     , , ,  , .        .
,      .   ,           XXI .      ,         .

.., .., .., .., ...    :    .   , 2012, 73, 4, 302317. 
     
.
   
 ,       ,  -.       ,  Y      
31
  , 2013,  5, www.hij.ru


  
 .
     .
      !       !   !          .  ,    ,           ,      .     !       .     ,   ,     :     !
 . ,    .    .    .   :   .     .
    ,  . 
   - , , .      .  , ,     ,     , .
        ,    .     ,     ,  .
      .
    ?   .
  .   ,     .
  ,   .
  , .      .  -    .
     ,   ,   ,    .
C   ,   .    ,      .
    .     - .      ,    ,       .     .     ,      .   ,   . 
  ,    .        ,     .
   .
    -  .  ,   . ,           ? 
  .   ,      .
    . -,     ,          
   .
          .    .    .    .       ,     -. 
        .
 .      .
       . ,    ,   .     ,   .
   .
***
      !  ,   ,        !  ,             !         !     .   ,  ,     ,   .
    .        
32
 .      . 
      ,   ,             .   .     .
       ,      (. 1).            ,    ,       ,    ()        ,           . 
     .              ,     ,              .       ,     .      ,  .        ,  ,     . 
       . 
         :  
    ,    . 
,  ,  ,   ,  . ,       ,     ,         (. 2). 
       ,             ,              ,    . 
          .      ,      .         ,          .         . ,                    ,       .      -,       . 
            (  , )    (  , ).  ,      ,      2010  ( 6).         ,  
Cryptotis parva .      57 ,     3 ,     , ,  0,3 .     ,       30  (Proceedings of the Royal Society B, 2010, doi:10.1098/rspb.2010.0898).
1
           ,       
2
        ,  ,     -
            . ,           . 
 ,     ,              . ,       ,   ,     , ,       ,     .   ,                 .    ,           ,  ,        ,   (. 3).         ,   ,         .       :           ,       (. 4).    ,     ,  ? 
, ,     .  ,       ,      . 
 ,       ,         :   50% ,        .  ,         ,    . 
33
  , 2013,  5, www.hij.ru
 
    ,             ,     -   (Danish Cardiovascular Giraffe Research Project  DaGiR).   ,          ,    , , , ,     .              :   ,        . , ,    ,       ,       . 
      (Journal of Experimental Biology, 2013, 216, 10031011, doi:10.1242/jeb.067231).       Giraffa camelopardalis     ,          .  , ,     2,3 .      5053 /.        ,          83 /.             .   ,         . ,         1    6 /            .  ,          ,   ,   14 ,          85 /. 
       . 
     ,       ,      :            . 
,        60 /;        ,  ,         650 /,          ,   .  ,    50 /            46 ,       100 ,   38%            45%   ,     .     , 85 /,    ,        .  ,   ,  - . 
       .           109 ,      ,     (1314 )    (45 ).       210 ,  ,   ,       .  ,          ,   ,   ,         . 
       . 
       ? -,    ,         .          ,   ,             4000    23 500  ,     250 .    ,       100   . 
  , ,     . 
      ,      5,6 .      ,   650 ,    .       .  ,     - .
 ,            : ,    12 ,   (5 ).             ,       1939 . 
,         .     ,    ,         .    .    ,        ,       ,      , -   .  , ,    ,   .    ,   ,       ,   , ,   .  .
. 
3
   .                  
4
  ,      
34
   
    :        1,4 ,       .      :   ,   ,     
10%,          17%.  ,    ,      .        ? 
 ,  ,      ,   ,  ,      ,  .      .     ,     ,      .         (tisane , ).      ,            
 
   
..,   
..
 .
35
  , 2013,  5, www.hij.ru
  
     .             (rooibos, ,  )  - ().    ,  ,      ,                    .
  , .     ,    ,   .     ,   .        -   ,   ,             .
:     
    ,      ,    .   , ,    .     .        (        )   .           ,      ,      .     :  (  ),    ,    .    .      .       ,    .  ,           ,        . 
,      ,   . 
       .      , ,   ,    .     ,        ,  -:    ,    ;     (    )      .       :      ,   : -  . 
              .        .          ,           .    ( )       ( -).         (  2095994):     1020 C. 
   ,     60 C,          5,5.           ,       7,    .
      ,      .        100 C,  ,         . -            ,  pH   7,5. 
          (   3484246). 
     .        (pH 88,5)   ,           .      . 
     (    ),    .     ,         ,     .  ,       ,    -           .       . 
         ,    ,    . ,    ,     ,   .  -         . 
       .       ,   ,         .      ,   ,     . 
 
       ,    .     (EGC  EGCG )    80%   ,      ,        -    - (    , . ).     EGC  EGCG    ,       . 
      .        30   .            ,    .     :    .      ,  ,   , ,   - .                 .
36
      .          (. Food & Function, 2013, 4, 328337; doi: 10.1039/C2FO30159H),        .  ,         G-  (  ,       ),   EGCG   . 
     ,            . 
       .     ,       (n = 0, . )   15%   . ,   (n = 1)   .        .       ,      ,        .         :       (), ,      . 
       .  ,            G- . 
      ,  -           ,      .         . 
 ,   ,      ,        20%.       ;    - ;       ,       .  , 20%,  ,       (  ,     ).        ,   ,       5%. -        (           ),      . 
      .    70%   .   
37
  , 2013,  5, www.hij.ru
           ,             .        ,     - .         ,      . 
          ,     ,       . 
         :   ,    ,      ( 85%),           . 
    ,         .          ,     ,   - .         .   ,    ,   . 
        .        ,   .     ,    ,   . 
    ,     ,     .    , ,        ,     .
 -
     ,    ,       ,   -  (,     GABA).   .      ,     ,       . 
 (N--L-),      ,   .         ;       .    ,        ,      .       20  ,           ,      ,       .  :         ;  ,      . (       7     2006 .)             ,     . 
             .        ( )        :      1525 .       ,         ;           ,           . 
 1973         (  )     ,       .        ,     ,  ,    .  ,  1990- ,        .      1015       .  - (   GABA,   )       .    ,        .
        :      .           ,   ( 0,003%)  .         ()    .     , ,     . ,        :    ,       ,           .
      Agrobacterium rhizogenes.   ,           :      ,       ,     ;     . 
      -   ,      A.rhizogenes,        ;            .
    -,        . 
  2009         UPASI (Indian Journal of Biotechnology, 2009, 8, 430434). ,   ,    ,   ,       . 
..,         . ..           (.   , 2002,  7),          .      2360964.  ,           ,   ,  ,   .
  
38
1920-   . 
 Aspalathus linearis        1772 ,         (17431828).           .     ,                  :     ,   . 
 1930-      .          .       ,         ,   . 
    ,   . 
      ,   .         .                  . 
     12     ,      . 
       ,       . 
  
       .            .       (, , )  :    ,     ,         .    1735          
  
,   
   (?  1944),     ,    ,      ( )  .        (    )     :   .    ,         ,   .     ,              .              . 
  ,   
 .
39
  , 2013,  5, www.hij.ru
  
.         ,     :   .        ,    .
    ,           .              ,     .       ,            .
           .           ,   1703     .  17401742       581    4202 .    XVIII       ,      .    ,    .             .            .  II      ,     .     :    . , ,    ,     . 
    ,   -:     ,      . 
     :      ,       ,     :         ;      ,  . . 52, . 316, 2 . ., , 2 .      :         .     ,     ,       .        , .    .    ,        .
       ,   
 ,  -    1830           -    ,    .        ,    :   1870     . 
    ,          . 
 ,  ,    ,   2003          .
  ,        .   .     :                  .      ,    ,    Pentaphylloides fruticosa:     ,  ,    ,       .     ,     . 
             ()    . 
(   ,      :     )         ,             .     ,   ,              :    ,         .   ,  :      -,      ,     ,   ,  . 
(..,   -).    ,           -,      ,    (.., ..,  . ).  ,  .
 ,       ,      . ,   ,       .  ,   ,         ,  .  ,      , , ,     .        ()         .   ,    ,   . 
       ,   (   2095994, 2123788, 2226059).    ,          -.
  
     . ,             .  ,         ,    ,      .         ,     .     ,  ,       ,     .      ,   ,     ,    .       . , ,     -  ..      1826 :      . .         ,  ,                 .
40



     
 -      ,  -    .  , ,          .      ,   ,   ,      , ,  .      ,        . (,           ,      , .  www.allerca.com.)     ,           .       ,     .    .    , ,      .   :       ,  ,  ,    ; ,     ,             , ,     .
       Bet v 1 (betula - ).       .     ,            . 
     ,    .
              ,      (, , , , ).   . 
    ,     Bet v 1   . 
   2009 :      ,      .   ,   ,  3,2    ,        .  ,    ,       . ,     ,    ,  . 
         . ( ,       ,     ,     .)     ,          ,       , .
 ,              www.polleninfo.org,                 (http://herba.msu.ru/russian/palinology/calendar.htm).
Jeroen T.M. Buters et al. Release of Bet v 1 from birch pollen from 5 European countries. Results from the HIALINE study. Atmospheric Environment, 2012, 55, 496505 doi: 10.1016/j.atmosenv.2012.01.054             
       ,   ,   .       ,      ,    /   .        ,   .
    ,          ,           .      ,     .              .  2009           ,    ,             .   238     534     ,              .       :    ,       ,           -,    ,  ,      ,            . ,          ,  ,    .
    ,    ,      - ,   ,       ,   . ,      .  ,     ,    -      .   ,      ,           (         ,   ,     ,    ).   ,     . , ,     .
S. M. Choi et al. A multicenter, randomized, controlled trial testing the effects of acupuncture on allergic rhinitis. Allergy, 2013, 68, 3, 365374, doi: 10.1111/all.12053          ,      ,          Allergy.          .     ; -       .            ,     
41
  , 2013,  5, www.hij.ru

 
 
  ., ., .
  .     70-   :         ,           ,         .  ,     ,             ,        .    ,               . 
,      .
    Allergy          .                      ,   .            ,      .   ,    ,   , -,  .
             , ,            :    .   ,                  ,    ,         .     46 ,       ,   ,    - . 
 ,    23   .                      ,   .        15  ,    ,      . 
,      .        ,     .             ,         .   ,             .  ,   :    - ,      .  ,            ,   . 
S. Hagner et al. Farm-derived Gram-positive bacterium Staphylococcus sciuri W620 prevents asthma phenotype in HDM- and OVA-exposed mice. Allergy 2013;68, 322329. doi: 10.1111/all.12094
S. Michel et al. Farm exposure and time trends in early childhood may influence DNA methylation in genes related to asthma and allergy. 
Allergy 2013;68, 355364, doi: 10.1111/all.12097
. ,    ,  ?!       !     ,       ,  ,     ,     ,   - . 
      ,        .
         ,    90-         I . 
           (        ).    ,       .        .
 ,         1,4 ,     3,5,     0,2  (   ).   50%           ,   - ,      , , ,   .             (IgE)      ,   ( , ,    ),     (, , , ).        ,    .       3674 .         24%,       26%.    ,     ,     .
   :           ,      . 
            .   5,1      5,5         ,        11          .
 ,        ,     ,     .  ,   ,              .     ,          . 
Introduction of complementary foods in infancy and atopic sensitization at the age of 5 years: timing and food diversity in a Finnish birth cohort. 
B.I.Nwaru et al. Allergy, 2013, 68, 4, 507516, doi: 10.1111/all.12118
   !   ,  ,      
42
:   Sr
  ?   38       : 88 Sr (83%  ), 84 Sr, 86 Sr  87 Sr.         ,    .  87 Sr    :      87 Rb,     48 . .  29     89 Sr  90 Sr,           .    ,      51 ,    28,78 .
          ?  : -137  -90     ,   ,        ,       .          ,    1945  1980 :   10 20  89 Sr  10 18 90 Sr (      ).       . ,                 1957   10 15  90 Sr.    1986   10 17  89 Sr  10 16 90 Sr.          2011       10 15  90 Sr.  ,              ,    ,    ,       . 
  90 Sr     ,      .         ,    .  ,   ,   ,          1964 ,   90 Sr      55      19491950  : 7,4  408,1  90 Sr   .  1969 ,      ,     50%    . 
  1989    ,     1986   109  90 Sr         . 
 ,   90- ,  ,    XX        162  90 Sr   .           ,       ,    .  ,          , -       (The Science of the Total Environment, 2003, 317, 3751; doi:10.1016/S0048-9697(03)00439-X).     ,     ,    20-    ,  90 Sr  -       .     ,        ,       . 
     ?   ,     ,      .        ,      . 
   ? 90 Sr  89 Sr  -,        .  ,      90 Y     64 ,          90 Zr.                 .  ,       ,      ,    .          ,       .           ,  :   ,               ,   . 
        ,    ,       ,    .       ,        ,     ,   .   ,                ,          ,      ,      .  ,      ,  ,  ,   ,     ,        -          .  ,      ,     ,         . 
    ,            ,         ,       .     
43
  , 2013,  5, www.hij.ru
.
 
 ,         ,        79  90 Sr   ,     ,    .              . 
    ?        ,  ( ,   )     ,   .     :       0,1993,2  ,    0,00150,57 ,      0,03624,5 .     36      ,      .    ,      (8,67 ),  (3,7 )   (1,6 ).    :     3,6   .            1   .     ,      . ,       ,      460     ,          250 (Journal of Archaeological Science, 1981, 8, 4, 391397). -   ,      ,    ( ,        );              .    1,5    ;    70      320  .
    ? ,    ,                 ,   .         .   :            ,    (Applied Microbiology and Biotechnology, 2013, 97, 2, 477501; doi:10.1007/s00253-012-4552-8).
     ?        ,        .           .   ,     ,  ,      . 
         .   1952   ,      .        ,      ,       ,      .   XXI   . 
  ,        ,          ,   ,        .      ,      ,       ,   ,      ,  . -       ,    .    ,  ,     ,  :  ,             .   -       ,     .  ,            ,     .    75- ,  ,   15,5        (Bone, 2010, 46, 2, 440446).            ,    ,         .  ,  ,               .           .
   ?      , ,       .         ,      .     ,    .         89 Sr.
    ?         :      - .         ,       .      ,             - . , -      ,     .            ,        ,    ,   ,   .      ,    , ,   ,   . 
    90 Sr      ,     . 
44
       
  ,      1896  ,     . 
     , ,     -.   :      ,  ,                .     :      ,   ,           ,   , .             .         (      ,    ). 
    ,   ,     .  ,  , , , , ,    ,     ,    . 
          ,              ,          . 
           , ,     ,      .          .      -    . 
       . ,      0,1    0,1   1000 .     10 000 : 0,1  0,2  0,3 999,9  1000.    
 :   
   
.
,   .     :  ,      ,      .
   :     -    ,   .      --     . 
        ,      ,   ,    ,       .          .       ,      ,   .
       1 / 2(9,8 / 2 ).        ?          .      . 
       ?        !      - ,     .  ,       .    ,     ,      ,   ,     (    10   10 / 2 ). 
1  2     360 . , ,      ,       ;  ,    .       ,     ,        .   ,   ,             , ,     ,  .        30  40 ,     ,   ,  ,   . 
            .       gauge Johansson.    ,     ,    .      :
  , ,  .    ,    
45
  , 2013,  5, www.hij.ru

  (           )       ,     (, , ),    ,  ,      .      ,       ? 
    ,     .       ,     , . ,     ,      .         ,   !   ,          ,    . 
        ,     .           ,   (,  )    ,     ,         .           .
     .    ,  ,      ,  ,      . ,     10       760    1 ,  2       .    , ,  ,  .        ,  ,     .          ,    . 
    , ,      ,       .       , -,         ,    .
,   ,     ,    .              ,   ,    ,       . 
      !    , ,   ,         . ,     ,         ()    .  ,  ,       - ,         - .
   (.  )                   ,   ,  (1932).      ,      ,  : , ,    (1930). 
,           . 
     2013       780 ,      540 . 
   . www.hij.ru.
:
 : 
  , 
/ 7701325151/770101001 
:   
() ., 
 : 
 40703810801000070802, / 30101810800000000777, 
 044585777
 :      XXI 
      45     50 000 ,   ,  ,   ,     ,        .   1350    . 
 
 
46
   
      ,      ,   XXI   . . ,     ,          :         !         .      ,     .   , ,    ,          , -,   ,  .      :      ,   ,            .      ,      . 
     - .         XV   . 
     .       , ,  ,    .   ,   ,       -,  -. 
     ,        , , , ,   . -    .  ,      : -       ,       . 
     .        .   , ,    .         XIX .       -,     .    .     ,   :     ,         .                 .    , ,  ,   ,    .     ,      .
   ,  
  XII             .         .    , , ,   ,       ? ,    ,   ,         ?     ? (       -!)     , , , ,       ,      ?    ,  , , ? ,        , ,    ,   .        ,        .    .
         ,      .     , ,    . 
 :      ,       .        . 
,       ,    ,   .    ,    . 
  ,   ,     .   ,            . ,  ,  ,       . 
         . 
       .        ,   ,         .  , ,    ,    .        ,  .      ,    ,    .
      XVI   . .   
  ,    
47
  , 2013,  5, www.hij.ru
 
 .             ,   .     ,     ,  ,  ,     .       . 
   . 
        ,      ,     .         ,   ,  ,   .        .
     ,       XVII .    -     . 
       ,   .      :          , , . 
 ,       ,     .
   -       ,     . 
    ,    ,         ,   -       .   ,       ,        ,           ,   :
  ,  , ,
       
    
     
 1752             , ,         30 .        ,     ,         .     .        ,           I.                 , ,    .            . 
 ,  ,     ,       .         ,     , , , ,   ,    .      ,  ,   .           -.        ,            ,    .
       .         ,   .  ,        ,     ,     ,   ,           . 
     ,       . 
 ,          . -   . 
  ,       . 
        ,         . 
         .      ,  ,    ,      I,     . 
     ,      ,      .  ,      . .. ,    
 ,    
48
       30        1 ,      23 .      ,     1 . 
    .        COE (Coefficient of Expansion).          ,   .     .  ,          ,  ,  ,  ,    (     ), ,   ,      ( ,    ).   -,     . 
      .           800C     .     - ,       1200C.    ,           . 
      .         .       .    -,  .      .    .   ,   ,     ,   - ,   .
      ,         .   25C          .       ,        , 
            . 
      ,   ,    XIX    ,   .  ,       .
 
      ? 
    .        XX ,    . ,   ,         ,   1700C. 
    ,     ,  .      :    1400C   13 000  ,   ,   1000C    . 
   1000C  ,  ,   . 
   ,       ,          .   ,  ,    .     ,      . 
     .       ,    .       ,     .     , ,    . 
     .      .      .   ,  ,   . 
    ,   ,    . ,       1000C. 
         1400C,           .    ,     .  , ,          .     ,     .
     Na2OCaO6SiO2     ,   , ,     1500C.    .           . 
        ,    ,      -,    -. 
          ,    .          . 
      ,   ,   .     ( 18%)      ;     .     ,   . 
    
          . ,        .      .          .             .            ,   ,         .    (lampwork    ),   (flamework    ).
         
49
  , 2013,  5, www.hij.ru
   .         .     ,        ,   ,   .       .    ,     .   , - ,  ,   . 
         ,     .
          15 .   ,      .    ,  ,      . ,    ,    , ,      ,   .   ,    .           .      .
    ,   ,     ,     .  ,    ,        .           .  , . 
          .    ,      . 
            ,   ,     .         ,   .      ,    .  - :   ,   .   ,  ,   .      :  ,  ,    .        ,        1015 .      .           .   ,      .
    
 ,      .  .      .            .
       , , , ,   .           . 
             ,     .     ,     .       ,              .         .        .            ,      . 
      . 
  ,    .
       ,     .      , ,      .    ,      ,   .                  ,    .
, , 
   .        .  ,  ,     .    :  , ,       
 
50
  .      (   ),          .     . 
    ,   ,  ,           .     .      ,                .        45.       .       .      . 
       ,     ,    . 
           . 
     ,   :           . ,     ,    ,   .       . 
      ,      .  ,                            . 
     ?       .       .           ,  ,   .    ,   .    .     
  
51
  , 2013,  5, www.hij.ru
     (--)  ,              . 
 ,  ,    .  ,    , ,    ,   ,   ,      . 
 ,   ,       (     ?).        .        ,    .    ,   .      .
       . 
    , , ,    .  . 
 ,     ,        .
   ,   .             . 
       .     ,       .       ,      .       . 
     :  ,     ,  ,   .       ,    - . 
,     - .      . 
     ,   ,     .      ,          .  ,   .    ,   ,    .               .
         .       ,  ,         .   ,     .
         .   ,      -. 
     .  ,      ,     . 
     , , , ,  , , , , , .     ,     .       , .    ,      . 
     .     ,        .          . , ,  ,   ,      .          ,    ,    .
          .       .         :   ,     .     ,  ,      .         .  ,    .     :         .      .    ,      . -  ,      . 
       ,       .     :       ,   ,        .     :    ,  ,      ,  . 
     ,       .  ,    ,   .  -,       ,   ?  -,   ,     ,   . 
     !
 
52
 
 .       ,       XX . ,    ?      ,       ,      ,     (.  . .   ). 
-     .     ?       ,   ,   ,        - ? 
      ,  ,       , 
    
       .                 (      ,  , ,   ).
       ,       ,   ,    .            (. ).  ,     ,   ,     ,         .
,  ,  2003 ,         .             Philepitta castanea . 
       . , ,      ,    ,         . -,                ,  ,    .
       .      -    (  , 2010,  11).       ,            .
.

Richard O. Prum, Rodolfo H. Torres. Structural colouration of mammalian skin: convergent evolution of coherently scattering dermal collagen arrays. The Journal of Experimental Biology, 2004, 207 (12), 21572172. doi: 10.1242/jeb.00989
:  .  
        (  ):       ,      ,     ,        ,      Cercopithecus aethiops,       Marmosa mexicana   .        ? , , -, ,   -    ,     ,       (   ,  ),  - .     ,     ,     ,      
        ,  ,        . 
   !    !    : ,    ,   ,    -    ,      .      ,         ? 
 ,  .  ,               ,         2004  ,       . 
    ,            ,     .      ,  ,  
500 
1000 
250  250 
500 
100    
  Mandrillus sphinx         
53
  , 2013,  5, www.hij.ru
+7 (383) 326-97-71, : +7 (383) 330-87-61
54

   ?     .   ,   ,    ,       .              . 
    ,  ,   ,  .    ,      .         2  30 ,     ,   Penaeus semisulcatus,  Plesiopenaeus emardsianus   Macrobrachium rosenbergii . 
  ?         ,   ,   ,          . 
      ,       . 
    ,    80-       .         ,  ,   ,        .     .       ,     ,    ,      ,   . 
        .      ,     , , ,     . ,   ,    .
  ,        .      ,     ,   .       ,        .  ,     ,    .    ,   .
   ?          .     , 78%,      -3.     ,              . -3     ,   ,   ,   .      ,      .      ,   .
        , ,   ,   , ,   D.
       ,     .        ,        .        150   100  .   ,     -3      ,       .   ,         .
      ?   ,  ( )  .     .    ,             . 
    ,     .
    .   ,      ,        ,    .  ,     . 
     .       ,        .      5070,          .   , ,   ,  ,   ,        .     .    ,     . 
55
  , 2013, 5, www.hij.ru
.
  
 .
      .   :   -?    ,        .
 ,  ,    ,      .     ,  ,    ,  .      ,      ,   ,      ,   .     , ,  .        ,     .        ,        .          .         .
 ?      ,   . , , . 
            .    ,    :   ,    ,   , , .
    ,    ,   .     ,         ,       .             .        ,     .               .     .   ,    ,    .   .         ,    ,         .    ,   ,          .  ,         .       ,             . 
 ,      , ,     . 
   ?     .  , ,      ,   ,     ,   .     ,   :     ,      .   ,        .  ,  ,    ,  . ,    ,        .        ,    ,      . 
  ?     : , , ,     .    ,  ,      .              ( ).     ,     .   ,           -,     ,    .       - ,    .     (),     . ,    ,     .    ,     . 
      ?       Euphausiacea .       kriel  ,       6,5 .     ,          .         ,    ,   :   ,   .      ,    .      ,    . 
       !    ,   .     .             . 
           ,    .       100  .  , ,         .      ,    .
56
 .
57
  , 2013,  5, www.hij.ru

 ,      .
     ,    ,    .         ,   ,    ,    .
    ,            .     . 
   ,  -   . .          .
 .       .   ,       .   ,       .    .
  ,   .
    ,  ,   ,  .
  ,       ,   .
  ,    ,   .       ,        .       . ,            ,   .   .
 ,       ,    .    .  , ,    .
    . , , .      . 
     ,       .
    ,   ,    .    :     .    ,    ,      .
  .     , .  
  , .
  ,    ,  ,  , ,   .
  ,  ,    ?     .  ,  . 
            .
  ,      ,     ,   ,    ,     , ,  ,  ,   ,  ,    ,   .       ,      ,  .
-    ,     ,    .   -  . :  ?   ,       .
 ,    ,    .
 .    ,   ,  .
   ,   .    .
 ,    .
   ,    .    . 
,     ,    ,     ,  .    ,      .
 .
         ,      ,      - .
      .     ,       , ,   ,  .  , ,  ,    ,       , ,         .    ,     -     . 
  ,   ,       ,        ,    . , ,     ,  ,    ,    , ,     ,      ,     ,   .
 ,         -  .  ,   ,    ,    .        :  ,  , .   .   ,  .
       ,      ,    . 
,         , 
 ,  
 
58
         .
 , ,     ?  .
    .  ,  . 
       ,   .  
  - .  .
   ,     .   ,    .
     ,     ,    .
-      ,     .      ,         .   .      .
   ,       . 
      ?  ,       ,    .  ,  ,      .    ,  . , ? 
,    ,     .     ,       .   ,     .          . 
  ,     . 
   ,       .    .
  ?  ,  , .   .  ,   .    .
    .
  ,  , 
    .    . 
      .
    .           ,       .      ,    ,   ,     .  .   ,   ,  ,   - .  ,   ,      .
  ,     ,    -     .  ,    ,    .  ,    ,      .        .
- -   ,    ,      .
    ,     .      ,    .         ,   .
   .   ,    .
    .     .   ,    ,   ,    .
  ,       ,    .       .   ,     .     ,   .
 .
                 .       .     .    .
       .    ?      ,      .   ,     ,    .       ,       . .
       ,  ,    .     ,       .      .
-      . ,      . 
   ,      ,             .   ,      .   ,     ,   . 
 ,   .     ,    .
      ,     .
    ,       .
 !         .   ,     !   ,   !        !..   !           .
  . - , -         ,     .   ,   ,  .  ,   , , ,  ,     .  -   .
        .  ,        - ,  , ,     .   ,  ,    . 
  .
  ,     .           .
  . 
59
  , 2013,  5, www.hij.ru

         .
  ,   ,  -      .   ,       ,  ,               .
   .
 -    .    -        ,      ,  .    ,      ,     . ,  - .
      .     ,    : , ,           
, ,     ,     - . -,    . 
   .         .
    ,    ,  .
  ,      .     ,      ,   .
   ? - ?
   -     .      .   ?
   .            .    -     - .   -.   ,    .
    . ,    . 
     ,     . ,   ,   . 
 .    -     . 
    .           , ,   . 
,  ,     .     . 
       ,       
   ?       .  .  ,   .
       .       . 
      ,    , ,    ,   .      .    -  ? 
   ,    . :   ,   ,     .     . 
    ,   : , , ,     .
      :  ,     ,            . 
 ,  .  ,    ,    .
 ,             ,   .
  ,  ,        ,           ,              .
       :  ,  ,     . 
,   .     .
 ,   ,   -   , , ,    .
 ,   ?    - ?  
 , ,            . 
      .
 ,    .   -      .      .
     ,    .  ,            . 
 , , ,   .          ,    . ,   -     . ?  .  ,        ,     . 
  ,    ,    .
 ,    ,          ,      ,  ,      .    .    .
   ,        .  ,     ,    .     -      ?
        .  ,    ,  , ,      ,   .
60
        ,       .  ,          .        ,       .
       ,   !    !    ,       !    .      :    ,           ?         .
            .          .    , ,   ,    .
      .     ,     
    .          .       .      ,       .       
    ?
       , ,     ,    .
  ,             ?   ,            ?   ,  . ,      ,       ,   .
 -  ?       .  ,     ?    !
  ,   .
  ,     .    ,  ,   .     ,   .     ,        !..
  ,   ,   ,      .
  ,      .     ,  , .   , ,  ,        .
          ,     .
   ,       .
   ,    . 
   .   ,   . 
  ,  -    . 
 
 ,      ,       ? ,  ,  
 -   ?
     ,           .
  ,   !
 ,      .   , . ,     
  .    ,    ,     ,   .
   ,  .        ,   .        .     ,    .
 ,     .      .   . ,     ,         .    . ,      ,    .  .    ,   ,      .  ,     .     ,         .  ,         . 
  .
  ,       ,    ,   .
   ,  ,      .     ,    ,  ,  , .      .  .
    ,    .
   .  ,   .
  .     ,   ,  -  .    .  ,      .  ,      - 
 ?      .    . ?  !
  !     .           .       .   .        , ,    ,  - .    ,    .  ,          ,   .   ,      .     .   ,     .   ,       - ?
 .
      ,  ,   .  ,    ,    .      ,    .  ,  ,   ,     .        ,  ,    , .    :   ,   - ,  -  . ,     ?    ,  .
61
  , 2013,  5, www.hij.ru
     . ,    ,      ,      ? ,   ?
  ,  .
   ,  ?
      . 
   .
 ,  .      ,       . 
     ?    ,   .
    ?    ?
  .        ,  -    . ,  . 
   ,   ,  ,      .   ,   ,   - .     ,   ,   -  .   , ? 
  ,  ,   -  ,  . .
    ?    
.
 !          .          . 
   .  ,   ,   .    ,          
  ,    ,    .    ,     .   .    , .
      .     ,     ,      .     ,       ,      .       ,    ,       .   .
     ,     .
   , .  ,  ,   .           . ,  , . 
 ,   ,       .      .       ?     . ,  .  ,     . 
  ,    .
 , ,   - .     .  ,     . ,    ?  ,    .       ,  .    ,  ,     .
    .        ,    .      ,   .   .
   ,   - .    ,    ,      ,    .    .     .   ,    ,  ,    .     .      .    ,    ,   .     .
    ,  , ,   .      ,         . 
  ,     .    .    .          . 
   ,    .     .   , ,  .    ,  ,    .       , .    ,   ,      .
   ,    .     .  , ,     - ,  ,     ,   ,     . 
 ,     .    ,    .   . 
   .
      ,   -    .     .
 ,     ,    ,     . 
  ,   ,   . , -  .   ,        ,   .         . ,     . 
  : , !
     .   .
  ,    ,  .
   , ,       ,  ,   .
 ,   .

62
,
 ,    ,    ,      ,        . ,          .             .      ,         ,      ,         ,   , .   ,   AlphaGalileo    12  2013 .
         .        ,    ,   . ,   16 Cygni Bb  HD 41004 Ab  ,       .          .      ,                   .        .           .               ,   .   2013 ,    ,   ,           ,      . 
    ,        (www.iau.org/public/naming/#exoplanets).
 ,            ,   . , 
     (     ), HD 39801 (    ), HR 2061 (   ),         .             ,      . 
.
 .
   
 
 26     
  19982011 .  22       (  , 2013, 1, 8595)
     ,        ( ͻ, 2013, 83, 3, 216226)
    ,   1931 , ..  ,      ,     ;        (  , 2013, 183, 3, 307314)
        ,      ,      ( , 2013, 39, 2, 6062)
    60  3 ,   8 .  3  (  , 2013, 449, 2, 219222)
    ,    (Nature Medicine, 2013, 19, 473480, doi:10.1038/nm.3117)
   700    ,          1998 ,  ,   MMR  ,       ,     (New Scientist, 2013, 2913, 4)
,    ,           ,        (Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 2013,110, 17, 70447049)
      
63
  , 2013,  5, www.hij.ru
, 
 
.
    :        ,        ,  .           . 
    ,               ,   .         ,    ,   ,       : ,       ?
,            ,       .     ,         ,      -     ,       
( NewsWise, 16  2013 ). 
   . ,    ,     ,   ,    .     ,          . 
   -,    ,     ,      ,     ,     .   .        ,  .       ,    ,     . ,           . 
 ?
 .   (Nature, 2013, 496, 7445, 311316, doi:10.1038/nature12027)
     ,    ,      ,  : 4,75%  , 1,83%    3,13%   (, 2013, 49, 4, 513522)
  ,  siRNA,      ,      (Nature Biotechnology, 2013, 31, 319320, 350356)
            ,         ( , 2013, 47, 2, 224231)
,  ,             (   , 2013, 49, 2, 164170)
             ;             (Heredity, 2013, doi:10.1038/hdy.2013.25)
       ,  ,     ,    ,                   (Journal of Experimental Biology, 2013, 216, 16381649)
   XVXVI .      ,       (    , 2013, 1, 6776)
64
C
  ,            .              (17551827)    (17631832),        ,      . ,     ,    ,          ,           .   ,     ,  ,     .       .   (cuprum)        :   ,   (plumbum)     (     ):   .     :       (acidum muriaticum),     (acidum acetum)  . .           ( )   ( S,  ,  ,  ).         ,     :  ,     .
         (17661844).   XIX  ,       ,         .          .        .         ,     . 
    ,           .     :  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ( ) ,  ( ) ,  ,  ( )  , ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  .      ,   ,     ,    .      ,       ,       XIX .
,       ,     ,     .       . 
      .    ,   ,  :    ,      .
     ,     :      ,    . 
,          ɸ  .        ,        .        ,      . ,         (carboneum),  (calcium)  
 :                 ,        .  1787   , 
.., :                 HCOOH,   ,  ,      .
..,  :  ,     ,           . teichos  ,  ,    ,    .
.., :  ,  - ,         ,       Lycium barbarum,       ,      .
.., -:        60-      ,   2003       ,     .
.., : ,     ,  ppm    parts per million 1 . 10 -6 ,   parts per mille  1 . 10 -3 ,   ; ,   ,       ,   .
.., :        7--3,7- (),   4-(4--4-)-1-3- (), 3-(4-)-2- ().
..,  :                     .
 :   ,         (. hij.ru) - ,   , ,   ,    ,      
''
I C
Z S P G L
''
  , 2013,  5, www.hij.ru
 (cuprum)    ,     , Ca  Cu.        ,     : SO 2  , SO 3      .    1835                ,        ;   , ,     ...
       1814     ,      .              .    ,                   .    ,        , ,       .        , ,    ,         .
          , ,   ,         ,    ;    ,    . 
,  PbO   , ,  MoSe2  ,  Te  ,  Al2O3    Al     ,              .          .
       . ,      , : F  Fl  , Be  Gl ()  , U  Ur    , ,  .           . 
     ,      ,   . 
   commercial at @ (  at the rate of   ),  ,  .     ,      -   .    . ,  Mm@Cn ,      n,   , m    ,  Sc3@C82. 
       ,         .
..
    
Pb MoCa+AlH
 .