  
 - 
2017 3 
 
 . .. ..  2
 
:   . . . 8
  
,   . . ..11

    . .. .14

 .    . 
   . .. ..16
   
 p. .. . 18
 
  . ..  22

.   .. 25
  
 :   . .. . 26
 
 . . . 30
 
    . . .. 32
   
   . .., .. . 34
   
 . .. . 40
  
 .   . 44
   
 ,  . ..  46
 
:   . ..  52
  
. ..  54

.    56
  
  .  ,   . 64

    .
           .            
 .
    , ,       .
,  62
 
 29 
 21, 39, 51   62
      19  2003 ., . 014823
 :
  
.. 
   
..
  
..
   
.., 
.., 
.., 
.., 
..
.., 
..
  
19991, ,  ., 29, . 8
  :
8 (495) 722-09-46
e-mail: redaktor@hij.ru
http://www.hij.ru 
         XXI  .
   28.02.2016
    
  
2
  
3
  , 2017,  3, www.hij.ru
        !          2001 ,        . 
 16 .   ?
  ,    ,             . 
    16 ,  ,    ,    .   ,   2001        . 
     ,    .      ,    ,  ,  ,           .       ,      .               14 ,     .    ,    ,        .     .                  .        ,        ,  ,     .       ,       .     .         , ,     .            ,  ,  .   :  .
      2007 ,              . 
         ? 
  ,   ,   .      ,     ,   22  .    ,     1 ,         .      (NNI)            , SBIR (Small Business Innovation Research),    , STTR (Small Business Technology Transfer),     NSF (National Science Foundation),    NIH (National Institute of Health).             . ͻ  ,  ,  .         ,   ,   ,    ,       .
   ?
  .  :  2007 ,       ,  ,      ,       2015    300  ,       900  (3%   ). 
,  2007 ,   ,      78%  .   .       130    ,  ,   .  ,   , . 
  ,   .   2015 ,        1,3  ,    , 341  ,     . ,     ,      ,  ,   .      107 ,  77  , ,   R&D-,   30   .  , ,   . ,   ,    ,      . 
,         ,   ,       .                . 
 
          .  ,   2007 ,     ,   2011-     . 100%      .       ,        .    ,     .   .      ,     ..,   , ,         .

4
        ,   ?
      ,      .       ,     .         ,     .    :       ,    .      .       ,   .               40%. 
      ,        ,     . ,  ,               ,   -,  -.         ,   ,              .       -  ,   ,   ,  , . 
         ()  ,     .           :   49%,   51%.     ,     .       ,      .     ,    . 
      ,      .      ,   ,    ,             ,      .   ,    . 
 2015        30 ,  70    2016.       . -,   ,           .           -.     ,     (   ),    .  ,           ? , ,      .              .         , ,  5  15 . 
                ,          .                    . 
          ,        .     35             .  ,        ,      ,          .      ,       ,       .       70%.        ,               .       65%. , -   ,   , ,      ( 60 )  . 
      2024 .  ,       ,          . 
,   .    .   -     ?
           ,    .                   ,    .   2 .             , .    ,   ,     . 
         ?
   ,    ,     .          -,   -  (-)     .           , , , , , ,   ,     . -       ,    .         ( ),         ,          .
   ,       .              18 ,               . 
         .    .  ,  ,    ,    . 
,        .             ,     . 
               ,         .       .       ,         .    ,   . 
 , ,      
5
  , 2017,  3, www.hij.ru
,       ,    . , ,       .      ,        ,      . 
        ?
       .        :       ,     ,   .    20 ,     ,      ,   ,   .    .  ,        (),          , ,         .   ,      , , ,        .   ,      ,   .    ,  ,       .   .        ,      -2020,    .
            GMP (Good Manufacturing Practice      ,        ).           ,      ,    ,         ,   -     ,     .     ,      .            ,   , , ,     .       ( ).       -. 
             ,   Pfizer.         ,          Pfizer    ,       .      , , ,    . 
        ,            , , ,          ,   .      ,               .       ,     -   . 
,         Tobira Therapeutics (     ,  ,   -)        Allergan.
  ,      ,      .             ?
,     .             .            ,    ,    . 
     ,    .   ,            . 
    .     ,       ,  ,    -     .    ,       400 .      ,            20 ,  20 .    .       .
       .  ,    ,       ,  .    - ,    -   ..   -,      ,       ,   ,      20%.          . ,             ,   ,   ,       .
     ,    ,  ,          .       ,      ,  .   .
       ,    ,  ,      ,     .  , ,         .

6
        .               .     .    -.            ,     , -   .    ,   ,    .       ,          .       .             120   , 200     300    .      , ,  . 
    ,      2014 ?
,  .         - , ,  , ,      . 
    ,                  .    , ,   ,  . 
  . 
    .   ,           .     .  -                . 
     .         ,  .      ,      .     ,    ,         . -  ,      .   ,  ,  .  ,   ,       ,  . 
,         ,    .        .     ,      .          .          .             .   : .  ,      100 ?  ! 
     100 ,   ,   .       .       .      ,    .        20142015 . ,     .
   ,           ,    .       ? 
      . 
    ,    ,    .  1970             ,  ,           ,     ,    . 
,               ,          . ,       ,        70- ,       .
           ( ,      ).  ,         --        .           .   , ,    .          .    ,       .
          , .    ,    ,       .   -   ,    .        ,    .      .         ,                  . 
      ,       .      ,   ,    .         .            ,        . 
     .  ,        .          ,    .       ,        .       .      ,        .         -         .  ,    .     50%       .  , ,  .               80 .                   .           ,        , , , ,    ,  . 
  ,         .    
7
  , 2017,  3, www.hij.ru
  ,    .          ?
    .  , , ,  ,         . 
   .     ,    ,   ,        .   ,     100 .       ,        .      ,   ,    .     .     ,      ,    .
     ? .        ,    .      .                  . ,      ,   ,    .   ,        ,       -.       ,    , - , , ,       400 . , ,  ,   :  90%          .    -,           .      ,  .     ,      ,    . 
   ,    ,  100  .  ,       ,    .
         ,  5    .      50 .  ?   ,     .   ,    -      .     ,   ,    ,  .    400 ,         .       1020%.    5%   .
    ,     ,     ,  ,  ,   .  :  .    ,        .        ,      ,     .         ,        .     ,         .              ,   .
,     .      ,      - .       ,     ,   ,  .          ,     ,      ,     .     ,   . 
        ?
    .     ,   .    . ,        ()   80  ,     1  .    17,    16,     20. 
  1,7%   ,     20%. ,        , ,  .     .  ,    .           .      , , . -    ,          . 
 .      ,   .          .
  

8
:   
.
    N? 
                 . 
    1772 ,     ,          ,        ,   .     ,       ,     ,    ,  , .        ,                   .              ,        .              (Azot Philosophrum) ,    ,     .                (z),  ()   ().   1790         nitrogenium,  .      ,     N  .         ,          ,      .           Stickstoff.
  ?    ,     . -12      -123.       -13.   ,    -14       .      .   , -14   -15.   ,  ,    -15      .    , -15  -,        -12. ,   -  ,             . 
                75%   . 
   ?   .     ,          . 
,       3,5%,    2,7%. 
 -      ,    .      98%   . ,            .     :    , -    . 
 ,          (.   , 1976, 9),       ,      .               ,  ,    .     NO, ,   ,   ,  ,   ,          . -           ,     .  ,        . 
,            ,     ,  ,          .           ,       . 
   ?        ,   ,         .  ,            ,  ,               ,       .            ,  ,     . 
    ,        ,   .
    ? 
         ,       N2  ,       .          .         -  ,  ,  ,   . 
          ,           .        . 
      ?          .          ; ,        ,     (Science, 2008, 322, 9
  , 2017,  3, www.hij.ru
 
11081109, http://elementy.ru/novosti_nauki/430938/).           . 
 ,   ,   1951           ...   ,      26,5  :     186,6  ,          . ,         ,    .  1971       , - ..    ,      ,        (.   , 1971, 10).   :         ,        2,2  ,   .
   ?     NH3,  NH4+ ,   HNO3      ,  (NH2)2CO    . 
    NO  NO2:     (   ),     ,     ,       ,    .        . 
 ,        -? 
.   ,   ,   ,          ,     (      )   . 
      ,   1787    .   ..    ,        .   1808        ,   . ,   ( !)     ammonia,    ammonium.
    ?              ,   , ,  ,       .          ,   ,    ,       .   ,      ,    ,   :       ? 
        XIX         . 
                    ,               ,    ,         .       ,    XX              1902 ,        ;              . 
   . 
     ?  1901                  .       .                ͸.            1913    (,         );  1925         .. .        ,      .         ,     ,       ,   ( 1918 )   ( 1931-)    . 
        ,  ,            .             XX                   7,5  . 
                .      ,          . , -  
: 
        ,      . 
     1979   ,    
10
           ,    .            ,       .  ,             ,     (.   , 2009, 12).
    ?              .    2014    32%        20,7   3 .                .      ,     ,          .    ,         ,       . 
 ,    ,         :    ,         .       ,           .   ,     ,       -      ,            .   , ,    ,    . 
    ?           .         .                   - ,               .      ,           ,    ,  ,      ,      ,     . 
     ,    ;        . 
             ,        .   ,  ,        ,        ,     ;          .     BN      , ,    ,        .             .          ,  , ,          .   -       ,      ,  ,   . 
      (    ),   . 
   ?     .     ,        ,     .     ,    ,      . 
          ,    .     ,         (      ):             . 
        ,          ,        .
   ? 
   60   ,         .  ,    ,  ,        ,      . 
          ,          33,75 /.                 25,45 /.  , ,        ,     ,    
   ?        ,     .    - ,           ,       .          ,   ,  ?         http://www.boeing.com/commercial/aeromagazine/aero_05/m/m03/index.html).   ,      , -    ,   ,     .          87-08-09,       ,    ,       5%. 
,          . 
          ,        ,  .            ,   . 
   ?  ,       .          .   ,   ,            . 
      ,        .      ,            .
11
  , 2017,  3, www.hij.ru
  
 
             ,   ,    . 
   .         .        ,    :  ,  , ,       ,     ,      (    XVI   ),    . 
 1801          ,    U- ,        .        60- ,    ?         .      . 
 ,   ,   ?    .  1834     ,    1000 .      ,         ;          .         .   ,  ,         ,     .       ,        .         78,5      :       110  .       1840   ,    ,  ,    ,    .    ,      ,            . 
           1845            ,  , , ,  ,    .  ,          ,       ,  3000 ,   1860    .    ..:                  . 
,   
     ,     1802   -:       .          1857     (  -)         ,  ,             .   ,      ,          ,      .    .   ,     .   ,        ,   . ,   ,     .         ,              .       . 
 1877                     .   ,      ,  ,      .                  182,96  . 
   ,            1883             . ,  ,    ,     1863 ,       ,    ,       1871    .        ,   ,  ,  -     (     ), ,      1888 ,   ,       .
       .  1895             12           ,     .     , 196  . 
 ,      ,        .  ,   ,        ,      . 
.
  :    ,    -
  
12
  ,       .             Brins Oxygen Company,    .    1886          , ,                ,         .     1879            ;   Linde group         (,  2006     ,  ,      ).          1907       40- ,             Praxair.              1905        . 
     1936   ..,  ,       ,     ,      200   5.     ,   50-      .                   (1985, 4, 5). 
  
       .        ,        ,          ,      . 
   ,             .       ,  ,    .   ,  ,   40%.   ,     .  ,      ,   ,      ,        . 
,           .             ,    ,     ,      . 
        . ,    .. (        , 1982, 4) ,         ,      1980            .
,          ,              . 
,                (La princesse des airs),   1902 ,       .  , -, -                  ,                .  -,   -            ,           ,        .                ,     ,   50-  XX     . 
    1899    -   ,     ,    ,  , ,        .       :     ,          ! ,        ,         ,      ,     ,    , , ,       ,        ,   -  .  ,       . 
,      ,      . ,  2016          .   ,     ,       ,   .                .   ,      , .     ,      ,     ,            . 
      ,              100  160  .       ,        .      -    , ,          ,       .       
        ,      
13
  , 2017,  3, www.hij.ru
,    ,        . -      ,       .          ,      . 
     :         ,    (Open Access Journal of Sports Medicine, 2014, 5, 2536; doi: 10.2147/OAJSM.S41655).     -               . 
            .      ,    ,      ,   .             ,  ,     ,        .     ,           .         20  200 ,    ,               ,      2,54   . 
           .                   ,     ,   ,    . :       ,   !
               .     ,       ,   .     ,           .     ,       .         ,        .         ,      . 
      -, , ,          ,    .      , , ,  ,     .
                 .            .        ,             . 
 
    .        ,       700             ,        ,  ,  .     .  1902 ,      ,     ,        ,       .    20      50    60  .     ,         ,            .    ,    ,     .  2013                   ,   ,   . 
  
        ()    ()     . 
              ()
14
  ,      (         ),     .           . 
       Marx & Spencer      ,        ,       .        :      (       ).           . ,       ..     1984   250    ,          , , . ,      ,     . 
  ,        ,                 . ,            ,   :   .   ,     ,            ,        -.   ,       . 
          ,    . 
 ,    :           . 
,             ,        .  ,    .     ,       .   ,       :        .       ,      .         ,    . 
 ,   ,       ,       .          . 
         ,     .                  . 
          - . 
,    ,           .    ,        .          .    ,   Linde group,      ,          . 
 ,      ,     ,           ,     .    ,    ,  .  
              ,   .   ,   .   , ,     ?   ,      .
      ,     ;      .  ,    .  ,  ,    ,     10,5% ,     ,  :    ,     .     ,   .     ,    . 
        ,  ,   :      .            ,     .    ,               .     ,     .     . 
       ,     .           ,   ,    :     ,    ,       .    ,        ,   . 
, 
           1821        ,   ,      1895-      ,               .              ,  -  ,        .    
15
  , 2017,  3, www.hij.ru

    :     ,  ,  -,  . 
  ,     .        189,     1% , 18%   9% . ,              1908 .            ,    1930 ,     . 
     1912        .
  .     ?   . 
  ,     :      :       ,     .  ,  ,      ,   ,  :    ,  ,       .

       ,   -   . 
 1912   ..              ,     ,  .     40-     ,    --   . 
 1961  ,    ,      ,     ,  ,        .    ,       ,    . 
     ,   :     ,   ,    ? ,         ,  ,        ,   . ,    ,      ,          ,     .
  - . 
     ,   ,  . 
   ,    ,    . 
     ,     .    ,  ,         , -  ,    .            .               .       ,   ,     .    ,     (,  XXI     ; ,     ,   , ,      ).  
    ,  80-     (   1900      )     --    ( 0,1  0,24%)     (0,06%)  ,   .           ,     . 
   ,   ,       , ,  ,    . ,           ,           60  ,  ,      ,         . 
           . 
       ,  1988      ,    2009   .         ,     . .. ,     . ..        .      ,    :    ,     ,        ,  , ,     .          30   ,  .       ,      ,  - ,      ,   .      ,         .  ,  - ,    20%   (Acta Materialia, 2008, 56, 18, 50715082; doi: 10.1016/j.actamat.2008.06.021), ,      0,6%  ,    . 
     ,       . 
         0,81,1%. 
, ,     ,         ,         .   -        .         ;         ,    ,            . 
       ?   ,        .             .   ,      .      ,   ,     -      .            :            .
       ,                   ,      .              ,                    ,    . 
 -  ..
16
 
       ,    , ,       ,       ,     .     ,            .
   ,      ,    .          ,       ,    ,   .       ,   . 
    :         ,    ,      D,  .      ,           .      ,         .
           .    ,      ,           . 
        .   ,         ,         .     ,          .
   ,     .     ,    ,     ,           .
          , , ,     (Nature Communications, 2016, 7, 13873, doi: 10.1038/ncomms13873). 
,                 ,      . 
   ,      -,  ,       .
 -      ,        1856 ,      ,     . 
     .        ,       ,      ,    (Journal of Chemical Research, 2016, 40, 11, 648651, doi: 10.3184/174751916X14725625519561). 
    ,   ,   . 
    .   D (PLD),    ,      ,       ;      . 
PC  ,   ,   ,      ; PIP2 (-4,5-)        ,    
PC () PLD
PLD
PIP2 () 

 
 
    ,  
 

  
()
   
         18671880 
   (.   , 2007, 2)     ,   .   ,   ,         (   ),     .      ,  ,    .
            ,   . 
          ,     . 
,      :               .
             


17
  , 2017,  3, www.hij.ru
   .   ,        ,           ,             -.               -      XIX .      ,        .       -        ,        .
   :   ,   ,        ,   ,    ,         ..
 ,    C3N3(OH)3           ,     ,     .      ,      C3P3(OH)3 (    2,4,6-()1,3,5-)   ,  ,     ,        ,   ,           .       ,  ,     ,    .
       ,       ,         . 
,            .           ,     -      ,   .    ,   ,             .  ,    1856  (WH Perkin, Patent, AD 1856 No 1984),           ,    .
          ,     ,         .       ,       (Journal of Chemical Research, 2015, 39, 5, 251259, doi: 10.3184/174751915X14303016711715).   ,  ,   ,      .   ,     (   ),     ,       .   ,    ,   ,        ,      ,  ,      .
       ,   .  1829       HNCO  ¸.        ,    ¸     . 
         ,    ,     ,        ,          .         .
   (,     )  ,       ,    HPCO,     .          ,     Na(OCP)       ,         C3P3.     -     C3P3(OH)3.    ,     2013      , H2PC(O)NH2 (Journal of the American Chemical Society, 2013, 135, 51, 1913119134, doi: 10.1021/ja4115693), ,              .
           .          C3P3(OH)3,  -      -       . 
-    ,             , , .           , ,  ,       ,    ,    . 
 , ,       ,     ,          C, N, O    .          ,      (Angewandte Chemie Int. Ed., 2017, 56, 5, 13561360, doi: 10.1002/anie.201610156).
   

18
  ,       (        ).   1970-      ,         ,        . 
 p-
   ..
          ,  ,     . ,           , ,   . ,   ,             
 .
19
  , 2017,  3, www.hij.ru
  
      (       1992 ),       -    . (,  s-, p-  d-   ,      s-, p-  d- .)  ,         ,    ,  ,   ,     .    ,             .  ,                       ,         ,       .
      ,              ,    .  ,     ,    1980-           .   ,      -         ,           .           ,       ,        , ,  ,  -     d-   f-.     .
         1981 .        ).  ,  ,   ,     ,     ,       ,        .           ,                (+4  +5     )    (   ). ,        (   1,3,5-),     - .
   ,      ,   -      /    ,   ,          .   2000-      Science (    2009   Nature Chemistry      )   -      .
,       ,           . 
       ,             (   ),      (   ).  2012                        ,    ,            ,        (  )    .           ,             -,    ,      (Science, 1981, 214, 4527, 13431344, doi: 10.1126/science.214.4527.1343). 
      ,     ,        - (Journal of the American Chemical Society, 1981, 103, 15, 45874589; doi: 10.1021/ja00405a054).                   ,          (Zeitschrift fur Naturforschung B, 1981, 36, 16). 
      ,        .       ,    ,          .     ,        -,   ,      ,      ,        ,   ,     .
   
  ,   1981 ,  ,     ,       ,   (               
   
20      (Journal of the American Chemical Society, 2012, 134, 15, 65006503, doi: 10.1021/ja301042u). 
     ,  , ,      130  .               і  ,      .
          .  ,                 (              ).        ,      . ,  2016        ,      ( 5-       ).              . 
         Sb-N-As=P,     -   (Chemisrty. A European Journal, 2016, 22, 35, 1226612269, doi: 10.1002/chem.201601916). 
,              ,       ,    ,        . ,      .   ,        ,          .    ,    (Journal of the American Chemical Society, 2005, 127, 1223212233, doi: 10.1021/ja053247a).  ,    ,    . -,       ,       ,       - (       ,     ),   ,     .  ,              ݖ (    GeH),              . -,  2        ,         ,       ,     , ,                .     ?
         (  ,      ),       .   + H2 = ͖ݖ     ,             . 
 ,           ,    .          ,  ,   ,   ,     1980-     ,      -,  ,           ,    .             ,     . 
          -   . ,      ,     .
   ?
 ,      ,        ? 
                    d-. 
       .    :            ,   . 
        . 
          .      ,              .          ,  ,      .
   ,          . ,  ,         ,  ,    . ,   1981            ,      -       ,  ,           .
    ,     ,             Sb-N-As=P
  ,       
Dipp  2,6-
21
  , 2017,  3, www.hij.ru
           ,   . 
  ,          d-,     ,    - .        ,         (    ,  . hela, ),         N- .
            ,        (Science, 2011, 33, 6042, 610613, doi: 10.1126/science.1207573).   ,        ,      ( ).   ,          ,              ,       ,         .  N-      ,             ,        .              -.           ,           .   
,             ,     .  ,                   ,       . 
,          ,          ,      -     ,            ,              .       , 
 ,  
Dipp  2,6-      .        ,        -,     ,      (     ), ,  ,           .   - ,    -  ,       d-   .
 ,               ,      .       -   -       -       .  ,                 .
,           . 
     2017 :
      1080 ,      600 . 
   . www.hij.ru.
   (495)722-09-46.
:
 :   , 
/ 7701325151/770101001 :  , ., 
 :  40703810938000000848, / 30101810400000000225,  044525225
 :      XXI  
   
22
  
        ,         
.        . ,                  ,    (     ).        ,      ,    ,      ,  ,       . .  . .;        -    .
             . 
      (365 )   (405 )      -     ,   . 
        ()   . 
 ,         . 
           .        (       )    .    ,      .       ,      .       ,      (  )   ,   69.        і:       .      ,     ,        .
   . ,    . ,        ;      : CHCH + 6HNO3  C(NO2)4 + CO2 + 2NO2 + 4H2O.      : 4(CH3CO)2O + 4HNO3  (NO2)4 + 7CH3COOH + CO2.           ;     75%.    ,   ,         -  . 
.. (,  ).   ,       100,      .           ,       .  ,   ,         . , ,   :        ,   .
   ,     (,       1,1-,               ),  ,       .  ,    ,    ,       :  ,       ,   ?          ,    .    :      .  ,     .
  
       ( 1,64 / 3 )     ,               :    14   (,          ;           ).     ,    .   . ,       1857     (18301909)           .   1909     (18801939)       :       (    ,    32        ).     ;  ,         .      ;    ,             .
  
..
       -,      .        . 
          .
1
     
23
  , 2017,  3, www.hij.ru
          .          .          .      . , 27  1920         10    20  .          ,      . ,                 67,5    7,5    .    1,64  0,87 / 3        ,     .       21  1953       ( -),       . ,    -  .
       ,      .       (  1 )     ,     .  ,   ,     ,          . 
(         ,    -             .         :            ,       .)    .    ,    .     .         .  ,    ,           .          ,    .          ,    :    , ,    ,  ,    .
           11  (     ),  ,   ; ,   .         .   ,          .  ,     .  ,        , -             ;       .      ,         .  ,      ,    .  ,     .
   
  ,      ,   Acta Chemica Scandinavica.             JEOL        ,          57  2. 
     ,    ;         ,       ,   .         ,    -  ;        .          -1301,       Varian E-3,    . 
,     ,          .         ,  ,   ,     ,    ,            (   ,  ).         ,     .    ,      .
     -, 
        .       JEOL C-60        ,         
(   ),            .
       -.       JASCO,    6004000  1   KCl.       ,     .                (          15001800  ,         ).        10  100 ,        
2
   -1000 (   ,       )         
 
24
,     ,     KBr     ,     . 
 ,                . 
   .         ,         (      ),    11%        2         .       13H20N4O8  2610. C(NO2)4. ,              :  ,   1:1,    .    ,  ? 
 ,       .      .        -.    -        ,          .      ,     (         -, -, -  ).       ,           0,1 . 
   3,4   ,   ,     ,    100%-  ,    (   :  15%)    .
  ,  2     ,      .    ,            . 
..,   ,   1,3-      . (,  1971           ...)          .  ,   ,        .           ,   ,   .          1,3-    N-(2'-)-3,3--4,5-.
     . ,           CCl4  (  )      -        C(NO2)4    1:1.       ,     :       ,       14     105  !     ,     ,     (      ).
    ,               100%-            ,   1100 !      .
     ,       79  24    ,    !        .  ,          .        ,           ,  ,     .   (        )  -     ,    :    .    :      ! !
         , ,  ,         .   ,        ,     ,          :      ,     . ,   .
C 1
C 2
25
  , 2017,  3, www.hij.ru

 .
    , ,   .
 !  !         !
    ,      ,           ,   ,     .            .
 !   ,     .  !   ,       !
 .        .      .
            !   ,  .  ,          .   ,      . 
   -!
     -  ,             .              ,       :
 !           .
       .
   ,    ,       .
    ?   .
  ,    ,    . 
  ,   .   .
  ,            :
       , ,    ,   .
 -,    ,      !
       .
    ?      ,      .  
-      !
      . -, !           . 
   ,  !      ,        !          .    - , ,    .
   ?         ,    ,              .
  ,   ,   .
    , -   , ,    ,   .
 !   .
   .     ,     : 
       .
  ,    ,   .
  !  ,    ,  . 
 ,    !   .   :     ?
   ?
    .
  !
     ,   : 
  !
       ,        .       ,         ,     .       ,      .
  ,   ,      .         .         .           .           .
 ,          .      ,      . 
26
- Dermestes frischii     D
         (      )             ,        . 
      .         ,           .       .  ,                  .                ,    . ,        ,  . 
  ,     .    ,    ,     ,    ()      (, )    .       , ,   .
  
        , , ,  (. 1).      ,     .       !      ? 
  ,          ,   .   (,   )    ,      ,     ,     .  ,    ,       .       .       ,  .                    .            7%  .     ,    ,          .  ,          .      (, ) !
       - ,   -               .     
 :   
   ..,
     .. ., 
  
.    1, 2.
1970- ,               .                .          ,    ,       .    ,    (      )      ,   .
           ,      .                .     .     ,   ,  ()       , , .           ,        . -, -      -               .   .      
1
     
 
   
 
27
  , 2017,  3, www.hij.ru
,   ,    . ,      !       .
        ,    ,     . 
  
  ,      (   )              .        ().         ,    .               .
        (,   .) ,              .  -     ,    ,      .     ,      ,       . 
       ,      -. 
      .  1980-           (    Bacillus subtilis). , ,          .          . 
 ,    ,    ,        ,           .
   .                ()       ,      .   
),  (,    , -),  (, , ).             . 
    ,     ,     ()  ,   .       ,       ,      .           ,   .          ,     . 
  1990-           . .. (   . ..)       . 
           -       ,       ,   .  ,  ,     . 
   .       :          ?         ,          . 
         ,    .      .  ,           .                          DGD (Bromelain based debriding gel dressing). ,         ,  , ,     .                  !  ,              .
,    :             , , ,  . 
 
       ,               . 
  ,      ,       .    ,      .     , ,   ,   ,       () ,    .     ,         Clostridium.     ,      ,    ,         . 
           (, , ,  ).      (, ,  , 
2 
 ,   
  
28   (  2127128, 1999; . 2).
                 . , ,     .       ,   . ,   ,     ,  ,          .            . 
 ,       . 
      . ,          (     ..)       ,   -,         .              .
    .  2008    ..  ..   -D   - Dermestes frischii ( RU 2412997).
   
 ,         . 
      ,        (   ).             :         . 
 ,      ()       ,    .      ,         .              .
,       .    :  2004     (maggot therapy)     .       !      ,        ,      . ,   ,  ,     ,         , ,  ,  .  :  ,         ,     ,   . 
  
  ,         . 
,  ,    ,  , -  .        VERSAJET,                     .            .        .               .           .  ,       ,   ,    ,      .
     ,    ,        ,            ,  .      .         ,         .       .    (17981801)    ,   -         ,          ,        .            ,                 .        ,     .       , ,   , ,         .  1940-                 Muscidae,              .    ,  ,  ,    ,          ,        .  ,           ,    ,   .        ,    . 
           . 
  90-       -     .           ,       . 
  
  
29
  , 2017,  3, www.hij.ru

    www.nonfiction.ru 
 
 : 
  
  : 
 
 -, 2017
       ?                XXI ?            .            .            ,        ,  ,              .
            ?       ? 
      ?       ?                  ,      .      ,     ,             .           ,   ,            .
 -
  :      XXI 
 -, 2017
    ,       :   ?,   .          .      ,          . 
      ,  .
	       30               150 000 .         ,       .     ,   ,               .
   
 : , ,  
  :  
 , 2017
   
 :     
 -, 2017
     ,   ,  ,           .         .     ,     .  , , ,            .  ,      ,          ,          ,        ,      ,    .
       :    ,     ,       .             .    ?      ,     ?      ? , , ,  , , , , ,       ,      .
   
   ,     ?
  :  
 -, 2017
30
- 
 ,     ,   Cavia porcellus,    .        ,      ,       ,  .
     ,       .        ,     .  ,    ,   . 
    , ,      ,    .   ,    ,     .    ,     ,        .        ,     .
     ,               .  ,    ,    ,        .  ,         .
      ,       ,   ,    . ,         ,     ,       ,      .           1300     ( ,           86 000  ),            .
 
    ,    :   .          ,        . 
    (,    ).        10,4        1,8  (http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs104/en/).       ,              .  1905            ,  Mycobacterium tuberculosis.        ,   ,      .
       ,     .   ,        - .  ,   ,         .
 
    ,   ,       .  , ,         . 
     guinea pig, -  .             ,         .
Flickr: Richard-G-Hawley
31
  , 2017,  3, www.hij.ru
   ,        .         ,     .    .         . 
    ,   -.   24  
1882 .
 ,      ,              .   Mycobacterium tuberculosis     (       ),   .            ,     .
      ,   ,     . ,        . ,  ,       ,  Mycobacterium tuberculosis,     .  ,         .       ,        ,  ,        .
 
         :        C.           ,     .      .
    .   ,            . ,         ,  .
    1930-       C-   .   , -  ,    .  ,      ,        :   ,  -     . -     ,     -      .
     .     ,        ,   .     ,   ,  ,  .     ,            . ,    ,          .    -  ,         .      : - scorbutus  ,   a  .
   ,     ,     . 
  ,  ,  ,    ,       .   -   ,     ,     .     .              Capsicum annuum. 
     ,   ,        ,          C.         ,        ,   ,   ,       .           . 
       -   :        ,    .
 -  1937                   ,           .  ,         .

          .   ,        , ,   .        ,           .        ,      -. ,  ,    ,   ,       .        ,       .
.
1
 ,           ,  .  
   PubMed  . .   
( )
1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010
20
40
60
80
100         
 
32
 ,    ?       .         ,      .       ,     ,      .   ,         ,       ,     11,5 . 
  , ,  ,      ,      ,        .  -      .    ,     .
              ,     ,      (Applied Animal Behaviour Science, 2017, 187, 6068, doi: 10.1016/j.applanim.2016.11.014). 
  ,    .  ,              :      . 
             . 
   ,     ,     . 
     ,     ,   ,    ,      .        20    .       .         .  ,  ,  ,          :       .   ,  ,  ,    ,    .  , ,      ,      ,    .       60% .   ,  ,         ,    ,      .
   ,      ?    127  .        3334-.     ,   37   ,        (     ).   ,        ,    -.   
    
, ,    
    , 
   ,   ,   !..
      !
       (  ,  ,    ,             )  ,   ,      .  ,  ,       , :  !            .
      ,          .          .    ,  ,      ,     .         ,         .
        30      725 ,      .     :          (  ).           . 
 ,    
33
  , 2017,  3, www.hij.ru
 (, ,    ,     ,   ),       ,          (. ).
   (    ),           .    ,     ,  , ,   .      .         - ,   .         ,  ,   ,    ,  . 
  ,       ,     . 
  , ,    ,     .      ,      . , ,       . -      . 
           ,    ,    . 
   ,      .       :              !
      ,    .  ,  ,   ,      ,           ,          . 
.
  :
 
 
  
  :
 
 
  
 
  
   ,  :
     
   ,   
  
    
 ,   
 :
     
   
   
    :
    
      
 :
  
   
       ( ,    ,     ),        .
        , ,     .
  ,         ;       .  ,      ,    .     , , .          (       ). 
       ,   ,   .      ,          . 
   ,   ,    .         ,         ,          .
       ,    38  80%        (    ),    ,       ,      (    ). 
    ,       .   .
 ,  :   ,   .     .  , ,              . 
    ,      . 
       . 
 ,           . ,         ,      .         ,      , ,       .  ,                . 
      ,     . 
      www.hij.ru.
   :
      
       
      :
  
  
  
  
 :
 
   
     ? :


 
    : 
 
 
  :
  
    
 
34
       ? ,    ,  ,   . 
?         ,         1:1.     -   ,     ,  ,     ,  ?  , ,       ?     - ? 
,         .   ? 
         ?
  ?
  (   )          ().     ,  ,             ,  ,       ,   ,    .    ,         ( ),       . 
XX,     YY  XY. ,  YY-   ,     ,  Y-     .   WW     ,         .
          ( ).      10!  XXXXXXXXXX  ,  XYXYXYXYXY   (Nature. 2008, 453, 7192, 175183, doi: 10.1038/nature06936).       :      ,       XXXXX,    YYYYY. 
  XXXXX  ,   -.  YYYYY   -. 
    X0,       .       Tokudaia osimensis  T.tokunoshimensis       (XX),      (X0).        ()    . 
      ,        Protenor.         ()   -,       ,      ,   . 
       ,   - ()   -,    ,        -   .   Caenorhabditis elegans,      ,   XX    ( 99% ),  X0   . 
       ZW,   ZZ (      ,   ).     ,     
   
.., ,   ..,   
              .   ,    ,    .           ,   ;       . 
  .
   .              
       XY,    XX,     -,    X  Y.
   , ,     X , X*  Y.    XY  ,  XX, X*X  X*Y  .        Xiphophorus milleri    X. nezahualcoyotl:     XY     Y-,   Y,    XX-  XY- ,    YY-  XY-.    ,   Xiphophorus maculatus,      : W, X  Y.     WY, WX  xxxxxxxyyyxx
35
  , 2017,  3, www.hij.ru
 ZZ,    ZW1W2,    Z1Z1Z2Z2,    Z1Z2W  ZW1W2.        ,   .
  ,    ,     : , ,  .    ,     .    :      ,         ,   . 
         X. hellerii ( Xiphophorus    ):                  .    ,               .
   ,     ,     ,  .      :   ,    ,  ,   . ,       . ,        ,    ,    ;    .          :  ,      ,      . 
,          ,          . ,          .
         . 1.      (,   ),    (    )   .        ;     . (,  ,  ,        ,     DMRT1,   Z-,        SRY  Y-.) 
          .     Y-  W-   ,  ,           .   Y-  W-    X0  Z0. 
    
     ,   :           ZW.       ZZ. ,       .     , ,      :      ().   ,       ,  ,  ,   ,   ,    .
  ,   ,   . (,       ,     .)       ,   W-     (. 2).       W   Z (. 3). 
    (ZW, ZnWn, Z0)
 
    
    
  
  
  
  
    
(XY, XnYn, X0)ru.wikipedia.org
1
   
 
()  
 ,  
    
   
       
    
,  
-XY -ZW

 (, )
, 

,  
, 
 , 
 , 
2
   Y  W  .    ,  ,    
Annual Review of Genetics, 2008, 42, 565586
3
  . W- () ,  ,    Z-
   
36
,       (  ,    ,      ).      W-,    Z, ,          .     -           , ,        .    -    ,    60%  ,   ,     ,            . 
        -     .                   . 
 ,    ,     .     ()  ,    ,    ,    . ,         . 
             ,           . 
                 , ,    .           ,    , ,     (Philosophical Transactions B, 2002, 357, 1419, 373380, doi: 10.1098/rstb.2001.0927).
            . 
        .   ,             (Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 1997, 264, 1385, 11111116, doi: 10.1098/rspb.1997.0153).
   ,                    . ,   ,      ,       .            ,  .     ,           (Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 2004, 271, Suppl 5, S286S289; doi: 10.1098/rsbl.2003.0154)
  (  ,    ,      ), ,       .     ,    .  ,    ,    ,    .     ,   ,        .    :    ,          ,        .     ,       ,     ,  :    ,  
4
VIP-   :        ;   
37
  , 2017,  3, www.hij.ru
    1,5 ,         . 
       (Biological Conservation, 2002, 107, 1318; Nature, 2002, 419, 265266, doi: 10.1038/419265a, Biology Letters, 2006, 2, 229231, doi: 10.1098/rsbl.2005.0430).
   
                     .         -          ,   2005 .          ,         .         (    ),   ,      -    , .
          ,   2001     .      .       ,         ,             .
  Grus japonensis         :    150 ,   69  (. 4).          .     :            . ,     (Grus japonensis),   ,         (. 4).         :     -  -          .     ,       20 . 
         1979          .          ,     .
 ,  ,       .  1984  2009        61   105 .           1:1   15    21   126   129 . 
        . 
    ,              (Science, 1973, 179, 4068, 9092, doi: 10.1126/science.179.4068.90).     :         ,      .           .            ,              . 
    1973  ,        ,          ,        ,            .      ,         ,        ,  ,     .
        :   ,    -       ? ,      ,  -    ,       .   ,       . ,               . 
          ? , ,        .       ,          ,        .  ,         .             ,      .
   
 ,        ,          . ,                . 
      ?  ,              .      ?
,     (       )  ,     ,          ,                .
  ,       ,        .      :      ,   .
       .        .              .   
   
38
  ,           .           ,     (. 5). 
 ()    :   ,   . 
    ,     ;      ,     .          . 
          ;      .      ,     ,        .       ,   ,     .
  ,  ,      .      :       ,           . ,  ,              ,   .
        ,            .        ,   ,     ;   ,        ,   ,     .     ,     .
       . ,      ,       . 
 ,         .
    
     .         .    ,    () .      ,          .         ,     ,    ,                .        (Annual Review of Ecology and Systematics, 2003, 32, 1, 2549, doi: 10.1146/annurev.ecolsys.32.081501.113958, Heredity (Edinb), 2010. 104, 100112; doi: 10.1038/hdy.2009.104).
         .           Y-  ,  -  ,        Y-  -        .               (  ,      ),       . 
         .    ,      .  ,       ,   ,      .        .    ,       ,           (Biotechnologia Acta, 2013, 6, 6272).
        ,    . ,   ,       ,    (Philosophical Transactions R. Soc. B, 2008, 363, 16751686, doi: 10.1098/rstb.2007.0006).      ,     ,      ()  . ,  W-  Z,  ,    ,  ,      . ,      
5
       . 
  
 
 


6
  
 I  
  - 
   
  
  
   
 II
  
  
39
  , 2017,  3, www.hij.ru
 (W-     ,   
Z-     ).   ,      . ,            ,     .          ,   ,           .
  ,            . ,       ,    ,    .           ; ,   ,         (. 7). 
       ,              .  , ,       (    )    . 
            ,   ,       (  )      .    ,  ,        ,        .    -         . 
  ,           Z-  W-       ,  ,       .        ,     (   )      . 
   ,      (   ),         . 
     ,      .    , ,   ,            . 
,         ,           .  ,        ,         ,    ,     .   ,              . ,             !  ,    ,       ,            70%.     . 
 ,      ,        ,      ,         .        ,      .
 
 ..,  ..     . . . . . .,  70-  . , 2005. 
Olga N. Nesterenko, Tatyana A. Kashentseva. Female-Biased Sex Ratio of Captive Red-Crowned Cranes. Proceedings of the VII European Crane Conference.  Breeding, resting, migration and biology. 2013, 123126.
 ..,  ..           . 
     . 2015, 34, 250254.
 1-  (     )
7
.   ()     ,         
 
   
 2- 
  
 
 
   ,  , ,      . 
       
      www.hij.ru.
   
2
           ,    , ,       :http://www.hij.ru/buy_subscribe/kiosk_onpayvznos.php
3
  , 2016,  11, www.hij.ru
            ,              http://www.hij.ru/buy_subscribe/
40
    Homo   . 
  ,   ,           .       .   ?

  fitness   .       , , .        ,       . Fitness    ,  ,       .       ,    ,  .  ,       .      ,   ,    . ,       .          .           .   ,         . 
    ,            :  ,  ,         .       ,      ,  ,   !          ,        ,   . 
            (        ),      (Human Nature, 2004, 15, 147167, doi:10.1007/s12110-0041018-4).      84  .         .      ,       ,   ,     . ,     ,     (       ,    ).  ,   
 
   ..
  / Les triplettes de Belleville
41
  , 2017,  3, www.hij.ru
       (.1).    :     ,   .   ,       ,      ,    ,      . ,  ,    ,   ,    .
   ,       .    -       ,           ,    (Evolution and Human Behavior, 2007, 28, 106111. doi:10.1016/j.evolhumbehav.2006.09.001).  
 .             ,   .  ,        ,  ,   ,   .           ,         .        ,             .     .
    ,   ,          () (Personality and Individual Differences, 2010, 48, 112116, doi:10.1016/j.paid.2009.09.003).       .               .   ,       ,         ,   ,             ,     . 
     ,      .       ,      .  ,      ,       ,       .     ,  ,    ,     .     ,  .
   ,       ,    .       .         :           .    ,               .      ,         .   ,          . 
        ,           2012  (Biology Letters 2014, 10, 20130966, doi:10.1098/rsbl.2013.0966). 
      ,         .       ,    ,   ,   ,     (          ), ,   ,       .    198   104,          80. 
  -,   816 ,     ,   72% .     ,   .       ,   ,      ,    . ,            .
 , ,        ,      ,        .      ,             . ,      
1
     
   
42
 .    ,       .    .   
        ,      -       ,       :      ? (Biology Letters, 2015, 11, 20150839, doi: 10.1098/rsbl.2015.0839).  ,       ,  , ,       .
  ,  ,   ,     ,          Homo sapiens.        .        ( 2012    164 )               20  34 .        ,        73 //,      ,        (44 //).     ,       , ,            .         .    ,      ,  ,  ,  ,         .
, ,  !      .    ,    .     ,  ,     (19992005)     .  2007    - , ,     ,   232-  (2  46  33 ).      ,     ,    200 ,        .  ,          ( ?)  .     , ,     ,     2010    -    3  50  22  (7993-   2011 ).           (. 2).
 ,        ,  ,    ,   ,  ,       .     ,     ,   ,   ,   .
           .         ,          . ,        ,             ,        . 
. ,       ,        . ,   ,       ,                   ,       .      ,      ,       !     .
      ,             . , 
2
 ,     . 
     ?
43
  , 2017,  3, www.hij.ru
   , ,     .     ,    ,         .  ,  ,       ,     ,      .          ,    ,      ,        .  ,        ,         ,        .  ,         ,       .
 ,       ,    ,     -         .
       ,              ,     .          , ,   ,             ,    . ,     ,     ,      ,        .      ,     ,       ,   ,   ,      ,     .
 ,    . 
 ,     ,  ,      ,     , , ,     .   ,     ,   .
  
      ,      (Biology Letters, 2016, 12, 20160068, doi:10.1098/rsbl.2016.0068).    ,        ,   .        .            . 
     ,   ,  ,         ,  . 
       . 
  ,          .  ,   ,      ,       . 
   ,     ,          ,   ,    ,  .             ,   ,        ,      . 
  ,       ,         ,    ,       ,        ,  ,  -   .
       (Biology Letters, 2016, 12, 20160856, doi: 10.1098/rsbl.2016.0856).    ,   ,    , ,       . 
      ,      ,          . 
         .      .
  ,              ,      ,    (Journal of Sports Sciences 2016, 6, 19. doi:10.1080/02640414.2016.1215494).  ,       ,  50%    ,          ,  .    200 ,    .       12%    . ,           ,       ,    ,   ,  .   ,    ,      . 
            . 
  , ,        . 
  .                   .    .     . 
   
44
        ,  ,  ,  ,  . 
                    ,  ,         .
          .      ,            ,       ,        ,      
 ,   ,     ,  ,            ,      ,         -       .          ,            , ,     ,        .       - 
flickr.com /Timo Newton-Syms
45
  , 2017,  3, www.hij.ru
        . 
    ,      ,    .
        ,          ,          ,       gmail        . 
       ,     -,    .       ,  ,  (       ),       .       ,     .
        60- ,     ,      ,  ,    , ,      ,   ,     .
    ,            ,      .       ,       ,       . 
     ,     .
         .              . , ,         -         ,          . 
  ,       . 
   ,  ,     ,    ,   .      ,   ,        ,   ,   150200  (    ,          ).,     ,  Amazon Echo,      (        ),       -.     :  ,  Amazon Echo   ,      [3].            ,     -,      .
,         ,        ,   ,         ,  ,        ,    ,       . 
 ,       ,      ,   ,     ,          .
 
1. http://www.net workworld.com/article/3162740/security/cops-usepacemaker-data-as-evidence-to-chargehomeowner-with-arson-insurance-fraud.html
2. https://www.eff.org/deeplinks/2016/06/federal-court-fourth-amendment-doesnot-protect-your-home-computer
3. https://www.engadget.com/2016/12/27/amazon-echo-audio-data-murder-case/
     .       ,     . 
    - -   ,     ,   ,        .
 , ,    ,    ,    .           ,        ,     ,      .          ,    ,       .
            .    ,          ,    .       ,        50- .  ,        ,  , ,   , ,      .   ,   ,          ,     .      - ,  , ,      ,     .
     .   ,                    ,   ,        [1].
      ,   ,             ,     [2].
 ,      ,       . ,       
  
46
          ,      ( -   ?).       ,       .
  
 ,  ,   ,    .                ,  ,   ,     (16921761).  ,         ,  ,   .
 1851    ,   ,        ,       . 
      ,                     .
   XX    ()         ,      ,       .               ,    .        ,  , ,    ,       .          ,   . ,         (18941984)       (1955),        ,      ,        .
           ,             .   1986         ,   ,  ,            .       ,      .      ,       .      , ,     .
 ,  
 -  ..
flickr.com / Karen Maraj
47
  , 2017,  3, www.hij.ru
 
            ,         .       ,             .      .       ,  ,      .
                .          ,    .  ,   ,      ,     ,       ,     .          ,     ,        .      , ,     ,   ,          .     :      ,  ,     ,       .           .    2080 ,   23%    ,   5%   ,  67%     .
           ,      ,      . 
, , , 
  .., 1981 .
 ,    .    -        ,       ,        .   ,    ,    ,     ,   -.         -, -,      - . ,         .      -,        --. 
    .      ,     ,        ,      ,         , ,  ,     . ,   ,           .     .
  .., 1929 .
         ,  -    " "          .
  .., 1975 .
            . ,     ,    ,      .
,         ,        .            ,  .           ,          ,       ,       . ,       ,   ,    . 
  .., 1961 .
 ,   ,          ,    ,     ,    .          .
  .., 1936 .
 ,    ,    ,       .         ,      ,         ,      , , .
    ,    :   ,   .            ,    ,   3 / 3
   
48
 ,         ,    .      ?
   
      - .   ,        ,        .         :     -  .
   ,    ..,       ,     ,     ,     ,     2030 ,      . .. (    )                  .  -     ..  ...           ,      :      ,   .       ,    ,  ,  .
,      , ,  ,  - .       .        ,         .  
 5315    ,      . ..  ..  ..,  1138      .      :  8%      ;          ;    4%;     66%;         13%. 
             .   :   40%        ;  26%     ;  8%   ()  ;  6%    ;        ;  13%  ;   1%          .
     ,        ,     (      746 ),  ,        . 
,  ,   ,      ,         . ,    , :  33%       ;  20%    ;  10%   ()  ;  9%   ;  7%   ;  20%  ;  1%   .
,   ,   ,       ,     ,               . 
   ,       ,         ,   ,             . 
,   
          ,   ,    .   35%,              ,      .  ,           :              .    , -,    - .      .
  .., 1950 . 
    -       .        , ,    . 
     ... 
    
  ,        ..  .. ()
49
  , 2017,  3, www.hij.ru
  .., 1962 . 
       2025 ,     .      15 .       - .
 ,     ,           ,   ,     .        ,          ,       ()    ,    ,   .  ,      ,    ,          ,          .
        ,     .   ,  5315 ,  ,    42.      ,       ,   ;    .  ,     ,            ?  
    5%      ,  0,5%    ,   75%     .  ,       ,   ,         . 
         ,    . ,      ,    ,      . 
  .
  ..,1920 .
       ,   .    ,        .      ,  ,   . 
 .    .
  ., 1954 .
      30   ,     100 .   ,    ,         .    .
,      ,      ,      ,            200 . 
       100 .   ,       .    ,    4%      .
              ,        ,     .    ?   ,  ,       , ,   .   ,   ,    ,    ,     .
         . ,          1%,      ,   .   ,                 .      ;       ,      ,      . 

       ,     .   . 
  .., 1978 . 
                 .    ,    ,      .         .        ,  .          .     .      .
  .., 1956 .
            25 .        ,    . ,  ,     .         .   ,    ,   .       .       .
       .              .   ,        .
    
              . 
    ?
         ,     (1859),   (1923), . - (1960),   (1966),   (1987).           .   ,       ,           . 
                .. (19281987),   .      .. (19181987),     
   
50
 ;      ,         ,   . ..               .       .            ,           . 
      ,      , ,   ,            .      ,    .           .           - ,        .  -   .      ,     ,    .   ,     .       ,   .
       ,   ?        .  ,  , ,      ,     .       ,    . ,   ,  ,    ,          .  ,    .
,   ,   ,     , , ,    ,  .   ,    .        :   ?        . ,      34%    16 , 21,5%   , 30,8%  , 14%  ,   .     ,     , ,   , ,                .
  ,       ,   ,            ,   . 
       51,2%.              .
    : ,   ,     ,        (    8%),   ,    .          ,    ,      ,   .          ,       .         ,     .   ,     ,    ,           : ,   .      :    ,    .
, ,  ,       .       :      ,     .      ,    .         .
 !       , , ,    : 
150000, . , . , 14,  . .. , ̻;   grig@uniyar.ac.ru.             .     ,         ,      .
,          25       .     25      30 .
     
 . ,             ,       . 
,      ,     ,     :      .     ,        .           -       .     .  ,     ,   ,        . 
         ,   ,     .
51
  , 2017,  2, www.hij.ru
52
   1917           ,        ( ).        ,         . 
        - ,         (18661918).    ,   ,      . 
           . ,      ,         .
  1918  ..     . 
  ..,   ,     ,      ,         .        ,      . , -,     . 
 1930-      1917  -         
         ,          .
      :   ,        .         ,     .                 12.        ,           .      ,            (). 
     , ,  :     ()   .  1991      ˻,      . 
,             (). 
:   
     .     .    ..           . 
       . 
          -    (18621905),       (18421911).        (   )    ? ,  ,               -   . 
.. ..
             
13  2017               
 
53
  , 2017,  3, www.hij.ru
               .
              ( )  (19021958). 
  1920-                 . 
  ,   ,    ,      .   ,  ,     ,   .         ,        .      ... 
 ,      ,      ,     ,    ,        ,     ,     ,  .
  1930-     12         (18931937).             (),     .
  ,         12  ,          .    .
  1920-  ..   -  .       . 
   1940-          .     ,    -    - ,   -   ,   ,          ,    .
    (  !)       .          2006   ,      .        (. 1941). 
           .         ,            ,       . 
      ,   ,  , ,    .     ,  -  ( -   Ȼ),       (  )  . 
    .        ,         850    .           . ,           .                .    .             (, ,  ). 
       ,    ,  . 
    :     . ,  , .      !
   ..
,     :   .     (19041995)             .   1930-            - (18671934). 
 1937         ,              . 
   1943          .     .     ( ,  ,    )        . 
 1944    ..      (     ..),          .       ,     ...         . 
 1945           12  .         .   1947          .
          .          (19011956)      . 
  . ,    ,  ,   - ..  . , -  ,      , , -     . 
      , ,   .              . 
 1947     ,      ,   ,    , ,      .   ,   ,    . ,      ,  ,    
..,   
54

   ,     ,    Vicia faba,   Faba bona  F. vulgaris.       :  .
   ?            ,        .  V. faba  ,      .  ,        (, , -,   ).   ,     ,        . 
       ,     ()   ().         .    ,  3   ,    . 
       .      .              (88008500  ).  3000           .     ,      ,  ,     ,   .         .
    ,        ,      ,         . 
     ,    XVII   , :       .
   ?        ,    :    ,      ,    -10  .        .
   37% ,      : , ,   .       .   ,     .     1,52%,    60%.
  ,    , -    .       ,  100  56,9 .
      ,  6 (), 1 (), 2 ()  3 ().      ,     , , , ,   .     L-, 84      50100   .      ,    .             .
 ,   50        .    ,     .       .
    .                ,  .        ,   .   .         ,     .    ,       ,     .  ,   , -        .     ,  .
        ,        .        .
      ,        ,    ,  ,     -, , ,    .     .   ,   ,    .      ,   .
55
  , 2015, 3, www.hij.ru
. 
  c
 .
  .  1940-             .        .    -    .   ,    . 
  -,   , - deep purple.     ,    . 
 .           ,     .    ,       ,      ,     ,       .      II  .       , ,            ,    ,         ,   ,       .
       (570490 .  . .)    ,        .  ,      .
          ,    .  ,   ,    ( ).   ,    .    ,    ,       ,  ,  .       .    ,     -6 (-6-).      ,     -,    ,     ,  , ,   .     400  ,      .
  -6-     ,      ,       .            ,    -  ,    .     ,   ,    ,    ,   .
 ,        ,        ,  . , ,        -6-   . 
   .     ,    ,   ,  .       , ,  ,   ,     . 
  (,   )         .
      .       ,    ,  ,      . 
    ,      .       .       ,    ,  . 
           . 
 .      .       .     ,        . 
  ,      .    ,         - .      .
56
 .
57
  , 2017,  3, www.hij.ru

 1791
  ,   ,         -   .         .  ,  .
 ?   ?
     .  .
-   :
  ,    .     .
    :
         ,     : , !    , ,   ,      , .    ,   . 
  ,   . ,   ,  ,    .         .  , . 
     ,     .
      17-   .    ,   .
  :
   ,     
    .
 - !    .
  ,   , ,     ,   - ,      .     .   .
 ?   ,   . 
  ,      ,     .   ?
  . ,         .    ?   ,   .
  !    .     .
 :
 .
  ,        .  ,    ,     .  ,   :
     .   .  . 
 ?
       .
      :
 ,  !
    .     , ,  .
 !        .
    .   .    .      ,  ,       . , , 
, ,  ,    .
 , !  ,   ,  ,     .
   .  , ,   ,  ,    ,   .
   ,      ,    .
       ,    .
,   , :
     .  ,      , .
   .       .     ,     ,    .
***
   ?   .
     ,    .     - .  -  :
      ,            .
        ? ,    ? 
 :
 . ,   .    ,           .
     ,     :
 , ,   ,     . ,          .    .   ,   .         .
  ?
    ,    ,  .
     :
  !      ?
  ,         .
  !         . 
  ,   !
   ?   .
   .  

58
 ,    ?    ,  ?    ?   .      .         .      ?
  ,  .  .
      ?  ! 
   ,     . 
    ,    .     ?
  ,    :
   .     . 
  ,    .
 ,  !    ,   ?    .
        ?
  ,   .    :
   !     .     .             . 
 ,  . , .     .
     .
    ,    ,    .
 ,   . ,      .     . 
   ,     ,    .
   ,   .   ?
  ,    .
 ?   .
 .
 1772
      .          . 
    ,     .   .
      . 
       ,       .     ,  .   ,     ,         .
    ,  .         , , .       ,       ,       .
 ,       .             .
   -,   ,  . ,   .        ,           .      ,     . 
   ,         
-       :
    ?
 . .      ,   .       .   ,   .      ,  ,     ,         ,  .
    .   .    ,    .
     .              .   .   ,     ,    .   .  ,            .     ,    .
 ,   .     .   :
  ,   !     ,   ,  .
    .   ,  , .        ,   .
       .  ,       ,    .    . 
    ,  :
 ,  , ,       ? 
    .
  !
   -, 
 ?   .  ,  , !
   .    :
   , !
     :
 ,  ,  
   .    -     .     .
         , ,   .            ,   :
 ,   .     !
      ,    . .       .       .  ,       .
 , , !   .
 :
    .
  :
 
       
  ,    .       ,       ?    .     . ,     ,  ,          ? 
       !
59
  , 2017,  3, www.hij.ru
     .       .
     -,         .   .        .     - .
     :
   .      ,   .
    :
      .  ,   .   ,  .
      .    .  .    .     .     ,      .
         .   ,   ,   ,   :
  , ,    - .
         .
  ?   ?
  ,    .  
      .
      22-    ,   .     ,        ,     .                ,    . 
  ,   ,       .                   . 
     ,   .
 1775
 ,     ,    .       ,   :
   . ,     ,      ?
  , ! - ?    .
  ,  ,     .    .
   ?
  ?   .   !   , 
,    .        .   ,     ,   .  ,          .
      .
     ,  .            ,  , .
   ,    ,       ,     . ,    .      ,        ,  ,        .
                ,     .    ,            .
 ,  ,  - ,     ,   .   ,   .
           ,      .      ,   .   ,        .
         .   ,   ,   :
     ,     . ,    .    -   .    ,   .      !     ,          .
       ,  ,    ,   .          .       -.     ,      .
  ,   ,   ,         .
              ,       ,      .
    - .        ,    .  ,  ,   . 
 -   .     .   .   ,        .
 :
    ,   .   ,  .        .  ,     -        .    - ?
     ?     .
 ,     - .
   ?  ,    .
 ,  ,    . 
 ,        ,    .  .  ,        .
   ?
             .
    .
  :
60
 ,    . ,     .      .
      ?
 :
              .        ,         .          .
  ,   ,       ?
  !
 . !   .       .
   .     ,    :
     ,     ,    .       .    ,     .
 .       .     ,     .      .    .             . -    .           .   , ,  .
   ,    ,    .        .        :
 ,  ,    ,       .
    ,   .        .  ,            .
    .  ,        ,  .
      ?
  .
 1776
                  .
  ,  ,    ,  ?   .
        .       ,    .
    .    .
 ,    .        .    ,    , .     .                    ,     .     ,  ,       .  ,         ,     ,     .
  ,     .            .      .    .  ,  ,         .    .   .        .
    .           ,         .   ,    .   ,       . ,    ,        .  ,   .  ,   :
     !
  :
  ,   ,     .     . 
             .    .             .
  ,     , .
       ,       . 
   .     ,     . 
  .
   ,       .  -  ,             .         .                    .  ,   ,  ,  .   .
       ,       :
           ?
     !
      ,    .
      ,    .  .
          .  , .    .
,      .    .    .  ,   ,    .
  .     -    .      ,      .  ,          . ,    ,   .
       ,  ,  .   ,       ,    . 
     .
      .            
61
  , 2017,  3, www.hij.ru
  .      ,   .    .   .  ,     ,   ,     .
        .      .  ,      .
,  ,     .   ,   .  ,    -  ,    ,      .     ,       :
     , ,   !   ,     ,       ,      ?    !   ,  ,      .
   .
 1779
   ,       .         ,    .       .   ,    ,               .
 1779   -    .    . 
  ,     ,    .     .      . 
          -  .
   , -  ,    :
  ,     ,   .      ,        ,  .       ,      . 
 ,    ? ,    ,  - ,     .    ,       .   , ,  ,    .
, ,       ,   ,      .
 
         .   1789     ,  ,           .    ,      ,      .
                  . ,  ,          ,      .      .      ,       ,   ,    .   .
   ,       ,  .           . 
  .    ,     ,  ,   ,      .  ,        .
         .         ,     - ,     ,    - .    ,       .    ,    ,    .
 1817      .             I. ,    ,     .     ,     . 
   ,    .              .          .          ,     .         ,   .
       .    - ,       ,      .      ,      .   ,     ,       .
  .  ,             , ,      .
       ?       ,     . ,   ,      ,       . 
     ?     ?    .   ,    ,    .
              ,     .      ,    .
 1820     .
62
,
         ,  , ,   ,     (Science, 2017, 355, 6326, 719722, doi: 10.1126/science.aaj2305)
  Chenopodium quinoa    ,   ; ,       ,     (Nature, 2017, 542, 7641, 307312, doi: 10.1038/nature21370)
       ,       (Nature, 2017, 542, 7642, 404405, doi: 10.1038/nature.2017.21508)
              (    , 2016, 71, 5, 359366)
                 , , -  ;        (   , 2017, 30, 1, 6065)
  I  . .    - ,   II     ;  III  . .       ( .  , 2016, 6, 2634 )
     ,    , ,   5,1%      ,  25,7%  ,  67,9%     ( , 2017, 43, 1, 510)
      ,   ,  20102014     19951997     ,  2011          11,8%,   47% (  , 2016, 95, 11, 10861091)
 118    625  36%    
.

 
  
       ,      .     -,     ,        ,       .         . ,     ,       , ,         .         . 
         ,    ,       ( NewsWise, 22  2017 ).   , ,    ,    ,       .  ,   ,   ,       , ,   . 
         (,          ).       ? 
 ,                    :
1.          ,     .
2.     ,   ,   ,      .
3.         ,         .
  ,      ,     ,     .          .           ,                ,    . 
63
  , 2017,  3, www.hij.ru
, , 7%    , -   ,  53% ,   53%        (    , 2016, 12, 1014)
        -,  ,         ,  ,      (Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 2017, doi: 10.1073/pnas.1700756114)
                   ,  ,     ,    ,     (  , 2016, 4, 4553)
 Anomalops katoptron      ,      (PLoS ONE, 2017, 12, 2, e0170489, doi: 10.1371/journal.pone.0170489)
   ,    ,  , ,   ;     ,         (Biology Letters, 2017, 13, 2, 20160831, doi: 10.1098/rsbl.2016.0831)
         ,     ;    -         -  ,    (  , 2017, 472, 3, 337340)
        Drosophila virilis              ( .  , 2016, 6, 645650)
     ,      ,   ,         (, 2016, 
5, 382389)
 
.
 
  
     ,      ,   .      ,      . ,    -1               2016         .       TRAnsiting Planets and Planetesimals Small Telescope,        .       -  22  2017 :    ,      -1         ,   ,     .  ,                  ,  . 
  ,  -    .        - .     Β-           ( NewsWise, 22  2017 ).    ,     ,      . ,       1030 .            ,     .            .                                .         . 
 ,       ,  ,    ,      . ,        ,   ,  ,       .    !      ,      2018 . ,               ,          . 
64
       -      .         .   - (1897)  ,  ,        ,     ,     ,        .     (1903)       ,       .      ,         -.
    ,   (1929; ,  1940 ,      ,   )    ,     (    ),      . 
           ,   ,   .     ,       . 
     (1928)    ,  .        -    ,              .     ,  , ,       (1957),       .               .         养:      .          .    ( 50-   60-),              .         ,        -,      . ,    (1974),      ,       : 
        ,     .   , ,           .
        (1940, . 1971),  ,         ,           ,      ,    ,     . ,     ,     .       ,      .    ,    .   ,     ,    .                  ,      . 
    ,    ,   ,    .           :  ,   .     ?    ,   ,   . 
       ,     ,     ,      .   ,    ,  ,   ,    
  
   ?     - ,  .      . ,  ,   .     ,  ,                   ?   ?  ,    
. . .  
.., -:         ,   .
.., :              ,    . .
.., :     ,        ,  ,     -  ,    ,   .
 ,  :  ,    ,   -       - .
.., :           ,   ,    ,          2--1-.
.., :     ,  ,     ;       .
.., :            ,      - ,    ,      .
 :                 ,     ;      hij.ru     -   . 
  , 2017,  3, www.hij.ru
 .
  
? , , ,   ,         ,   , ,     ,      ?      ,  ?     .
        .      (        11  12  1969 )   ,         ,       ,               .   ,         .            . 
           ,    ,     .         ,   ,   ,                .    ,   ,   ,    .      .      ,     ,       ,     ,  ,      2001          (    ),      .
     ,       . ,   
.  һ (1955)     ,      . 
       (1967)   ,  . ,  ,  ,            .
     (1973)  ,             .       ?  ,         ,    , ,  .        ,     ?
                (1958),     ;       .
      ,           (2015).   ,                .  .          ,   ,   ,   ,    .        !
 ,          .              ,           .      ,        .
 , 
 
, , !
 !   !
  ,    ,      .
       ,    .
 1300 .   .      ,   1  2017      17   : redaktor@hij.ru .