  XXI 
 - 
2016 9 
   
 . .., .., .. 	2
 
:   . . .. 8

 . . 13

  .    . 
   . .. .14

  . .. 16
   
    . ..  20

  . .., ..ĸ . 23

  . .., .. .. 26
 
   . ..  30
 
   -. ..  33
  
   .    38
 
    . .  40

    . ..  42
   
 . .. . 46
 
     . .. .. 50

  .   .. 53
  
. .. . 54

.    56
   
  . . . 64

    .
          .        ? 
 ,      ?     .
  ,  .
,  62
 
 61    6
 22, 60   62
      19  2003 ., . 014823
 :
  
.. 
   
..
  
..
   
.., 
.., 
.., 
.., 
..
.., 
..
  
19991, ,  ., 29, . 8
  :
8 (495) 722-09-46
e-mail: redaktor@hij.ru
http://www.hij.ru 
    
     XXI  .
   23.06.2016
    
  
2
 -  .., .., 
 -  ..,
  . ..  ,  - 
  
,        ,  ,    ,      .                ,     ,  ,     .      ,            .
                    .            (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC 2013, 2015).        .   ,      ,         ?         ,      ,     .
,    ,     ,    ,     ,   .    ,     . 
 -  ,  
 
3
  , 2016,  9, www.hij.ru
   ,   ,       . 
     ,          .       ,     ,       ,   . 
     ,   ( ), ,        ,    . .
            .   ,        (        ).   ,  ,   ,    ,     . 
     ,     ,     ,  ,      .  ,            .
      .    ,   ,      () ,          .           .
 1912             (, -,   )   ,     .           1936 .        ,         35   5070 .               .    ,  ,      ?         .
       ,  -    .      ,              ,        .  2009   ,      (),        CLOUD (Cosmics Leaving OUtdoor Droplets).          ,        ( , ,   .). 
 
  ,       2006 .        3     3,7 . 
     - ,  ,         ,     , ,  , , ,     .            .        . ..  ,     
1
    CLOUD  .    ,      ,    -        .     ,        . 
 -       ,    ,   .
   ,       30 /       .          .
                , ,  ,     ,   .                 .  ,      H2SO4      .
      , ,      CLOUD. ,  NAIS (Neutral cluster and Air Ion Spectrometer)           (10 -9 )        .        -.
                ,      ,        .    CLOUD     -    ,    .
   
4   
    CLOUD     (,  )   (,  , ) .             . 
 ,            ,   
       - APiTOF (Atmospheric Pressure Interface Time of Flight Mass Spectrometer).          ,                .
       HSO4  HSO5 ,      NO3 .        H +     ,  , .       ( )   (  ).
   n     , m  ,      (n, m).       . 
 
 
 

 .      . 2.      ,       : - ,        .       . ,     -     . 
   - ,          H2SO4.    ,   ,   ,      .  -  ( ). 
      ,      ( ).      0,01  C      ,      70  C  +40  C;     +5  C.
     (2, 0) HSO4 H2SO4 ( HSO4    HSO5 ),   HSO4     .       ,    - : (3, 2)  (4, 3)  (5, 4)  (n, m = n1).
        H2SO4H + ,    H +    .           (1, 2)  (2, 3)  (3, 4)  (n, m = n+1).  H +     ,            .
  ,     ,     ,   .  , ,           .
      ,   -:   -  (H2SO4),  H2SO4HSO4    ,     H2SO4: (1, 1)  (2, 2)  (3, 3)  (n, m = n).
5
  , 2016,  9, www.hij.ru
3
       ;      .     ( )         ( )
Kirkby J., et al. Role of sulphuric acid, ammonia and galactic cosmic rays in atmospheric aerosol nucleation. Nature, 2011, 476, 7361, 429433.
.. , .. .   CLOUD:   . 
, 2012, 12, 2733.
Almeida J., et al. Molecular understanding of sulphuric acid-amine particle nucleation in the atmosphere. Nature, 2013, 502, 7471, 359363.
Kurten A., et al. Neutral molecular cluster formation of sulfuric acid-dimethylamine observed in real time under atmospheric conditions. Proceedings of National Academy of Sciences of USA, 2014, 111, 42, 1501915024. 
Riccobono F., et al. Oxidation products of biogenic emissions contribute to nucleation of atmospheric particles. Science, 2014, 344, 6185, 717721.
 ,        .        15    .         .     ,           .            (3)2NH.  
 ()    ,  ,             3.         .
 . 3 ,      1,7         .         ,       . 
   ,    ,     (2 pptv NH3,  2     (10 12 )  ).         ,       (        3250 pptv).      ,    0,1 pptv.
       ,   ,     (513 pptv);    10 pptv.        ,    . 
 ,   ,            1000     .   ,            .     ,   -    . 
   
,            . 
             ,            ,    .   ,   ,             . 
       ,        .              ,    . 
  CLOUD    :         - ,   ,    .          (,   .)   ,        (, CO2),         . ,    ,  ,       ,  ,       .
 ,  -3  -1 H2SO4
10 -4
10 -3
10 -2
10 -1
10 0
10 1
10 2
10 3
10 5 10 6 10 7 10 8 10 9
HN SOH3C CH3HOHO OHN H 
 
H
  
90 60 30 0
0
1
2
3
4
5n, ..
,   
2
        CLOUD:     (),   
(),   ()   
(). :      1,7  ( n     . .) 




   
6
  

 
       .
              ,      .        ,       .            ,    ,       ,     .                  ,    ,         . 
   75%    ,  25%   .     ( 20 )     .    ,       ,     ,      , ,  .                 . 
             .   ,      -     . ,      ,  9   16 ,      .             ,             . 
Physical Review Letters, 2016, 116, 253201; doi: 10.1103/PhysRevLett.116.
253201
    
            .
 NewsWise, 25  2016 .
 ,  
        .
 AlphaGalileo, 19  2016 .
 
       ,    .
  ,       :  ,      ,     ,        .           . ,                20032010      ,    2- .       123 .   ,               22  30%  .  ,       24% .                   15%. 
 , ,    ,      ?    ,    :       .    , ,  .   ,   ,   .
Canadian Medical Association Journal, 25  2016 ; doi: 10.1503 /cmaj.151059
            ,    . 
   ,    (     ,   2     ).          -         . 
    ,     .         ,   -:     .    ,     .         ,        . -     .      ,     .        , -- ,      1:1.           ,            .    ,    ,       ,     ,  ,         .            ,       . ,    ,   ,     ,        ,        . 
       ,  ,  ,   -     .     :           ,           . 
,  .            ,    -   XIII   .       ,    ,     ,   . 
  ,         ,   .             ?  ,     :         1000  . .
   ,      .        .    ,      ,          .     ,   :        ,     ,    .
7
  , 2016  9, www.hij.ru
   -  ..  

 
   
Homo    .
  
   .
Nano Letters, 2016, 16 (5), pp 29212929; doi: 10.1021/acs.nanolett.5b04319
 AlphaGalileo, 21  2016 .
  
 ,           .
Nature Methods, 25  2016 ; doi: 10.1038/nmeth.3930
  
     .
Proceedings of the Royal Society A 2016, 472, 20160054; doi: 10.1098/rspa.2016.0054
       :  ,        , .   ,     ,      ,      .
    ,     . 
  ,                .    :      .       ,   ,      Oxford Nanopore Technologies            MinION.       ,      ,       . 
            ,         ,      ,     .   ,    , ,  ,         ,      .   ,     ,           ,    . 
        100-  43-   .       .    ,    .            806     .         ,   . 
        .     ,        .          43-   . . ,   11070 .   . .         ,   6043 .   . .    !      ,      .            . 
         ,    .    ,          .  ,    , ,     ?     . ,          ,      . ,                 .             :     ,        ,    .   ,    -,   ,    .      ,      .       ,         .
  , ,        ,       ,        .       ,     ,     ,    ,              .   ,   ,          ?
                    .       ,        ,    ,   ,   .    ,         .   ,   ,        .         .      :     .       .  ,  ,         ,  ,        ,    .
8
:   
.
  ?     ,       . 
         , ,  ,    ,      .         . ,           . 
  ,        :       . 
  ,     ,         ,        ,     800  C,      327  C.                ,      ,       ,       .    .       ,          ,            ,        .        (     ),  -  ;        . 
      ,      .  ,       ,           .         .
     ?          .        ,    -    PbCrO4.             Pb(SbO2)2
PbO.        ,   .      .        .       ,     ,    XIX       . 
       ,        .        :   ,    ,             . 
       Pb2PbO4        .     .          .     ,   :        ,   ,    .        ,                 ,      .   , ,    . -       ,      . 
    ,          -      , ,    -.   ,            .   ,     -  ,            .
   ? 
    . .          . 
  ,      ,       . ,      . 
    . 
 2015            (PLoS 
  ,   ,   5   .. 
PLoS ONE, 2  2015 ; doi: 10.1371/journal.pone.0142948
9
  , 2016,  9, www.hij.ru
 
ONE, 2  2015 ; doi: 10.1371/journal.pone.0142948). 
  ,   -   ,     :         -  155 .       40004300   . . 
  .   ,      .            ,   ,     .      :          ,           ?      . ,     -      ?        . , ,     ,            ,   ,      . 
    . .      ,     ,   ,   ,         .        ,    ,           .        .        ,          600    ,       . 
     . ,        200     .       ,      ,     . ,          10    ,     I   ..  80             . 
        ?          .      ,    ,     ,  .      ,    ,           .          :       ,      .  
          (Naturwissenschaften, 1999, 86, 262275)
    (..  1950 )    
5000 4000 3000 2000 1000 0
10
10
6
10
5
10
4
10
3
10
2
10
7
  , 
 
 
   
   
  
   
    
 
 
 ,    
6
5
4
3
2
1
0 0 1000 1000 2000 2000 3000 3000 4000
50-   ..
 ,    
   
 
       ,           ().        ()           ..,            .          ,       
 
C
   
-
Naturwissenschaften, 1999, 86, 262275
Science of the Total Environment, 2013, 449, 451460; doi: 10.1016/j.scitotenv.2013.01.081
10
   (. )     .  ,          IIIII   . . (Naturwissenschaften, 1999, 86, 262275),               ,     .  -         ,        .    ,       44   . .,       ,    400-  . . 
          (Science of the Total Environment, 2013, 449, 451460; doi: 10.1016/j.scitotenv.2013.01.081),  C  .           -   -      ,        1050   . .,             . 
               ,              .   ,     -       ,      , ,  -   ,        .    ,  ,    (.   , 2016,  3), -   ,      . 
        ?         .      ,           .      ,        . ,            . ,  ,      147-   ..,    24, 62  147- ,   ,    220- ,   16, 61  150-.          ,       ,        .                    ,  ,              . 
        ,   70- ,                          (Nature, 1991, 353, 153156; doi: 10.1038/353153a0).
   ? 
 1924    (.   , 1984, 5),        ,   ,      .    ,    .   ,     :           .  ,   1926       ,              ,  ,    .   XX       ,             ,  , ,       . 
          .  ,      X      ,     ,       . 
            .   60-            .          2002 ,      .       ,       .
      ?   1989 ,      (0,56,0    ),    (0,37,5  ),   (0,13,8  ),    ( 2,8  )     ( 3,4  ). ,   ,     0,923,5  .        .      XX       248  ,    (1,814,6  ),  (0,93,9  ),  (1,23,0  ),   (3070  ),    (5,133,8  ),    288376   (Nature, 1988, 333, 134139).    ,                    . 
  ?       .         .      ,          ;    ,  ,   .       ,    . 
     , -       ,  ,    ,  .      . 
  ,  ,   ,    ,    . 
    ,      ,    .  ,         ,    ,  .      ,              .  ,       .
    ? 
 ,       ,     ,         . 
    ,  , ,  . , ,            . 
11
  , 2016,  9, www.hij.ru
 
  ,         12   . 
  ,       , , , ,  , ,    ,   ,      . 
 ,          ,          .          .   ,     ,         .  ,    ,     ,       ;         . 
    ,         . 
     ,  ,     ,     .          .   ,   ,   ,     ,             ,      .    (      ,             )  ,     .      ,        (IIIII   . .),     (I  . .),      . 
, , ,          .  ,     ,      ,          .          ,       .   ,     . 
  ,          400600           .   :      0,1 /. 
,         ,       . 
    1767    :  ,             ,  ,          (American Journal f Industrial Medicine, 2000, 38, 244254). 
     ,   ,    .    ,           ,           . 
           - ,                (Journal of Occupational and Environmental Medicine, 1965, 7, 5360). ,            ,   ,      ,    . ,      . 
      .  1633 ,     ,         .       ,      ,    ,   ,   .      .   (.   , 1976, 11),              10 /      .       ,          .   , ,      ,    ,    :       .  ,         ,  ,       .           (.   , 1983, 4). 
                   .
    ? 
  XIX      :        .   ,       .        . 
 , ,       ,               -   ,   -   . 
   , ,          ,    .  ,      : ,  ,      XXI   15-    1,14   .    ,        ,    (      ,       ). 
         www.wikipedia.org
12
   ?      8  ,      ,     .       99%   ,    ;       2015 ,      80% ,    60%.     80%      . 
      ,   ,     .         ,      . 
    . 
   (        ),            .    ,        ,          :         .        .     1837    ظ,     ,     ( )    , ,  ,   ,   1859-  -   .  1881      ,    ;      .  -   ,         ,       .        ,       -,         .              ,    .     3000    40  C   10% ,        17 ,     . 
  ,    ,    -,       ,               . 
        .      ,          . 
          ,  ,      (     ). 
  -         ,                .
      ?  ,        ,  ,   - .    ,          .   ,     250  C. ,      ,   ,   , , ,         . 
      ?     ,              . 
     Pb-208    ,      126   . 
(,     ,        : 2, 8, 20, 28, 50, 82  126.)  1973                  ,           ,      .          107112. 
  
 
13
  , 2016,  9, www.hij.ru
,   ,     .     ,             ,  : ,  .  ,   .    .      .                 The Daily Currant.        ,          . 
 ,       ,       ,      - , -       !
     ,      ,      . 
, .     
    ?  ;      !
       ! 
      -   . 
      , ,   , ,     ,   .    .        ,       ,  .         ,    ,       ,   :     ,   ,   -           . -    ,    ,   ,    ,     . 
        -      .        . 
 2007                  :    (Genome Biology, 2007, 8, 405, doi: 10.1186/gb2007-8-5-405),     .       (ThyA)          .    2,5 .      ,         .               .    .
                ,   ,    ,           ,        CAG    .
  ,          , , ,  .            (      CAG),   36 ,    . 
  ,      ,  ,      .          . 
 ,           , ,   .   ,    ,       .     ,  - . 
       ,          ,        .               ,          ,        ,   ,  100200   .  ,     ,        ,    . 
     ,       .   ,        CAG  ,      (     21),   ,  
.

 

14
  
  , ,    ,    .               ,     .            ,    ,    .
       ,           ,    . 
  ,     ,      ,       ,   .      Thermotoga maritima     ,     ,     ,    ,      .       ,       ,       ,     . 
      ,         (ACS Synthetic Biology, 2016, doi: 10.1021/acssynbio.6b00117).
    ,       :  ,    ,    .       . 
    ()   ,               (Science Advances, 2016, 2, 7, e1600319, doi: 10.1126/sciadv.1600319).
   
     ,        ,       3:1      -          .
  ,                .          ,   ,      
   ,      .       1315 
  
- 
 ,  
AgNO3
 .    ,   ,          Escherichia coli. 
  E. coli   ,          13  15 .       ,       .
          ,    Salmonella typhimurium. ,    ,  ,   ,   ,      .    ,            . 
             .           -.        2150 ,    58 ,      .    ,           ,       ,   ,      .          .          ,     ,     . 
 ,                   ,    .
            . 
100  100 


15
  , 2016,  9, www.hij.ru
  ,    ,    ,    ,    ,    .   ,    -3-       ,            .     ,   Ti3Au -  .           .   Ti3Au     ,          . 
       Ti3Au. 
     ..
  ,   ,         ,         ,           .    ,     ,          .          ,          . 
             .        ,    ,   -Ti3Au. 
,    Ti3Au       - ,     ,      -Ti3Au.
 -Ti3Au     .           .         ,       -Ti3Au ( ,        ).     , ,            .
            . 
  -Ti3Au,     ,   ,     ,    .             ,       ,     .             Co6Se8.    -       ,  Co6Se8     :        Co6Se8(CO)x(PR3)(6x).
 ,            ,           .     (CO)           ,  , ,   ,      .
    ,          ,     .   ,                       .
         ,   .     ,            (ACS Nano Letters, 2016, 16, 8, 52735277; doi: 10.1021/acs.nanolett.6b02471).        ,      ,       .
Co6Se6(CO)x(PEt3)6-x
 
  
  -Ti3Au -Ti3Au
Au
Au
Ti Tiaabb
   

16
   
,   :  ,     .     ,  ,     ,           . 
     ,    ,    .   ,  ,  . ,  ,        , ,    ,   ,  ,   ,   .       ,    - ,       .      , ,     .    ,        .  ,         2- , - , ,    ( )    ,   ,    , ,   .
  ,     . , ,      , ,  ,    ,    .       .  ,     ,             . 
   ,             . 
        .    ,    , ,      (.   , 2013, 7).      ,       .     ,     ,       ,      - .     ,        ,         .          ,     ,   ,    ,    .       .
  PGC-1
     600  ,    4050%  . 
   ,   -,        ,    -.         .               .
  .   ,     ( , ),       ,     ,   .       .  ,      ( ,  ),         .      -  ,   ,  ,  -  ,    . 
        . 
           ,     ,          .          ,      .          . ,    ,  .    ,      ,   ,   .    
   ..
1
 PGC-1   ,   
  
PGC-1
 
  
  
 
 
    
  
   
  
   
  
 
 
   
  
Ca2+ 
 - 
    

17
  , 2016,  9, www.hij.ru
      PGC-1 (   ),      . 
  ,       . ,      ,     .         :   ,  ,       .  PGC-1  ,       ,        .     PGC-1   ,         .       ,    PGC-1,    ,  ,  .     PGC-1      .
 ,           ,        - PGC-1 (. 1).     PGC-1 ,   ,    ,           ,         ,     .    ,  PGC-1         (     ).
  PGC-1    NFB,     . ,             ,      ., ,  PGC-1    -    (Cell, 2014, 159, 3345, doi: 10.1016/j.cell.2014.07.051).            ,      .     ,       - .   ,  PGC-1     ,      ? 
,  ,     ,     PGC-1,               .  ,    PGC-1   ,    ,     ,     ,            (. 2).     .    ,      ,      ,           . 

     : -6, -8  -15. 
-6  -15    ,  , -6   ,         . -8      .       .      ,              ,   -8    ,     .
  ,      .    ,   PGC-1    .         . 
              . 
      ,     ,        .        ,   .    (),   
2
     
MSTN:    
-6:        
-15:    
BDNF:    
:  
    
-8, VEGF: 

 
 


 
 

 
CNTF:    
OSM:       
-6:    
-6:   
SPARC:      
-6:      
-6:  
FGF21:   
, BAIBA, Metrnl:  
-15:      
BDNF:      
:   
BDNF  

18
-6    .     ,             ,     ,        ,      .               .
 -8     ,    ,       .
-15     ,      ,       ,      ().         ,      ,      .
 
 ,    ,          . ,    BDNF     ,        2- .      BDNF    ,  7080%    .    BDNF       .
 ,    CNTF,      ,    .  ,    ,     .  ,    ,   CNTF    (   ,     ).        , , ,     CNTF    . 
 
    VEGF       .         PGC-1      , SPP1.     ,     ,     . ( ,   VEGF     , .     ,   , 2016,  7.) 
    ,       .   , FGF21,    ,     ,     .      FGF21   .    PGC-1, ,   ,         .    FGF21   ,     FGF21    .     -      ,      . 
 FGF21        ,       .    FGF21   ,        . 
   
       : , -  Metrnl  -  (BAIBA).         .
       ,           ,     .      PGC-1     ,   BDNF      .              ,      ,   .
3
   (+/+),        mh,   MSTN
+/- mh/+ mh/mh
19
  , 2016,  9, www.hij.ru
Metrnl  ,                .      Metrnl    GC-1,      GC-14,           . Metrnl   ,             .
BAIBA,    ,     :       GC-1,              .  BAIBA          ,   ,      .
        ,     . 
,        : ,     ,  ,      (         .   , 2016, 7). 
, ,   FGF2,     ,        .   
         , , ,      . ,      ,             2530%.  -   .  ,    , SPARC  OSM,              .        ,  . ,          ,   ,   SPARC  OSM           . 
    , ,  .       ,    :    ,    . 
 
 (MSTN)     .          :  ,    ,    .   ,  ,     ,   ,     .  MSTN  ,       .   ,   MSTN,     -  ,     .  MSTN,   ,           .        . -,        ,   -  .
        MSTN      (PLoS Genetics 2007,3: e79, doi: 10.1371/journal.pgen.0030079, .    , 2012, 1).    mh.   ,    ,    ,  .      ,   ,   
(. 3).     . ,      mh   .
       .              ,      (The New England Journal of Medicine, 2004, 350, 2682-8, doi: 10.1056/NEJMoa040933).        ,                   (. 4).   . 
      ,   ,   ;    ,          . 
  , ,   .        , ,  ,       .     ,            , ,    ?
   ,      ,      .         .         ,   ,     
4
    . 
  ,      .        
  
Schnyder S., Handschin Ch. Skeletal muscle as an endocrine organ: PGC-1, myokines and exercise. Bone, 2015, 80, 115125, doi: 10.1016/j.bone.2015.02.008

20
   :         .    ,          .       ,       .         ,       .
 
    ,      ,    .      ,  ,   ,       .    ,      (   ),     .   ,            . ,             ,   ,    ,     ,    .    ,    .  ,              ,    .      ,        .
,          ,   ,         ,      ,      ,             .    ,     ,      . ,          ,       ,     .    ,     .    ,   ,      . 
  
        .         ,          . 
    ,              ,       .    ,   ,       ,          :      ,      . 
       ,            (Human Psychopharmacology Clinical and Experimental, 2014, 29, 299304, doi: 10.1002/hup.2402).                ,   .    ,       ,   . 
      .  ,     . 
      ,   ,        .           45    . 
         . ,  	     ,     ,     .     ,  ,        -  .                 ,       .
     .        -    ,  , .        .         ,         .
      :    .     ,      .        (Social Cognitive and Affective Neuroscience, 2013, 8, 313317, doi:10.1093/scan/nsr100).    ,   
..
    

21
  , 2016,  9, www.hij.ru
      ,    ,  , ,      . 
       ,  - : ,   .     ,            . 
    .       ,   .         ,      .
 ,          ,   ,      ,     :     ,     .      -  .
    
 -      . 
 ,  ,             ,        ,     (Social Cognitive and Affective Neuroscience, 2013, 8, 897 902).  -           . ,             . 
       (),        ,   ()      .     ,   ,             (Neuroscience, 2005, 135, 147154, doi: 10.1016/j.neuroscience.2005.05.025).      ,   ,      ,      ,      .       ,        ,          ,    .  ,  ,         ,            . 
         .      ,            .     ()          ;        ,    ,       (Psychoneuroendocrinology, 2010, 35, 8393, doi:10.1016/j.psyneuen.2009.06.016). 
 ,         ,          .   ,            .
                             (Proceedings of the National Academy of Sciences, 2016, 113, 7650 7654, doi: 10.1073/pnas.1602620113).      37   ,     ,           ( ,    ).     ,   : ,       .     ,         (1 =     /, 8 =  ).         -      .
   ,        ,   ()   .     ,  

    
      
    
     
  ,      
     
   
22
,   ,    ,  ,        . 
        ,   ,            . 
  /    (   ,     ), -,        . 
      ,     ,   ,   . ,  ,  ,  ,  ,     .
          .       ,     .    ,     ,   . ,          .
  ,  ,    ,     ,    . 
           ,   ,        .     , , ,   .    ,        ,         . 
 , ,       ,       ,      ,          .
   ,     .      ,    ,                  . 
       .       ,    .        ,      ,       .

,           . 
     2016 :
      1020 ,      600 . 
   . www.hij.ru.
   (495)722-09-46.
:
 :   , 
/ 7701325151/770101001 :   () ., 
 :  40703810801000070802, / 30101810800000000777,  044585777
 :      XXI 
 
    
23
  , 2016,  9, www.hij.ru
  (Archives of Toxicology, 2008, 82, 3, 151157),     (Annals of Occupational Hygiene, 2005, 49, 6, 461472, Environmental Health Perspectives, 2007, 115, 3, 397402).         (Journal of Applied Toxicology, 2009, 29, 4, 330337),     (Cancer Research, 2009, 69, 8784).
   (, ,   ),  ,  , ,  ,         ,     ,  , ,    ,  ,     ,  ,    . .     600    . , ,         ,    ,    
   ..,  -  ..ĸ
:   
   10 -9 ,        .          ,       . ,         (IUPAC),    ,          100 .       ,            IX   . 
      ,    ,       . ,     ,   ,   .     ?
  (IV),    ,         .    570      ,  ,     ,      (  171). 
         2400   ,       . 
      ,    ,    . 
           
 .
 
24
    ,    . 
  ,     ,       . 
        ,        .
  ,     ,               .             .      ,      ,    . 
     ,  ,           ,          .           ,   ,    .
      , .  ,      ,     ,      .       
(  ),     (   / ).                   (      ),  ,    . 
 ,   ,      ,       .  ,        .
     in vitro  ,  ,    ,     (Journal of Nanoscience and Nanotechnology, 2010, 10, 10, 63136317)     ,   ,     (Toxicological Sciences, 2012, 126, 2, 457468.). 
 ,           (Toxicology, 2009, 264,       .          -. 
         . -,                  ,       (.   , 2012, 10). 
   , ,    - ,        . -,    -. (              .)     ,           , -        ,         - ( .      , 2015,  12).    ,  -           ,        .    ,    ,      ,      ,           . 
   ,            ,      59 Fe,     .       ()     .                 .                    . 
 ()    . 
  ,            ,   .    ,     ,            . 
    3, 179184; Molecular Brain, 2013, 6). 
    2000-  in vivo  ,              (Journal of the Royal Society. Interface, 2010, 7, S411422). 
      ,          ,       ,   ,           . 
(         ,        .)               . 
     . 

       -   . 
.. ()           15-32-20429          .  :                    
  / 
800
600
400
200
0 
1
                  (2   ,    55 /). 
     .    5,     5 .              

25
  , 2016,  9, www.hij.ru
           ,  . 
,     :        ,    -  . 
,                     ,      ,        ,  ,           (Toxicological Sciences, 2012, 126, 2, 457468). 
 ,    -     .   ,        ,      ,   . 
       :       .   - 
      (11  9 ).             55 /,     2     (110      ),  ,      .          .       . 
          2  (13555 ),      1,5 (8650 ),      7846 .        :      ,      .
,   .      100 ,      .           ,     .        ,    .       ,   ,          ,    .      ,         . ,          ,  ,      ,      . 
         ,          .     ,      .    ,       .             ,  .          ,             ,  ,     ,    .
,     ( SHK),             ,   . 
  ( 20%  )   ,         .      ,    . ,           ,     
( .    . .., 2016,  1, 317).        ,           . 
2
   
 
3
   
 ..           .  . 
2012, 3, 3842.
 ..,  ..,  ..,  ..,  ..      .   . 2010, 22, 1016.
26
  
   , -?
, ,  
  ,  ?
 : 껅
...     
           ,      .        .
          ,            , .  ,    -:    ,   ,    ,       -          ,   ,         ().
        ,  ,    ,      ,    , , , , , , , , ,     
   ..,     ..
 . .    ,   ,       ,        .      (17151771)    :        ,          ;      ,    ,    . ,      ,    ,   - .
   ,   B  (18861980)   ,      ,      : 1)  , ,  , ; 2)  ,  ; 3)   ,   ; 4)   .    ,        ,        ,   . 
       (1989),     ,       ,    ,   . 
,  ,        ,      ,     ,    .          ,     ,    ,    ,        .     ,       ,      ,     .
 ,     ,          , ,     .           ,             .         ,   ,         ,         ,   .
 
   :
  ,
  ?
   ,            .       1994              (RLMS-HSE),                -     (www.hse.ru/org/hse/rlms, www.cpc.unc.edu/projects/rlms).
   ,  2014   44%              38% ,     .
27
  , 2016,  9, www.hij.ru
,   (. .). ,    ,             , , ,  ,     ,     ,  ,     -.       ,   ,      ,   .    ,      , ,  ,           .
       ,    ,              :   ,  ,      ,    . .   ,       ,  27%    ,  40%    ,  , 53%  .
    ,     .      ,  ,  30   ,   40-     .         50 ,     60-. 
            ,   .         ,     .        , , , , .          .          , ,  ,    ,  ,  . 
        ,   .
    
     :
   ,
 .
           ,    .         ,   ,        .    ,         ,         , , .
      ,   ,     .           ,       . 
   ,   ,    ,       .                   ,       ,      .         ,        .  ,                 ,   .      ,     .
  ,   ,       ,           .      ,       ,       ,     .    ,   ,   ,    ,       ,  .   ,     ,     ,   . 
 ,   

   
 ,  
     



 
 
 


0
20
40
60
80
0
20
40
60
80
0
20
40
60
80
15-19
20-24
25-29
30-34
35-39
40-44
45-49
50-54
55-59
60-64
65-69
>70
15-19
20-24
25-29
30-34
35-39
40-44
45-49
50-54
55-59
60-64
65-69
>70
 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2013
28
  , ,       ,                     ,      . ,      ,      .         ,    , . 
        ,   ,     .    ,   ,        .        ,     .           ,   .
 ,  ,    18 ,  ,         .      ,     .      ,     ,     ,             ,   ,          . ,  ,     ,    ,   ,    .
       .         ,         .  ,        ,         ,   .    ,     , ,           . 
  
     ?
    ( ,
 , ):
   
   ,
  !
     . ,     ,        .          ,        ,         .      ,       .           ,   .
 ,  ,       ,    ,   .             ,    , ,  ,  . 
      ,          .              ,      . 
       ,  ,        45 .                       :   ,    .               .     ,       ,          .           ,       ,   ,     .
     .         , ,  ,     12% .        ,  .  ,         .    ,    ,    ,          .        ,    , , ,   . , ,     ,        ,   .          . 
     
 , ,
   ,
 :  ,
  !
,         ,       - .     ,      ,      .
 .
29
  , 2016,  9, www.hij.ru
       (.     . .:  , 2011),    20- , ,  , , ,  ,  , ,    ,      .    ,        ,     .    .      ,    ,      .         ,     .     ,   10%.       ,     5%.        7%     .
          ,        ,   ,     .      ,  .        ,        ,      .     ,      ,       .
       . ,          ,          1992 .       ,         ,     ,       . -,         ,     . 
,  , ,          (.          .      . .:   , 2012).            ,     .   ,            . ,     ,        ,      .     , , .                   . ,   RLMSHSE ,   ,    ,      .      ,      ,  80%. -,       .
 ,      ,   ,       ,        ,     .  ,           ,      . ,   ,         ,     ,          .        ,     ,        .  ,      ,      ,  ,  51  13% .
        ,               ,    2014 .    2006  2014     , ,          ,   56  43%,     , ,                  ,   27  38%.        15  18%  , ,     .            .
 ,            .      ,       ,     .  ,   ,    ,          ,   .
 ,   ,     ,     ,         .     ,   ,   ,     ,  , ,  .  ,  ,      ,        .   ,     ,          ,         ,   . 
      ,   ,    .
       ,   ,         ,             .         ,           ,  - ,         .

 .
30
 .

 -   
C..
    
  
  ,    ,   ,  . 
      . 
   ,    ?      .    ,    ,      ,            ,  31  2001   12-       :  ,   .                      2001 . 
,         ,     ,           - . 
,       ,   ,    ,        .  -      ,      ,   ,      .         ,      .       ,            ,    ,     ,          .    ,            .          .       . ,    -,     ,   ,  ,      . .    ,          . 
  ,             . ,    ,        , 
 
31
  , 2016,  9, www.hij.ru
    :  ,   ,    .           :  ,  ,  ,   ,        .   ,      . -       ,   ,      . ,   ,    ,      ,         
,    ,  .     ,          ,        ,  ,      . 
      .      ,          ,    ,         .        ,        ,       . 
  ,    ,   ,          ,      .         :                  .              ,   ()        ,      . ,    ,    ,   :      ,         .
       ,       ()    ,    ( )  ,   ()          .             :     ,        .         ,         .    ,    ,         - .
  :  
      ?   ,       ,    ,   -,   -,   .       ,    :      ,          .    ,               .  ,             .        -,   -     -  :       ,     -,      ;   ,         .     -  ,   ,  ,     -     ,    ,      .
           .  ,    :         .    .  ,    ,    (       ,      )             ,      ;        .               ,           .               ,    ,   -  ,          ,           .      ,   . 
32
,  ,    ,     10 6 ,    10 9 . 
    ,     
    ,      10 34  3 ,         (arXiv:1411.2854v3 [gr-qc], 16  2015 ).  ,           ,     ,      ,  . 
  :  
        .         XX ,  ,   -  , ,     ,   ,     . 
    :          .   ,           .    ,         .
,      ,           ,   .   ,   .., ..  ...   .        ,        ,         .           ,    .      ,         -.     :   1,6 10 -35 ,   5,4 10 -41 ,   2,1 10 -8 .            ,    -   ,      .          ,       ,          .    ,   ,   ,    .      ,    :     ,            ,  . 
   ,         .      ,     ,   .  ,     ,   :    .     ,     . 
,           .
   ,       ? 
     .   ,   ,         .       ,       ,  ,   ,   :  ,   .  ,          ,    :       .    ,    . , :            .               . ,        ,       ,    .    ,            ,   ,     ,    . 
               ,           :       ,          . ,        :             ;    ,     ,  ,    .
  
     :   -        ,  : ,     -    .        ,     ,     ,              . ,  ,      ,       .
       . ,       ,           , ,        ,          .   ,           -                (arXiv:1607.06670v1 [hep-th], 22  2016 ).   -       -       (arXiv:1502.06375v4 [hep-th], 17  2015 )        .  ,    ,  ,      :    , ,  ,  ,      -,     ,   .   ,        ,  ,        .                     .               ,           .
         ,          ,  .     ,     ,       ,      ,   ,       .  ,           ,         . 
33
  , 2016,  9, www.hij.ru
  2
    (O2)   . 
   ,        ,       ,        ,     .  ,       (Current Biology, 2009, 19, 14, R567R574). 
  ,    ,      ,    . ,      ,    ,     . 
       . 
       ,      (,      ,     ,     ). 
  O2    ;   ,      ,  .      ,      6H12O6   CO2   H2O,     .       ,   ;         ,   , . 
  ,         ,          -    ,  H2S,  
   
-
..
.    8. H2    ;    ,     .
       .        (  , )    ,        . 
          0,001%     ,  ,      . 
 ,      ,  .      ,     (,       ,        ).      . 
      . ,         (Oscillatoria)   ,  800   ,        (Ecology of Cyanobacteria II. Their Diversity in Space and Time, Springer, 2012, 1536).  ,      .             .
    ,               ,     .       .  ,        . 
     . 
           - ().          (). 
,        .      ,  ,        ,   .         ,          . 
          (M.Barbieri, Code Biology. A New Science of Life, Springer, 2015, 7591).
 -  2,4      ,    ,     (Great Oxidation Event, GOE). 
 ,      ,    (Nature, 2014, 506, 7488, 307315). 
   ,  ,   ,   .    2,4      .        (   )              ;         .    .
          . ,        .    ,       ,          (        ).   , 
      .       
 
 2 
(%   )
10
3
 
10
2
 
10 
1 
10
-1
 
10
-2
 
10
-3
 
10
-4
 
4 3 2 1 0
 (  )
Campbell Biology, 9th Edition
34
    100200               .     .        ,      ,  ,         . 
 ,     ()       ().            ,        .             :            ,        . 
 ,   ,       ,  .    ,          . 
  ,         Rhodospirillum rubrum (Molecular Biology and Evolution, 2004, 21, 9, 16431660).    ,  ,   ,      ,             . ,                . 
 ,    ,                  ( .  . .: , 2014).    .  ,                 .    ,          (    ),     .        ,         ,       . 
     ;          ,     ( , 2005, 4, 318).      .   ,        . 
           ,   :    ,             (  ,        ) ( ,  .      . :  , 2016). 
,          ,        . 
 
       ,   ( ,  ).   : ,   (4,64,0   ),  (4,02,5   ),  (2,50,54   )   ( 0,54      ).      ,   .  ,           ,        :   .       -     . 
      ,        ,  .            :       Oscillatoria (, ),    Oscillatoriopsis breviconvexa  Cephalophytarion grande (, )    ,     800  . 
  ,               
       Diskagma buttonii  2,2  . 
       ,      
10 
10 
10 
10 
100 
Ecology of Cyanobacteria II. Their Diversity in Space and Time, Springer, 2012
Precambrian Research, 2013, 235, 7187
35
  , 2016,  9, www.hij.ru
 ,       ,   .          ,  ,       .    (  )   . 
         (   ,               ).             ,   .       . 
      .       . 
  ,  -          ,      .   Grypania spiralis,    ,  2,1    (Australasian Journal of Palaeontology, 2016, doi: 10.1080/03115518.2016.1127725). 
   ,                  ,      (Palaeontology, 2015, 58, 1, 517).    ,     .         Diskagma buttonii  2,2   (Precambrian Research, 2013, 235, 7187).          , ,       2,1  ,     (Nature, 2010, 466, 7302, 100104).    ,    ,    1,6   (Philosophical Transzctions of the Royal Society B, 2006, 361, 1470, 10231038). , ,  ,       ,        . 
   ,   ,     ,   . 
         . ,      2,4   . ,  ,    200           ,   .  ,             . ,    ,      ,  ,       .     ,       .         .           , ,        (   ). ,           ,      .   ,  ,  ,         .      , ,       ,       . 
      ,   .       (  ),       ( ,  ).                 ,     .    .  ,         2030 ,    .            1000  ,  ,      . 
    . 
    ,   ,   .      7080%    ,          .            (CH4)     (CO2),       .     ,   100         :   ,          ,    (Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 2005, 102, 32, 1113111136).     2,3   .  ,        ;       ,      ,       . 
   :     Tappania  1,4  ;      ;   ,      ,     Bangiomorpha  
1,2  ,           ,       
Paleobiology, 2005, 31, 1, 165182, Paleobiology, 2000, 26, 3, 386-404, Philosophical Transactions of the Royal Society B, 2006, 361, 1470, 10231038
36
      . 
  
           (Boring Billion).       ,      ,   .     ,   . 
   -   . ,          ,       (Philosophical Transactions of the Royal Society B, 2006, 361, 1470, 10231038).       (Paleobiology, 2005, 31, 1, 165182).          .  :          ,      ,             (Precambrian Research, 2013, 235, 7187). 
   ?  ,           ,  .        ,   ,           . ,     ,   ,        ,     .         .        ,       , ,  ,        ,         . 
  ,  ,         ,       . 
   .  1959         (  )            (Nature, 1959, 183, 4669, 11701172). ,  ,   ,    ,       .    .       2       10%     ,        . ,    ,  ,  (Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 2014, 111, 11, 41684172). 
 , ,   ,          :       ,              (Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics, 2015, 46, 215235).       ,   :  - ,   ,  .        .  ,    ,     ,         .       . 
         ,       . 
 ,     ,      ,    15        -  .      , ,   ,  . 
 1964       ,   ,         ,          . 
    60-              .      ,       : ,        ,    . 
       (,       ,        ).         ,   , ,  ,   ,      .     .                     (Scientific American, 1964, 211, 2, 2836).             . 
         ,    . 
    ,    .       (),      ,         ,    .      ,     ,       ,    . ,         ,      .          ,     ,            ,              .   ,      (Tellus, 1969, 21, 5, 611619). 
     ,        ! 
            .
-
 ,   ,     (Snowball Earth).   ,    . 
              (      ,      ).    ,  ,   .        ,       ,     . 
  ,          ,   .    CO2        ,     ,    .      ,  ,        ( HCO3   CO32 ). 
    ,       .     .      
37
  , 2016,  9, www.hij.ru
  ,   CO2 . 
   . 
   , 800   ,            . 
    ,  ,        ,    (.., ...    . : - , 1995).  ,    .      ,       .    ,       .                 ,        . 
 CO2          . 
,     ,    ,      .   -     ,      ,   ,      .   ,       CO2   ,     (Nature, 2004, 428, 6980, 303306).    ,     . 
 ,          (    ),    .       ,  ,  , .   ,             ,        .               ,                      .       ,        (Scientific American, 1999, 9, 38).                    ,       .    . 
    -    .         (,   ,   -  ,  - ). 
           . 
         ,      60  ,    15  .     .  ,   ,   (   ). 
     .      ,   , . 
       ,        . ,    ,     ,  ,      . ,       ,   ,  ,  .      ,     ,    ,         (...     . .: - , 2000).      .       ,     ,  ,    ,       . 
  -  - .      ,       ,    .     (    )    CO2  ,       .  -         ,       .               ,         ,    ,   ,   50  C (Engineering and Science, 2005, 4, 1020). 
           .          . 
   
-    ()     
   (  C)
-50 50
0

  
  
 
- http://www.snowballearth.org
   
 
38
-,    ,     ,       ,   ,     .
,     ,  ,       . 
     ,      . ,                   ,    .        . 
        ,    ,      . 
        ,  ,         .        .
  XX           ,    .      -2,    90-    (http://biosphere2.org). 
         200   ,        .     3000    . 
      
 .
39
  , 2016,  9, www.hij.ru
,       ,     . 
 ,      .   ,        .           . , ,          ,        ,      .  , ,    ,     .  ,    ,  .
             ,         .       ,     .
            (http://www.ibp.ru/labs/mc.php). 
      ,         .  ,  ,       ,    -  . 
       -3,   126     315 ,      . 
,          ,         ,        .    ,    .
 1972    80-        ,  100%-       50%-  . ,               . ,   ,                  ,   .
    80-          ,        .  2005  ,    ,  . 
 2014     -1 (-1, Yuegong-1)    .             .    -2  ,     .             ,   -3. 
        ,  , ,       .
       ,  -2       ,       ,  -3              ,          . 
    100%-     ?  ,   XX        ,     ,       .     , ,  ,      .      ,      ,       ,  . 
               ,        ,    . 
     ,      ,     ,  -  .  ,     . 
  -2     200  .  ,      ,     ,             .
  ,      ,              ,   ,       . 
            .            . ,    ,        ,              .     ,       ,    .   ,      ,     ,         ,     ,   . 
      ,     ,      ,  .   ,  ,           ,    . 
    () ,      ,     ,           (PLoS ONE, 2014, 9, 8, e103138, doi: 10.1371/journal.pone.0103138).
      ,       ,  40  ,       .         . 
   ,     ,     ,       .   ,        .        ,    ,       . 
 
2
           ,    , ,       :http://www.hij.ru/buy_subscribe/kiosk_onpayvznos.php
3
  , 2016,  9, www.hij.ru
            ,              http://www.hij.ru/buy_subscribe/
40
     .       ,      ,        .     . ,       ,  , ,  .    ,    ,     ,   . 
 ,        .   ,          ,       ,          .  ,     ,     ,    ,       ,     . 
   ?                 (Behavioral Ecology, 2016, 27, 969977, doi:10.1093/beheco/arv242).
       Trichosurus vulpecula,    ,   .    3258 ,   ,    .      ,    ,   .        ,        :   Vulpes vulpes    Felis catus.    ,     ,     ,        -   ,     . 
        , ,    :  , ,  ,   ,   .
  ,        .  ,  ,    (        ,  ),  ,    :       .      ,     .  ,       .      ,        .        ,   .     ,      ,  ,  , ,   , ,   ,   .  ,      ,  ,          ,     .       ,     ,      150    .
       .    275    ,      . 
 ,   20   -,  2000 ,   ,    ,     (          ). 
   ,  ,        ,     ,   ,         .   ,    ,      .   12   8 ,   ,    , ,  .      ,   .       ,     .      12 ,   .
  Trichosurus vulpecula
41
  , 2016,  9, www.hij.ru
   .   ,   , ,     . 
               ,     (    1,5     1,1   )
,  ,       ,        .          ,      ,    ,     ,   ,  .
         ,   36             .              ,   .           ,     .        ,        .     , ,    .   ,        .    ,     ,    ,       .     -  .     ,   ,     .
 ,   ,    ,  . ,    ,   ,               ,   ,    .     ,  ,  ,       ,  ,       . 
  ,         ,       ,      . 
              (Zoo Biology, 2014, 33, 3648, doi: 10.1002/zoo.21108). 
     ,        .       ,       3,5  . 
           ,     :     .   ,   ,     ,  ,    .
      .   ,  ,        ,  0,001  0,004 .     ,    ,        , , ,  . ,    ,   ,    ,    ,      , -,   . 
    2004     ,          Vulpes velox (Animal Conservation, 2004, 7, 313320, doi: 10.1017/S1367943004001490).       . ,            ,      ,    ,         . 
   ,              .               .    ,           ,      ,         ,  . 
      ,        ,    -. ,      ,   ,   ,   ,   ,     ,                 .      . ,       ,   .       ,        .          ,   ,  .
 ,   ,      ,     ,       ,   . ,          ,       . 
     ,    ,     ,         .       .                ,       .
.
 
42
            ,           .      ,      :
        ,       .      .     ,  .   , ,  ,   ,    ,         .   ,        ,  ,     ,           .   .     . ,   ,       .    ,     .   ,     ,       . 
          ,       .
              ,        . 
,        ,           ,     . 
,        ,     .       ,   ,       ? ,      ?
 ,  
 . ,     ,  ,   ,      ,       ,     ,   .  ,  ,          
    
   ..
       . 
      .     https://en.wikipedia.org/
43
  , 2016,  9, www.hij.ru
.          .
           .    ,           , ,   . .,       .          ,  , , ,   .              ,  ,         -.        ,     ,     ,   (  amistat  ;        ,         ). 
    ,     .      -.             ,     .            ,  .    ,           .    ,   .  ,      .    ,          , .        . 
         ,     .       .  ,      ,      .   -      ,        .
,             . 
     , ,      .     ,      ,       ,   . ,       ,       .   , , ,     ,       . 
     , ,     .       ! 
   ,    ;      ,    ,  ,     ,     .
  
  -      ,         .             ,       .
            ,          ,        .      ,    .
     . 
              :  , ,   ,  ,     ,     (      ), -. 
         .  ,           .      . ,      ,     . 
              .    .                   .      .
 ,      -,       .            . 
,      ,   ? -     .     ,       ,       .      ,   ,     .                -,    .     ,     -.
     . 
,   ,         ,      .  -     ,         . 
        .  ,  ,       ,    ,           ,     (Pediatrics 2006, 117, 3, doi:10.1542/peds.20051451). ,         ,   ,   ,       ,             .         :    , !,           . ,     ,    .   ,          .
  ,       .      . 
 ,   ,    , , .    
44
  , -  ,    .   ,      ,    ,     .        ,         ,      ,    .
             . ,  .       1920 ,      .   . 
-        .        .        ,    .        ,    ,     .        .         .    ,   ,   -   .
    ,  ,  ,      .   ,       . ,      .     ,      .  ,     , ,     .        ,       .
   ,    ,  .        ,  ,  .         ,        .            ,    .          ,     ,      . 
       , .           ,    .       .       , , --,         .   ,     ,       ,     .
 
 ,       ,   .            ,      .      -    . 
, ,       ,     .
           . 
        , ,  .       .     :  ;    ,    .       :       . ,     .        :  ,   ,    .  ,       . 
        ,    .    ,   ,        .       ,   ,   .
    ,      .      
   ,      .           . ,    ,    ,         .           . 
: .
45
  , 2016,  9, www.hij.ru
    ,        .  ,   ,   .       .   , ,     ,         ,     .
            .  
 :      ,   :  ,  !, , , : ,   .      ,       . ,        - ,        ,     .   ,     ,              . 
      ,     ,     .
 
       ,         ?  2000         ,      (,  ,   ,      ).   ,   . 
          ,      .     (-) ,         ,   .  ,       -    .            . (  ,  ,   , .  ..    .)          ,        ,      .            -,   .
   .  ,   ,          ,     . ,   ,         .  ,    ,     (Science, 2016, 351, 6271, 375378, doi: 10.1126/science.aac4785).
 ,        ,                     .
 
      .  ,    ,       .               ,    . 
             !       ,      .    . -     , ,   ,      .     .  , ,   ,     .       .    ,       ,     ,  ,   -            , ,   .
 ,        ,    ,       .       .       ,           ,  ,      !.
     , ,    .       ,           . ,       ,  , , .      .    ,  ,     .       , ,     .
      ,        .      ?    ,          . ,  ,      . ,      , .
       ,   ,       . ,     ,    . 
46
,         .   ,  ,    ,     ,         ,   .          ,       ,   ! 
    ,    ..,     .
  
 1976       :        .
               .   :   ,       .       .   ,       . 
      :         ,  ,   ?      .         . 
    ,        .
         .       ,      ,   ,   .       ,     ,             .
         ,           ,   .              ,   . 
      
  ,    . 
          12 .
      .   ,       ,     ,    ,         ,    .    ,    
    .           .       ,     ,      . ,     ,    ;        .
    . 
      ,      ,    .   
Lobobunea
 .   
 
   ..
47
  , 2016,  9, www.hij.ru
 ,    ,     ?   .    .
      .         ,     -      Antheraea yamamai    A.pernyi,      ,       .          ,  ,     ,              ( 3 ).         . 
                 :        ,           .
     ,   ,   , ,  ,    . 
    ,   .    ,   ,     .         ,    ,   .
      .  .       ,   2530 ,      -   :      ,              ,     
 .     .       ,   .     ,        ,     .  .
,                 , ,           .    : 
         .             ,   . 
   .      ,      .         .     ,     ,     .  ,  , ,      - , 
 ,    ,     . 
      ,    ,   - ,   .
 ,      ,    .            ,    ,    .         ,   ,     . 
,            ,       .
        ,              .        .  ,  - ,    :            .    ,    .    - .   , ,          .                     .
            ,  ,     .             .
       : -           .        ,     . 
 .    -        :   ? 
   ,      .       .            .    ,   .    ,      .      ,     ,        . 
        .      ;        ,   ,      !
Parnassius autocrator
   
48
   .          ,      :        ,        ,  ,   .          ,    (      ) .        :    ,         .
 ,             .       ,    ,         ()   (Lobobunea). 
 1911  1960    , ,    (Parnassius autocrator).    ,           .
 1911   ..    ,     ,   ,    ,     .       ..,   .                       ,             .     autocrator  . 
         . 
    ,    . ,    !         .
     .  1928     ,     . , -              .            .
       ,   .   
           (1990, 7; 1994, 1; 1996, 2  .). 
  1983          4200          ,        .      (Parnassius charltonius anjuta)    .     ,       ,        (                 ). 
        ,             , ,  . 
 ,   ,  .
            . ,             ,        ,            1936 .           ,   -,       .  :         . (           .) 
         .
  ,      . ,        ,    . 
  1960   - ,   , ,         33003500    ,   
 (Wyatt).        .        . 
     .
 1985      .. , .., ..  ..        ;                     .       (, ,   . .),     . 
        .. , ..          .     
Parnassius charltonius anjuta
49
  , 2016,  9, www.hij.ru
         .       8  C,      0  C,        .      ,      -,          . ,     ,   .           ,       .
 ,  ,      Parnassius charltonius ljudmilae. (        ,    ,     .)
 1985              ,            . 
    .    : ,       . 
      .               .      1989      , ,  ,     ,      ,    . 
         ,           ,        . 
 20112013     Parnassius charltonius ljudmilae      . 
,    ,      ,     ,  ,   .  ,        . ,            . ,        .
    ,    1994         ( )     ( ,  ,    ),      .   :           ,    !   ,       .
                   10 . ,    .       43004700             ,             .      ,    .  ,          ,      ,    -   (, ). ,            ,     ,   -.          .        ..  ..  20062007 .      .
        ,       2009         15001800 .    :        3 .        .       ,                (platon).
 :       .          2005    - (-)     ,     !       Parnassius davydovi.
Parnassius davydovi
   
Parnassius charltonius mistericus Parnassius charltonius ljudmilae
50
  2016   250          (17661844).     ,     ,   , , ,   -. 
        ,            . 
     ,    . 
          ,   :     (17571825),      (17341809)  .
 1790            . 
      ,      ,       .    :      ,     . 
             (16851768)     .       .    ,     200    .   1801    ,    :  .
  1800-        .              
   ..
     .
         .     ,     (17111765), ,     (17431794),  .   ,             .    XIX   .
      ,     .        .     ,       ,     .
          (17761810).           ,       (17721801),   ø (17701843),    (17731853),     (17751854). ,         -,  :       :       ,   .             (17771851),         ,     (17791851),  1810      ,        -. 
      ,    :  ,  
 . 1834. 
  
   
51
  , 2016,  9, www.hij.ru
             . 
    ,        ,        . ,                 ,       , ,    .              .
      ,             .       ,       ,      (17061790). 
,           ,     .
 1800      -  (   ,     )   1801       ,      . 
     .   ,        . 
      7     8  ,      16. 
 16    ,  8,   ,            ,      .  ,     ,    . 
 	  :      .     7/8    .            ,     ,           . 
      1803      :           ,      ,         ,        .      ,            .
 1808                .       ,  , ,   ,    .      ,             . 
   (    ,   ,   )      , , , , , .    : , , ,             ,          8,   16.
 ,     ,    : 
1.       ().
2.   (      ),     ,          .
3.          .
4.      .
5.        ,   ,       (, )     .
6.          .
     . ,      ,  ,    ,     ; ,  , .         .
   ,      ,     ,        .
 1802    - (17781850) ,             .  1808       ,                 .   1811      (17761856)    ,              -. 
       . ,  ,         ,      . 
 ,             ,     ,       ,     .  ,    ,       .    
 
52
   ,       .   :         ,             .
    .            ,       . ,        ,    ,   .        ,    .  ,        ,      . 
,    2,   ,   ,      8,  16.   ,    , ,    --.   ,     .
       ,  -,          .   ,     ,     ,   . 
       .    ,    -   ,    .       ,   :       ,       ,       .       ,         1814        . 
          .     ,        ,  :   ,    ,          . 
,       ,    -.         .           ,       -  ,    . 
   ,       .         ,   1990-        .   ,                  ,    . 
    ,        ,    6%        ,  ,     ,  . 
 ,       ,      ,     .       ,  . 
      ,   .         ,     . 
          .      -   (18181889),      . 
         .     ,    ,    .   26       ,         -  . 
            .
     27  1844    .        26 .
     .       ,     . .
 
53
  , 2016,  9, www.hij.ru

 .
   .   ,         .   .        . ,  !  ,   ,  .   . 
,  ,     .
  !             .    .
 ,     .       ,      .
 ,   .
 , .    ,    ,  .
   -.   , .  .  .     ,     .      .        .     .               ,   .      , - ,   .   .  ,         .
   ,       .    .  , ,    .  ,    ,  .      .    ,  .     . 
  .
  ,     ,      ,    .    ,     .     .
  ,   .     ,   ,   ,   .   ,    .    .        ,   .   ,      ,    ,    . 
   ,   .  , , ,   ,     .
  .          .     ,   ,       .    . 
  ,  ,   .    ,  
    ,     . 
   .
 ,        , ,  ,  ,   .    ,      .
 ,    .      .     -,       .          .    ,        ,     ,   .
      .           .      ,  .       .           . 
, - - ,    ,    .  ,          ,     . ,    . 
     ,     .
    ,      ,   .    ,   , - .
    . . .
  ,  ,   ,    .       ,   .   , ? ,  ,   ,    .
       ?
    . 
   ! ,  ,     .  ,   ,   !    ,  .   
   ?    - ?
   ? ,  ,     .    ,   ,          .  ,   .      .   ,   .  .  -.     ,    .
      ?
     .    .             .
          :
 -  .  .         . 
 , .   ,   ,    .          ,  .  - ,   .         .   . , , ,     ,      .
  !
 ,         .
     .        .      .   -  .   .
    
52

   ?   Humulus lupulus     Cannabaceae.       ,    .    ,      .      ,      .
   .              .    ,    ,    . 
,   ,  .         .     ,  -   ,      .        , ,  .
      ,   .       ,      .         ,  ,  .    ,      . 
, ,    III      -,     768 . 
   .    .  ,         .     ,       4060 .          - .      .     ,     .   ,       ,  .    ,    . 
-  ,    ,           .           .       ,    . 
 .        ,    , ,  ,  .  , ,     .      250 ,   22    .         .    ,          .
         .  , ,    .       . 
      ,     2--3--2-,    - ,      .        ,    . 
   ,  .   (12 )    ,   ,    .
   .     -:   -    -. -,    ,     ;      ,     .    -  - -,       ,   .   ,      (    )  .      ,        -,    .   ,      .       .     59% -,    8  19%.    ,   -  5%,      .       15   ,      .
53
  , 2016, 9, www.hij.ru
. 
  
 .
      -      .           .
-,   ,    ,   ,   .   ,     ,        -. 
      ,     -,   . 
  .          ,       .      .       . ,    ,   ,    .
 ,      ,   .         .      .
 .    ,   ,   .  -   - ,     ,   . 
    ,    .      ,  ,        ,        . 
  ?        ,      ,    .     ,  ,      ,   .      ,  .          .         ,    ,  , , , , , , .              .
  .         .     :   6493 (985).          ,      ;   .   :   :    .       ,   .      ,     ,   :      ,    ,    .     .  XIII         ,    . 
   (XVI )       .     ,  ,   .       ,   , , , , ,  ,  , .         ,      ,     ,  . 
    .     ,      .  , ,   ,   . 
 .       .        ,        ,  .  -   ,     . 
 :        .    ,   ,   .          ,     ,    ,  ,  ,   .    ,    . 
        .       ,        ,   :    ,       .      ,      .   -       ,    ,      ,       . 
56
 .
57
  , 2016,  8, www.hij.ru

    ,          .         . 
    1906    -    .  1907          ()        .  1908         ,        1906 .    1908-     .    :       ,   ,    50-      ,   .       ,     -  . 
          ()     .        !
       ,   .         1907     ,  ,    .       III  -  . 
         ,        ,      . 
          .       ,          . 
  ,   ,    .         . ,  -    ,     . 
    ,     .    ,     . 
   .    .            .               
.       ,   ,    .
   ?   .       
     .    ,   .     .     ,   :
 , , .   -  .
   ? 
  .
  ?
 .
   ?
 -.  .
   .   ,  ,     ,   .      . 
  .
  :
        .
    :
    .        ,    .    ,       .    . 
   .     -,     ,        ,   .   .
       ,   .     ,    ,       .    ,   ,    :
    . , , .
  ?    -    .
 ,          .   .
, ,    . 
   ,   ,           .  :
  ,    ? 
   , .
   ,  .  -    .
 ,    .   ,  , , ,  .     ,     ,   .      ,      ,  .  ,       .
       . 
,  , . ,         , .      .   .  :
 
  
58
     .  .  .
   ,    . 
   .  ,  -  .     ,  ,  :
 .  ,   . ,   .
     ,     .
         ,    .     ,           .       ,     -  !    . 
     ,   . 
 ,  !  ?    ,      ,  . 
      ,  . 
  -      ,  -    ,     ,   .      -.  ,       ,  ,   . 
    .      . 
    ,   ,       .      .  ,  .      ,    .         ! 
    .       .   :     .    ,      . 
,    .   ,   ,    .  ,  .
 ?      .  .
  ,   .     :  -, , .        , .        ,    .     ,  -  .    -      .
  ?     ,  .   .
   .  , -  .   ,  ,  .   :   ,   ? 
  ,   ,   -.  ,  .     , , .     .  ,   .    ,    .   -    .       :   ,    ? 
   :   ! , ,  .
    .   .  .   ,        .   .      . 
  ,     :
   .
   . ,  . ,    .
   ?    ,   . 
   .  ,     .     .  -       .
   ,    .       .
      ,   , , . ,   .     ,    ,     .           !    ,    .  ,         .   .
  ,  ?   ?
 ,    .    , ,   .  .
 ,    .
    ,             -. 
    .     ,     -.  ,      . ,  .  :
  , .
       .   ,    .      . -  .            ,  .       ,    .
     .           .     . 
  .      .         .        .    .             .      ,          ,  .    ,      . - ,       . 
  .      .          27- .    ,      . 
.   ,     .   ,      .   - ,      ,   ? 
.        .  .          ,          .   -.         ,        .       ,      . 
    ,  .    -. 
   ?   .    . 
   ,  ?
59
  , 2016,  8, www.hij.ru
 , .  ,     - .   ,   .    .       . 
  ,  ,  ,   . 
    ,   .   .     .    . 
     .
  :
       ? 
   ,            . 
 -!    ?
  . !
 ,     .    ? 
 - .
   .
   , ,    ?
  ,   .
     .     ?      .
   . .
     -,   : ,    ?  ,    ,         . ,      ?    ,   
  ,  ?            .
   :
       .   ,    ,  .     ,   .
  ?
 .  .    . 
  .   . .  .
     .   .  ,   .
    .     .       ?
 .   ,      .      - :    .
        .
      . ,       .    .         .
 :
   ?
  ,     , ,    .
 , ,      !
     ,  .     .
       .   :
     ,   , . 
,   .      .      !
 .     .       . 
 ,  . 
  ,  ,  ,   . 
  ,    .      .  . ,     .
,       .  .  ,     .      ,    .   ,   .          . !     ,   .  ,        . 
      ! 
       .      .      .        ,    75- .      ,   .         . 
     ,    .  ,       .     , .    .      .           .       .  ,     .
 !           ,          .    .          .             .     ,    ,       .  ,    ,   . 
   , ,    .     ,         .   ,   .    . 
  -,   ,      .   .        ,   ,      .   

60
 . :   ?        . 
        .   ,   .   ,    .     .   ,    .    .   ! 
   ,   . 
        .       .
    ,    .
-,      .  ,    .       :     ? 
      .       ,  .        ,     . 
       .    , - - .  ,      .     ,   .      .   ,      .      ,     . ,    .       :
    .
 ,    !
   ?
  .  .      .  -?
  ,   :
  ,  ,  . ,    .
   .   .   .
  :
 .   :   ?
 : 
  ,    .  ,  .   .   .
  ?    .
 . , , .
 .
  ? 
 .       .   ,     :
   .  .
 . .    .  .
 ?
 -,  .   . 
     . 
      .         .    .  ,    .
      ,   ,  , .      ? ,    . ,       ,      ?    ,   .    , ,  . 
,  ,   ,    .  ,       .    ,       .     ,        - . ,   ,  . 
61
  , 20116,  9, www.hij.ru

       . 
: ,  , 8, . (495) 789-35-91-: www.mdk-arbat.ru 
  :    ,   
, 2013
  ,            ,    ,    ,   ,     .          .          ,     
 .
 
  :  -       
, 2013
              ,   . 
     ? 
       ,  ?    -   ,   ?     :          ? 
 
 . 
         
, CORPUS, 2015
 
 :   
, 2014
  ,              .         ,          .             .
 
 . 
   
 -. 2016
     ,     :   ? 
         ?          .           ,     ,     ,   .     ,        (   2013 ),      .
     .        ,       .     , ,    .  ,     ,      .
62
, 
 ,      ,    ,       -  ,       .         ,       ,       .     .     -,    .         ,            (.   ).   , , -     ( NewsWise, 21  2016 ).
         ,    .  ,      ,   ,  ,      .    ?    ,      .       ,       -       ,         . 
          .      ?     ,     . 
       ,     .        ,     - ,        .          ,    .  ,    ,    .  ,   ,   ,     . ,      ,      - ,    - . 
   Human Evolution        ,  ,                  (Human Evolution, 2016, 31, 3, 125189)
 CRISPR/Cas,   ,       ,     ;    (Investigative Opthalmology & Visual Science, 2016, 57, 34703476, doi: 10.1167/iovs.16-19316)
            ,       ,               ( , 2016, 50, 3, 233238)
    ,     ,   60 Fe    ,    2,62,8   ,     (Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 2016, 113, 33, 92329237, doi: 10.1073/pnas.1601040113)
        ,    ,    ,     20%    ( .  , 2016, 3, 2839)
 ,      ,     2013   58,3   (The Lancet, 2016, doi: 10.1016/S0140-6736(16)30383-X)
       ,   ,    ,        (Nature, 2016, 536, 7616, 349353, doi:10.1038/nature19098)
              ,    ,    (   , 2016, .66, 3, 313326) .
-  
 
  
63
  , 2016,  9, www.hij.ru
, 
 ,    ,      ,  ,     ,    .           . 
 :        . 
          ( NewsWise, 22  2016 ).      ,      ,  ,   ,          .   :      ,    ,  ,   .     ,     . ,      3,8   0,46      ,  ,    ,   8,7    .     ,      ,   90100   .         450600 .         ,       3,3   4,5    .             :     50       60%  . 
   ?      .     ,     ,    .                 31  ,       .      ,    .   ,      ,     ,      ,      .
    ,      ;     ,       (Science, 2016, 353, 6295, 158162, doi: 10.1126/science.aaf4292)
               (  , 2016, 77, 3, 182238)
           ,    45   35  C     50  C;          ,          (  , 2016, 468, 5, 589593)
        Pseudomonas koreensis -4     ,     ;            (, 2016, 85, 3, 317326)
           Salmonella,           ( ,   , 2016, 4, 39)
 ,     Pseudoloma neurophilia,     ;          ,        (Journal of Fish Diseases, 2016, doi: 10.1111/jfd.12512)
        -    ,     ; ,       (Scientific Reports, 2016, 6, 31281, doi: 10.1038/srep31281)
        ,    ,   ,    ;     ,             ( , 2016, 95, 669678) .
  
 
  ,   
64
  
             ,    .  ,           .      ,    ,     .   ,     ,           . 
 ,      (  ,   )  .     ?        ,          ,   ,    . ,       ,  ,         ,    ?       ?
,         ,       .      ,  ,              (   )    . 
,    ,      .        ,      .      ,   225 ,        . 
    ,      230,   ,     . 
    ,   ,    ?    ?       ?              ?           ,   , , .        .
      ,       ,      . ,  ,      ,           . , ,           ,         .   ,         .       ? -       ,         .
  ,   ,  ,   .   : ,   ,  ,     (   ),      .               ,    .
  - ,         . 
    ,   ,    ,      .            ,     .       .        ,   .   :          ,            .       .
   ,          .  ,     ?  
  ,   .
 
.., :   ,    , ,   ,  -,      ;    ,    ;  ,      ,  .
.., :     , -,   ,  ,  ,  -, ,  ;   !
.., -:   , ,  ,      ;     ,    .
.., :    ,          ,     ,       (    ). 
.., :       ,   Sardinops,     , ,       .
-,     : ,      ,   CO2,    ,   30  C,    73 ;        .
..,  :    silverfish        ,               ;    ,    .
 :        ,       , , ! 
  , 2016,  9, www.hij.ru
 .
   
               :             ,    .               , ,  .
   .  :         -         ,      . ,          ,        .  ,    , ,   ,    . 
        .       ,     ,     :  .     ,      ,     ,     .
 : -  ,     -   -    . ,      ,         Au+Ag     .  ,  ,   ,     ,     .       (,    ). 
     ,   ,     .       .
      .         . ,        4555   .                .         : , , , .       ,     ,           .
      ,   ,     . ,            (   ),     .    . , ,              ,   .
         .      ,      .   ,         ,       (     ).     ,    .    ,    ,   ,   ,      ,  .      -  ,       .         ,    :       ,    .          ,        .        .
.