7
  
/ 2020
 :
  ..  
   .. 
: 
.. , . 
   .. , .. , .. , .. , .. ,.. , .. 
       
      .  Andante   Die Meeressonate. 
      . 
 -    
  .        
   
    
  
119991, ,  ., 29, . 8
  
119071, , / 57
  :
8 (495) 722-09-46
e-mail: redaktor@hij.ru
http://www.hij.ru
:
https://www.facebook.com/khimiyaizhizn
https://vk.com/khimiya_i_zhizn
https://ok.ru/group/53459104891087 
https://twitter.com/hij_redaktor
https://www.instagram.com/khimiya_i_zhizn/
        
   07.08.2020
   .
123001, , 1-  -, . 1
        
 ,  72231  72232 
     , 
  88763  88764 (  , 
. (495) 443-61-60)
  ,  2021  2017.
  (495) 127-91-47
-  (495) 789-86-36
  
.. 
     ,    ,     . 
    ,    ,      . 
      ,       ,      .
 
7 /2020

  . .  . 2
 
:   . .  ..18

 - :  ? .  26
 
 . .  29
 
  . ..  .32
  
  . ..  .37

  . .  .45
   
  -   . ..  ..48

   . .   56
 
     ? ..  . 66
 
   . ..  .72
 . .  76

. .  80

. .  88
:  42
:  69
  86
, 	 86

  
 - 

    
19  2003 , .   77-8479
ISSN 1727-5903
2
3   , 2020,  7, www.hij.ru
                 ,      .    ,     , , ,     .    . ,   ,     ?
        ,  .               .   ,        .     ,   .       1993 ,    .    ,   ,    .     ,        .       ,                ,     . 
      ,           ,  .       .      .
     ,     - .  ,     .      ,        ?  .     ,   ,   
     ,                ..  ,           .           ,      ,   ,   .         ?               ?          ?                ?               .
  

    -  -     ,    .     -21   ,              (2019 .)
4 .      ,   ,      ,      .         ,     .   .            ,     ,   ,           - 
    ?
    .  !      .   ,      ,      ,   .     ,   -      ,      -,   .    - ,  ,    ,      .  ,    .
   .
 ,        .        .         .        .     .    -   :  ,  ,    ,     - , .          .         .    ,         . 
 , ,  ,       .  ,     ,          .         .     ,     ,         . 
     ,      .   ,  ,   .   ,           .              .        .
  ,    ,    .         ,   - ,    .          -   
,  .           ,       .       ,    .    .            , ,  . 
 ,     :         .     ,   ,    .       ?
 ,     ,  ,   ,         .   ,   ,    .
          ,    .           ,  ,     
         (2018 .)
5   , 2020,  7, www.hij.ru
6    . 
     ,    ?
,       ,    . -        ,    .    ,     ,     .     . -       ,       ,       -  .    - ,    .    ,      . 
   ;    ,    ,  ,      ,       . 
,               ,            . , ,    . 
, volens nolens. -   ,                , 
 ..         (2018 .)
 ..        ,              (2019 .)
7   , 2020,  7, www.hij.ru
     ,  , ,      ,     -  .
     ?    ?
,  ,  ,       .     ,  , 30  .  ,   ,   ,       :     ,   .      ,    .         . 
  -  ,   ,  , , -  .      .      . 
  .      .
   , ,    .      ,   ,   ,     ,  
 .    ,   . 
 ,      .      .        - , - ,  - .    ,    -       .
 , ,      ,   .
    ,           .        .        .  ,  ,    ,   ,   ,  ,    .
   ,   ?
,    .    ,           .         ,     .     ,     ,  .    -,    -.      .    -    ,       .     .       ,  -    .       ,   .        ,  . ,     . ,    .    , ,  .   . 
,       ,    .     .  ,    . 
 ,    - -    .       ,    ,   . 
    .      .                 ,      .     ,   -  ,  -,   .   
    ?
       ..  30-  .          .               ,    ,       .    .       ,   .   .           . 
              .. ,           .. 
8,    .           .     ? 
    ,         . ,   ,     . ,      ,   .     ,   ? 
      ,        .     .   ,       ,   ,    , -         . ,     ,         -  .   ,    ! ,   ,       ,        ,     ,    . ,     ,       ,       . 
   ,  ?
,      : ,   , ,  - , ,     .    25- ,  ,  ,   ,    ..           ,   (2019 .)
 ..     :       
9   , 2020,  7, www.hij.ru
,     . 
                .   .     ,  .
       .       ,        . , ,   ,  -  . 
   ,         - .     . 
         ,  ,  .   :  ,         ,    - .    .   . 
    .    ,    , ,     ,        . 
       ?     ?
    ?    -  , ,          ,     .       ,        ,    : , , .   ,      -  .      ,     -       . 
 ,   ,       ,    ,  .          ,       . 
           ,      .     ,     ,      .    .  ,   ,             .       .
         .  1991       ,      ,     .          .     ,   . 
        ,     . ,             .  
     
10, .        .  ,             ,   -       9:30. 
    .       ,            9:30.
  9.45  ?
     ,   ,   ,    9:30.   ,     -       ,    ,     ,       .         16:45.   .     ,               . 
        ,      ,         .       ,         ,   . 
     .  ,      ,    ,   .    ,   ,  ,         .    . 
,       .        .     .   ,  -  .  ,      1012  ,      .   ,   - ,      ,      ,     .   ,    2007          ,         ,   . 
       ?
   ,      .     ,   .      ,     ,      ,     ,      ,           .     ,     ,          .         . 
   .          .   ,         .    ,     .     ,    .         .  80-      ,      . 
      ,            .
           ,        .    ,          . 
  ,       ,          .           .
,   ,     ? , ,         ?
     .         ,    .     .    ,    ,  .   ,         . ,    Ultima Thule   ,      ?   ,   ,    .              . 
, ,      . , , ,        .        ,        . ,   ,     ,     ,  .
    -  ,   . 
     . 
  ,          .   ,   .        . 
-   ,        ,   ,    .        : ,   ,     . 
    - ?
        .        - ,  ,   .   .    ,  ,   ,   
11   , 2020,  7, www.hij.ru
   ,   . 
 ,            ,      ,    - ,   -.      ,    ,    . ,    ,      .   .
     ? 
,  - , ,   . 
    ,    . 
,   .    .   , ,     ,     .     . , ,     ,   ,   ,  .              .    ,     ,              ,   -     . 
    ,  -   .   ,     ,  .         ,   ,      ,       . ,  , , .
         .         ?
        ,      ,   .   ,   ,  ,  , ,        , , .        ,  .   ,   .         .   .     ,    ,      ,  ,    . 
   ?
.          ,     .         .            .         :   ,    ,  .         .      .       ,     .        -   ,      ,       ,       . 
    :   .   ?  ,         ,     .       ? 
,    .           .   ,   ,    ..       ..         .. 
12  .    ,         .     ,        ,      , ,     peer review.       ,       .     .   ,  .      ,  ?       ,    ,      .   -       . 
           ,    ?
,      .      ,  -,   ,     ,     .    ,  ,      - .     . ,              ,     , . ,              ,       ,    ,   ,         .
  :   -  .. ,   -  ..  (2018 .)
     ?
     , ,               . , ,   ,     ,  .        . 
   ,       ,      ( .  .).        :   2025    ,    . 
           ,       .               .        ,   .    , CeOHPO4. 
   ,    -. 
,    , ,      . ,       ,     .      ,     . , ,     ,   ,           .              .    
13   , 2020,  7, www.hij.ru
 . ,        ,     . , ,   ,         .
    ,         ?     ? 
,  ,       ,        ,   .        ,  ,  .         .      ,               ,     . ,        , , ,    .  . 
       .          , -,      . 
 ,    ,   ,   . ?      ? 
    ,  ,        .     ,   .    ,   ,  .  ,        ,       .   ,    ,     . 
          ,  ,   .       ,     .    ,       .       :      ,       ,     .     ,          .  ,     .  ,      ,     .
       ? 
    ,       , . 
-   ,       .      , MXenes,   .     ,         .    2011 ,         .
,   ,   ,         .    ,         ,    .     ,     .          .   ,         . 
     ?   ?
,     .      ,         .       ,     ,        .          . ,        ,      ..     -  -  ..  (, , 2018 .)
14   .      .
     . , ,    ,  ,     -   . 
              .    -  -,    -      . 
   ,      ,    ,   . ,  ,     - ,      , , ,    . ,      ,  ,  .   ,         ,     .    ,       ,    .            .       .     ,      .   .       . 
     ?
    .       ,     ,          ,      .        ,     .      ,      -.       . ,     ,    . 
       ,    :      ,     ,  .        .
     -?
,       . 
  ,       ,       .             .           .         ,    ,    .          , -,     .     .    , ,        .          ,    .         ,        ,    ,      .
         .     ,   ,    .      ,     ,         . ,    .       ,     . 
  ,    ,    1020  ,        . 
,       .             ?
   , .     ,     .  ,           ,            .        ,         . 
, ,     .     .        Center for World University Rankings (CWUR),    ,    .      2000    .    20202021      46 ,      .   ,      ,  ,            .  , ,       : 
, , ,    ,    ,        .          . 
    ? 
  ,      .   15   , 2020,  7, www.hij.ru,       .         ,     ,     .         ,       ,       .      ,   ,      ,     .       ,  , ,   .   ,     ,   . 
,  ,   . 
        . 
 ,       ,      - .    ,  ,  -,  ,     .       ,         .    ,      .          , ,  ,  ,        . 
,   ,   . ,      ,    .     ,  .           .          - .  , ,   ,   , ,     ,      .     ,    .  ,      ,      . -      ,           .       .      ,       .
 ,    ,       .      ,            . 
     ,     -  ,          .   ,  ,  ,   .       ,      ,     
,     .        ?   ,   .  -    ,      ,      .     , desk rejection,  ,    .       .   ,       ?  , , ,     .    ,         ,   . 
   ,      . 
      -. 
 ,  , ,   ,   .   ,                .  , ,           500      . , ,        .  ,                    .       ,    .    ,    .         ,      ,         .             .     ,        ,    ,   - .
    -     ?
,    .       ,   ,   ,    . 
    ,     .         ,     ,      . ,           . 
 ,   ,    ,    ,   ,    !      ,   .
           !
16
,    .           .          ,   ,     ,     .         .     ,    ,  ,       ,   .        Materials Science and Engineering C  Materials for Biological Applications.     .   ,     .
        .   ,    ,   ,    . ,    ,   ,      .      . 
   .            , ,   .     ?
   , , , ,    ,        ,  ,        .       ,             ,      . 
   ,       . 
!              .               .    ,       . ,     .      . ,     .        ,     ,     . 
  ,  ,          .       ?
      ,     ,   ,    .  ?   ,        ,   ,      .   ,     ,   ,     .  ,      .        -  .      ,      .       .      ?        .
  54     .        ,       ,    .         .     ,      .       ,   ,        , ,          . 
    ?
     - .    . ,  ,     ,            ,   ,     . 
     nano-book.ru.    , ,  .  ,     ,   . 
,      . 
   200    .
         ,       .       ,    .         ,    ,     ,     .   ,       .          .   ,   ,         .     . 
 ,  .          , ,     . ,     .
          .    ,     ,         .         .    ? 
 , ,  ,    .    ,        .   ,   ,       ,   .   . ,     ,                     .          ,       ,        .   ,  ,  ,  ,          .    ,       .              ,      . 
 ,  ,      .           ,     . 
-,    -    ,  - .
-,  .          ,    ,        .    ,        -  ,    , ,   . 
        .             , .   ,     . 
  .    -   .      ,    ,     ,    . ,      -  ,   900   ,  ,       .    ,        . ,        ,   . ,   ,    .     ,  -     .
, -            .     ,    -   .
     , -   ,       .     ,         ,   modus operandi    .   ,       ,    .      ,    . 
  ,           .   ,    .
      .
       ,       ?                2012               . 
      ?       . 
,          ,   .         ,     ,        .      ,    ,       . 
          ,   . 
   ?    .      ,   ,  .            !   ,  .             ,   , . 
,    ,   ,      .     ,   ,   -     ,  -            . -   . 
        .     ,    ,   ,    ,     .   .     .     ,      . ,  ,   . 
      .  ,  ,  -     ,        ,      ,  . 
 ,                .        ,     .      .
18
. 
:   
     ?      .   .  1962 ,        193-     ,            . 
  . -,     ,   ,    , ,  -,          .   ,   . , , 19-   .    ,      . ,   ,     1807  .        -.      ,     .           ,     .       ,       ,     ,  ,         
 
19   , 2020,  7, www.hij.ru
     ,    .    ,      . 
   ?      ,     . 
        2,4%. 
        ,   .        . ,         . 
  ,        ,        -40.   -235  -232          .    .     -    ,            ,          :     ,                  .   ,    ,   ,         .   47 ,   ,          0,024%. 
   XX    -  ..      (.   , 1974,  1).   ,       ,     ,    . 
          ,               ,    .         ,            .       , ,          ,      .           ,       4%,     ,     . 
,  , ,        .         ,      ,    ,    ,      .      ,     -    .  ,  
    5        . 
                 .    , , .     75   ,  ,  -  ,  . 
  ,        ,   The Astrophysical Journal    .
           ,      , , .    ,  ,      ,                  .     162     .        1965        - .       :       ,      !   ,             .
    . 
       ,       ? ,     ,      ,    . 
      ? ,   ,      .  -,    .   ?      .
  -    : !          , ClO3.  ,       ,     . ,       -      ,      , ,   ,     .       .  ,          ,   ,          .
    ?          , , ,           .     :      ,    , 
20       .              ,     :    ,              ,                 ( .    , 2020, 1). 
    ?  ,      ,    .      .          .       ,      ,     .        ..          On the contribution of the 40K geo-antineutrino to single Borexino events,     arxiv.com
   ,                     .                (   ),      .      .  ,        ,              
   ?  :           .  -        , 2.           ,   ,      (       ),       .         ,   : 380     . 
          .       ,                  .
  ?     .         ,   ,       .           ,    ,       .   ,    ,     .      ,  ,      ,        ,   .       ,   - . 
     ;             ,     .
      ?   ,      ,  ,       ;    ,    .      ,     .        ,               (Frontiers in Plant Science, 6  2020 ). 
 ,   ,     .          -.       .     ,     .    . 
            .  21   , 2020,  7, www.hij.ru        . 
            . ,   ,    ,    -    ,     .   ,  ,    .     :    ,     ,       .             .
      . ,     ,    . ,    ,    ,    ,     -.      ,              .    ,       -:      . ,  -  -     -  -,     ,   ,        .
,     :      , -     ;    ,         .   ,       ,        .             ? 
              ; ,      .       :       ,       ,   -    .     . 
   ?     .     ,     ,   .     ,       ,           ,    .   ,    ,         (, ,  )               .       ,        - . 
   ?      ,    .         ,          .  ,        :      .     ,   .       :        .     ,    ,      .     ,        ,     .
,     ,       .      ;      . ,            ,    ,      ,    ,          .      ;     ,    ,    ,         ,    . 
,      ,         ,        . 
      ,           :     ,        .
         ;      . ,  ,       ,    .     :       ,     .      ?     :              . ,        :         , ,  ,         .    ,  ,      .  ,         ,       .
22
    ? 
       ,      ,     95%   ,       30    .      18  ,      8  .          :    . 
       ,     , , ,   .   ,       ,               .         ,      , ,   :        . 
     ,       ,    ,      ,  .  ,     ,        ;                   .       ,      ;      ,  ,  ,       .        .       ,            ,   . 
   .         . 
    ,  ,     .     :              .             ,     :          . 
            .    .   :         - .       -,         .    ;    
                    
23   , 2020,  7, www.hij.ru
,        ,  .      85% ,    ,       . 
     ? 
,            .           .   ,       ,  ,   -    .  ,           ,    ,   ,  .           .      ,  ,   ;            , ,    -. 
     :      -   ,  ,     .      ,  :        . ,        .   ,       . 
  ,          ,   300250   ,             .         , , ,      ,   .     :        ,  . 
      ,  ,   ,       ,    ,   .       ,      .  50      ,    ,       ,   . 
,   ,    ,  .
    ? 
    ,           ,    .          ,      ;        ,           ,        .                 .        (     ),         , , .    - ,    ,         .  ,     ,              . ,      ;      ,     . 
       :        .       ,      ,        .     ,              ,    NaOH.
    ?  .       ,  ,        ,         .         :   ,  . ,       ,    ,         .
    :   , ,     .  1985       .         ,     :        ,      ,    .       ,     .   ,     ,    . 
     ,            . 
    ?   ,          -     .      3,5    ,     ,   .         .    24
    ,    ,       , potassium,   .     ,     pot ash,     ,          . 
      ,    .      ,      ,       . 
           ,   ,     .            ,       , 1300   100  ,      ,        ,         .    (600   100 ),  (550 ),    , ,    (300 ),  (200 ).
 
   ?   ,  ,  .    :     ,  : ,  ,    .   ,      .    ,   -      .      .      ,     ,      .     ?   . :       .   ,           , ,      .     ,      ?            .          .    ,    ,       .     ,   .        ,      . ,         . ,     .        ,         .        .       ,     -  .   ,   :      .    ,      ,  , ,    ,     . ,            .
, , 
25   , 2020,  7, www.hij.ru
  :  .     ,       .     ,        ,      ,        . 
    XIX           ,       .  , ,      ,         ,       . 
 ,       ,      ,      .     ?      .    .   XXI  ,    ,     ,            .   ,     ,     ,           ,        :     ,  .  ,       ,      .   , ,     ;             .   , ,   ,   ,      .      ? 
  ,       . ,              .     XX        ,        ,                ,   . 
    .    .       ,     .   ,       ,         :     . 
         ,     .  ,                  .    ,   ,   , .   ,         ,  70%   . 
     , 57%.       , 1,6%.  ,      ,         .
    . 
,   ..   1980-   10-   ,   90%      .  2001  ..   ...          :   , ,       57%    17%  .         . 
       ?      ,   .       ,               .         ,    -      . ,        . ,                      ,   .
     , ,     .             ;    ,  NaOH.          .
 
 
 
  
26
. 
  :  ?
 
  ,  ,    ,   ,            . ,  ,     ,   ,    ,      (.   , 2020, 5/6). 
 : ,    ,      .         . , 

          ,    ,    .          .  ,       ,      ,        .
27   , 2020,  7, www.hij.ru     ,        ,  . 
        ,      . -            .  ,           ;           15  ! 
       2       3,5 ,        : 45 . 
              ,       . 
  
,    - ,                .    ,   .    ,      ,                 ,    .    ?  ,         . ,   2012       ,    22 ,           . 
,               - . ,    ,      , ,          . 
           . 
      ?  ,    ,  3  . .,     ,      5,8,     3,5  . .       .       2    17%   ,  6%     15%  .      5       .
  ,         . 
         ,     ,   , ,         ,      . ,  ,       24 ,        ; 3,5         16 .
     ,     ,  -         .    .             .        ,   ;           .  ,   ,     ,    ,     ,    .          .  ,  ,                 . 
 
   ,        ,        .    90%  ,       .      ,        .            :            .      ,       . 
    ,   ,     -  . ,      .    , ,  ,      : 90%    10%  . ,               . , -     ,       ,            ,  ,        . 
         , . 
,     , , ,          ,    .   ,             : -   ,  .       ,        .    ,      .
28
  !
     -         ? 
           ,  80%,    . 
 ,   ,    ,     .       ,   Na + -Cl -  (NCC).     ,      ,   ,           .   ,     ,   ,        . 
   ,       , ,  .      ,       .  2009           - (American Journal Physiology. 
Renal Physiology, 297, 3) ,  / NCC    ,  :        ,    . , ,   , ,  ,       !   ,                .     ,       :    ,     .      ,     ? 
        : ,         ,      . ,          ,       .            ,         :    ,        .           .    ,  NCC ,    ,     ,    .     ,   .      , ,  ,         ,            ,    .         . 
            ,      ,  .       ,     :          ,      ,  . 
           ,     .    . 
,         ,          1:1,    .  , ,       
3,5    2,5    ,     . 
    Naohiro Nomura e.a., Clinical importance of potassium intake and molecular mechanism of potassium regulation, Clinical and Experimental Nephrology, 2019, 23.
Alicia A. McDonough e.a., Potassium Homeostasis: The Knowns, the Unknowns, and the Health Benefits, Physiology (Bethesda), 2017, 32, 2.
  
     140  .
       ,    .     ,           . 
    ,   ,     .
       195    .      , ,           400800    . 
, ,                ,       .
      ,     ,  ,    ,    .    ,    99  .   ,           .
        :  440  2800    .
,    4  ,         ,  ,  2,4 .
29   , 2020,  7, www.hij.ru
 
   ,    . 
  . 
          ,   ,      . ,             350 . ,       ;      5060  150200 ,        350 . 
     .      ,      .     ,   .           ,    .        ,  .  ,   ,              
     ,   
      
            ,    
 
30
    .,           
      
          ().  ,        ,       (),       ,         () 
31   , 2020,  7, www.hij.ru    . 
 ,      ,   :  ,  ,     .        ,         ,    .          .
  .           XV ,         ,     ,   . 
    . 
 1916   ..  ,         .    -           ,   1925        ..       ,         - .     .
,     ,        ,      ,    ,  ,         .  , .. ,   1944 ,    ,        ,    ,   .    . 
       :       ,     XIX       ,   ,    ,       .       19%    ,        .
  1986   ,     .           .    ,            105 .       .
   2006 ,    ,   :       .    ,    2007     ,        .         ,      ;        .
    2010    ,   ,     ,          .     , ,          . 
       .  2014                   -2,      2.      , ,   2018   56         .
      ,      .   :       ,      . 
          ,     ,      ,    . 
        ,     ,  ,          ,     ,     ,      ,           .
   ,        . ,         1873    .        1879- . 
  1897    ,  .      800 .  1980-     ,      ;      ,     .     -     :       ,    ,        .  1989          Ը  .   ,     ,    .   ,               ;    .          ,    .
 ,   ,       ,  ,           . 
32
  
 
 -  .. 
        :              .      ,           .             ,      ,    .                 ,  !     ,   ,   ,    ,   . ,           ,    .
  
33   , 2020,  7, www.hij.ru
	    ClimeWorks             
  ClimeWorks                    .    ,   ,               . ,  
   Carbon Engeneering        ,           
      (.   , 2018, 7)        ,       .              ,             ClimeWorks.          ,   ,      ,           ,     .  2020             ,         .            Carbon Engineering,               . 
            .
          ,     ,        ,       .        ,           ,   2016     ( ).       2  ;      (       
34 ),        .    ,   2020       ,   2021            2     .
 ,      ,           2.         ;        , 0,04%,     :              .       :   ?  ,      30%          . -      ,     ,  NaOH:       .
 .           . ,          ,     . 
 ,           90-      ,   2     ;      .    :       ,     ,       ,       -   (      400     2).
, ,  :      ,     -  ,           . ,  
       
         
	 ,        ,       .       .       ,      2   .     ,                  ,       ,               .    , ,      ,   .
  ,                ;          1959 .    ,        ,    .
   .         .   ,             .  ,          .          . 
35   , 2020,  7, www.hij.ru
    ,  ,      2. ,  12%-   2        10   .  ,    ,     2550 
    ,  ,    (1998 )    (),  (),   ()    ()
	  Carbon Engeneering              :   .                     
   2020   1600   . ,    ,       800 .   :    ,     ,   ,  ,   200   .  ,            100150    2,   . 
           ,       2011 ,   : 550 . , ,      ,     ,     .     :    2  ,     610  2,       480 . 
  : 780   . 
   ,             .          2      :  ,     . 
   Silion Kingdome Holdings,      ,           .     12      2021      2  .      ,    ,         . 
     ,  ,    ,      .     ,  ,   ,  
	       Carbon Engeneering,      .  ,      
1 
1 
1 
10 0 10 -2 10 -4 10 -6 10 -8 10 -10 10 -12

Fe
Al
 -


/  
 
 

U
Pb
Cu
Co
Ag
Pt
2
S2
NO2


Au
  
36         ,   .    ? 
.            .   ,     -.      ,         .     ,   .              .         .
     ,        :      ,    ,   .     ,  ,       ,   ,   . ,     :    .
        ,       :   ,    ,      ,            ,           94 113  (Joule, 2018, 2).
 ,             ? 
  ,      2    ,     .       - .  ,      .          ,      .                 ,          . 
       ,        .       .        ,          . ,   ,  :      ,             ,       ,         2  2    . ,      ,      ,        . .       ,  .  -   ,    ,      .   ,       100   ,      :   120        ;      2  ,     230  .   ,        40  2,      40   ,     80   .      .     ,      . ,         ,          ,           ,    ,    ,        .
      2      :    Carbon Engeneering   ,   ,        . ,      ,         .  2009     ,                   .        ,    2    :   ,       ,     ,       ,    .   2012         .
    ,      ,    ,   .        ,        .      ,    ,   ,     . 
      ,       .     :     .
      ,     ,   ,  ,    , .  ,     ,     ,      .   
37   , 2020,  7, www.hij.ru

     .  ,          ,       . 
   .        ,      (., ,   , 2014, 9)      ,       .
       ,         ,          .       .   ,           ,      ,    .
      ,    .        .   ,    ,  ,      ,    ,     .         ,   ,      ,      .          ,    (    ,     )  ,     . ,  ,      ,   ,  ,         . 
       
   
   ,      
   .. 
38,    ,          .         ,   ,    ,    .
 ,   ,    ,     .  ,       .     ( ),    (,   Renilla),   Oplophorus, - Gaussia,  ,   .       ,         (. 1). 
        ,         .     ,                . ,       .
   ,    ?  , ,  .       ,      .  ,        ,   ,    :      ,    . ,  , D- .     .          ,         .     ,     .     D-  ,    ,    ,      .  ,             ,          .
      .           ? 
,        :        ,          .         .  2014         ,   -,         Photobacterium leiognathi. 
       ()    ,     (. 1).     .   , luxA  luxB,  -     , luxC, luxD  luxE   ,    ,  luxG    ,     . 
        ,      lux    ,    . 
  ,    .          .    ,         .     ,             .    .  ,   
1      
,  
,   
Cypridina
 ,    
D- 
39   , 2020,  7, www.hij.ru
 ,   :   ,      .  ,   490 .    ,         .           :     .    ,       .
 
  
     .      IV    .   100   ,     .      ,   ,     . ,      ,       .         .
  ,   .         ,     .      .             ,           ().  2014        ,   ,     .     Neonothopanus nambi          .              
2     .     ,     ,  Neonothopanus nambi  . HispS  -; H3H  -3; Luz  ; CPH   - 9 ,         .    ,    ,    ,       .           ,       .     ,      ,     .  ,        ,    . 
          ,         .   ,  ,       .
   ,    ,  .     ,    ,       .      ,     .         (, , ,   ),   . 
     , , ,       ,   .      2018 ,   Proceedings of the National Academy of Sciences       . 
  ,       , , ,   .     400	 450	 500	 550	 600	 650	 700	 750
 , 


   
       
CPH
H3H
Luz
HispS
 



 
3- 

40    ,      30 .    10                .
      .       ,        .        :       ;            ,         ,    ;    ;     (. 3).          .            , ,     .
  ,   ,     ,     .             .               ,   ,     . 
,     ,   : ,   .        ,    ,    .   ,         .      ,       ,     . 
         .             ( ),           .          . ,   , ,    :   550575 ,    525530 ,        .       ,       :  -  -3-.        ,      .            . 
   .       ..   ..         .       .
         N. nambi        .   ,        .
      (. 2).         - (HispS)  -3 (H3H)      .         ,      ,      ()   .   ,  (CPH),  ,      (. 2).
    ,    ,         ,       . 
        ,     .  ,         .            ,  ,  ,      .     ,     , , ,       ,    (. 2).    530               . 
 ,         ,      .        Nature Biotechnology  2020 .
 
        ,        : 
Luz, HispS, H3H  CPH.     ,   .
       ,     12%   ,    ( ,     )    .  ,        .
          ,    
41   , 2020,  7, www.hij.ru
    ,    :   ,    ? 
          ,          .           eLife. 
    .           4-,    HispS.      ,        .  ,                 ,       .     ,       ,       ,    .
            ,   ,  ,      .   , ,  ,    , ,  , ,  .        .
                ODO1 . ,     ?            ,        .        .  ODO1    ,    ,     .    ODO1     ,    .        ODO1,      ,    ,      ,       -   .
    ,          . 
        .        ,    ,           . 
    ,           .       ,        .  ,         ,    .
3       (),  ()   (), ,     (),    ()   
42
-    
           (natural killer cells), NK-.     ,    ,        . 
,           ,       .   ,     (   ),   .       -,       . 
          (, )       .       ,   -    .      NK-    -      . 
 ,  NK    -      .  ,     ,  .
   ,     
: 
43   , 2020,  7, www.hij.ru
     ,   ,      ,    . 
,     ,   . 
  NK-      . 
     .    ,         .  ,         .
     ,          ,   -.         ,     ,      (PNAS, 2020, 117, 3, 17621771).
   
            . 
     ,       ,  .       :     (),     (). 
    ,     ,     .    , -  (DGLA),    -6  . DGLA              .     ,     ,       . 
      ,      .
  DGLA               Caenorhabditis elegans.         ,         ().       C. elegans.                  (- ). 
,   ,     .       DGLA     in vitro.     .  ,         ,  ,  DGLA   .         ,    ( ,          ).     ,       DGLA.
DGLA    ,  .   ,    . ,            .     ,        (Developmental Cell, 2020, 10.07).
 ,   
    ,      ,        .    ,      ,    .      .   ,   .    , ,    . 
       ,         .
        ,            .             ,    30 .         ,   .   ,     .     44 ,    .        ,      (, , ).         . 
  ,          . 
       (, )      ,       .       ,     ,  ,  ,   .   16     24           ,       .     H  C3    CD46 . 
  ,         .      ,          (Scientific Reports, 2020, 10).
 ,  
          .   ,              :  (L)   (D). 
     ,   .    .   ,     .    .
    ,  ,   L-  D-   .          . ,    L-,      D-().      L-. 
 ,       ,  .
            .     ,          . 
  , ,    . 
  ,    .   ,      -,     .
     ,       ,      ʻ.   ,       (),    .              L-  D-    . ,   ,   ,      ,    ,  ,   : L-   , D-  .
           . 
      ,       .      ,          .              ,          .    ,          ,        ,    .
  ,              .     ,        .   ,     (PLoS Comput Biol, 2020, 16, 1: e1007592).
     .. 
45   , 2020,  7, www.hij.ru
  . 
     ,    -   .    , - ,    . 
   270  ,    .        (Plantago major),    . 
       .  ,   . 
          (4090 . .)       (De materia medica).       ,    ,   ,      

   
  ,     ,    ,  ,   ,    . 
    .      , ,       . 
        ,    ,    ,    ,       .       .    XIII           Liber Herbarum ,     ,    .   ,   .     ,     . 
46
         ,        .             . 
 P. major .
  ,      .      , , ,   (  ),  ,  , ,    .   ,    ,       .    ,       ,     . 
       .               .
       ,     .    ,        .     ,  .   ,         .      ,   . 
      P. ovata.        ,     ,        .   ,       ,    85%    ,    . 
         P. psyllium.         ,      ,       P. ovata.      , .    isapgul,  -   .  P. ovata , ,         .
     ,       ,           .  
     
      
  .          
47   , 2020,  7, www.hij.ru
      ,  P. ovata  . 
   ,       80    ,    - .          ,          ,      .            .  ,       . 
         .     ,    :  ,     , ,      ,  .
  ,           ,   .         .        ,       ,   .  ,      .  ,            , -     2- .
 ,     .  ,   ,       ,       ,          . ,          ,         .
                  2-   18%. ,  ,  . 
      .     .        ,     .    ,     7,5    .
      .      ,      .
       ,     ,      . 
                  (       ).
     .   ,         (, , ),     .        .        ,        .     ,    , ,   ,   .
,     ,     ,    .   ,         ,    .      ,  .       ,      (   ).        .     , ,   .                  . ,          .
Plantago major  Plantago ovata     .     P. lanceolata.      ,  ,    . 
 XVI  XVII  ,          ,    ,   ,  . 
         ,     ,   . 
  ,   ,      . 
  P. asiatica       , ,    .           .
     .        ,          .     P. coronopus -      .
   ,   .      .
. 
       
48
   
   .. 
     
 2020              .    15  ,      
.   ,   :       ,              .     ,        .   , ,   , ,     .
  ,    ,     , ,  ,   .        ,    .  ,      :  ,        . (  :     .) 
       :   1,5 ,     2,5 . 
   : 1,2  2,1 .         .    ,    
49   , 2020,  7, www.hij.ru
- ,        .        ,   ,     .        . 
      ,     . 
             .                . 
                   ,          .            ,    .       ,   ,    ,    .          ,       ,    ,         . 
       ,        1979        ( 1).  ,              .     .          ,     ( 2). 
   ,   .     ,    ,   ,     .       ,     .      .   1988         .          .     ,   ,     ,  .        . 
 1991       ,     ,  .       200 .     ,       .       ,    ,    . 
      GPS-GSM.      .
1	     
2	         1       
 (1979 .)

 ,          ,   .    .    ,     .     ,    ,      ,    , , ,    .   
50
3	      4	      
51   , 2020,  7, www.hij.ru
      . ,    ,       ,     ,       ,     . 
         ,     ,        .  ,  ,       .      ,     ,     . 
        .   ,  ,   .       .    . 
      37,5 ,        .    , ,  ,   ?       .      ,  .     . 
        .      ,       ,  , ,   ,  , ,              .     .        ,     ( 3). 
      . 
 ,     ,    ,   ,   ,    .           ,      . 
             . 
     :    ,     . ,               , ,    ,    . 
  ,    ,             . 
     ,   .      ,      ,     .     ( 4),  , ,      ,     , ,  ,     
5	      .       ,     ,   . ,      .      ,      , , .        . 
 
    ,   ,  , ,     ,     .   ,    ,     . ,  ,  . 
   ,    .       ,      ,  ,     .            ,    ,         ( 5). 
       .      ,   ,  ,     52 .         ,           ,   .           ,    ,   .    ,     , , ,   .   .       ,   ,         .       .          ( 6). 
 ,   ,  ,      .              .    ,            . 
     ,    ,     .    , -       .     ,    .          ,    .            ,   !          ,       ,       .        ,      ,    .
        :   ,   ,       .       ,      6	    
53   , 2020,  7, www.hij.ru
 50 .      ,    .    ,     .   ,      .
      ?  ,  ,   ,  ,   .  ,       ,                .  ,   ,        .        ,  ,     . 
      ,      ,   .
        .       ,      .  ,   ,      :  , ,    ,  ,  ,   ,      .       ,   (,  !),   .      :  ,    .    ,     ,      . 
       .        :      ,      ( 7).  ,  ,  ,     . 
     ,  -                .  ,       .      ,           :    ,  ,      ,     .

    60  80   : , , , , ,    -.      ,            .     ,  . 
   ( , , ,  )           ,    ,      . 
     . 
     , ,  .    , ,   .
     .       ,       ,     ,  .             .     . ,     ,  ,   .  ,       ,    ,    -,       .    ,    .      ,        ,    . 
,    ,    . 
    ,      ,     .    .       . ,        ( 8).       :   ,     
7	       ,     
54     . ,      .
     :      ,   .             :   .      ( 9). 
 ,      ,      GPS-GSM-        . 
  ,     . 
   ,    
8	 
9	        
  . , ,   ,          .    ,   .       ,   ,      .            . 
     .     ,      .     ,      .           ,    ,           .      . 
               1980  1986 .        .     ,         ,        ,    .       ,  .     ,     ,    .  ,   ,    .       ( 10). ,   
55   , 2020,  7, www.hij.ru
  ,   .         20    ,     .   ,   ,        .   5        ( 11).     ,     .    ,     ,     ,      11  .        ,    ,        . 
 ,       .
   .             .      - ,      33 ,   26    .     :   ,    ,         . 
     ,     ,  .      ,   . -     -,      ,    ,      .        ,  .   ? ? ,  . . 
    .      ,     .  :    ,  ,        . ,  , ,  ,   .  ,           ,          . 
       ,    ,     :     . ,      ,       . , ,            ,    ,     ,   . -   , -    .
    ,               ,   , ,        . 
     ?        ,    ,  ,     .            ,     , ,      . 
,   ,         ,    , .       .       , rover - , .        
10	    
11	   
56
. . 
   !
          .    .   ,      ,    ? 
             (.   , 2016,  1).
  
              .                .             ,         .         , 

57   , 2020,  7, www.hij.ru
  
,            . 
                  .    ,  -.  80-  XVIII      ,        .                  . 
      ,      ,   ,       . 
   .                   1,2   0,18 ,     .          , ,    .      ,     ,   1902      .   ,    ,         ,      ,   .     ,     ,      . 
         .  1960-                   :         .  ,           ,  ,       . 
   ,           ,         . 
            . 
58
	,        ,       ,      ,      ,   -  ,     
   XX       ,   .     -            .      - - .
             ,     . ,       .  :      . , -       ,        ;    ,      ,      . 
,                 ,           ,   ,  ,   .    .      ,     ,    .  ,     ,             . ,       .   .        .          .  , , ,    ,  -   
59   , 2020,  7, www.hij.ru
          ,       .                ,     . 
 ,          , ,  .    ,         .           , ,    . ,          . 
 
    ,   ,      ,                 . 
   ,                 .    , ,         .        ,      -       . 
,          -   .          ,    .         . ,      . 
  XXI     ,    ,   - . C  ,    ,    ,        .        .      . 
 ,       ,      ,   .   ,  ,        .       ,      . 
     ,     ,   .         .   ,      . 
 ,    ,          .  ,     :    ,    
60,  , ,   ,  ,  ,      ,    .  ,   . 
    . ,     ;       ,    .        ,  ,        .       .
   -,   ,    . 
   . ,             . ,       ,     ,              . 
   ,     .         .  ,           .          ,            .         , ,   .         .
, , 
       ,   ,     . 
 ,         .       ,      - - ,        .  ,   ,     ,      .           , ,     .
      . 
  , ,         , , ,        .        . 
   ,   ,       .    :     ,    .          . 
   ?
    -     .      ?      .         ; ,     :  
       ,     , , ,   ()   ()
61   , 2020,  7, www.hij.ru
 ,    .          .      ,       ,         ,          . 
     . 
         .      ,  ,    ,   ,     .       ,         .
              :      ,     , .         .           ,        ,     . 
 
        .      ;        .          , , ,        ,     . 
         ,        ,        . 
        .        ,           . 
 
           ,     .  ,          ,        .   ,   ,            . ,       ?    ,   , ,   , ,         . 
        .      Clementine  Lunar Prospector    . 
       ,  :     
        ,     
62
	             .     ()      .     .       .         .         ,           .                .         .           . 
     
63   , 2020,  7, www.hij.ru
 ,    ,    ,      
              -        .     ,    .      ,   . 
        ,   .    .    ,          ,      - .           ,     ,              .
 
  ,    , ,       .      . ,         , - , ,       ;    .          .      ,   , 
 ,   ,       ,           ,  
64      45 . 
,  ,   ,    .          . ,           .           ,     45 .
       .   ,         .   ,      ,             .         ,     .            .
   -      ,  .     ,     ,             . 
 
  
 ,     .     . 
    .          .    ,        ,     ,   ,     ,         .          ,   -      .          .   ,   .    ? ,          .
      ?               ,    .       ,      . ,     ,   ,    ,            .     . , ,       .          ,       .    
     ,       .  , -     . ,          .          
	      
      :      .       ,    
65   , 2020,  7, www.hij.ru
 
 ,                .         .            .        ,        ,      ,     ,     .              ,         ,      . 
            .
           . 
    ,           ,  ,     .         -         ,  -       ,     .    ,      ,    .      ,    . 
 ,                ,         . ,           .  ,     -, ,     .  ,    ,   ,           ,   ,    . 
  ,       .    .       ,    .        .      ,       .  ,         , , ,    . 
         .          ,        .       . 
   .     ,  ,    ,  .         .   ,     ,   ,     ,     ( ).                .            ,      ,     . 
  
  ,             .  ,     ,   ,        .        ,     ,       .
      , ,            ,        .            . 
,       ,      ,   .    ,         .    ,  .         ,         . 
           .
66
     ?
       ,       ,     ,          . 
     ,            ?   ,    ,      ,      ,    ,      . ,   ,                  .
    
 2002              .    ,         ,     .   - ,        ,  .  ,     ,     .      .      14- ,         (5),   2007       .
     ,     ,    .      - .              ( 1).           .     . 
               .   ,      ,    ,     .                ,            
 
.. 
1	 ,       :    ,   
67   , 2020,  7, www.hij.ru
      ( 2). 
     .         ,      .            .  ,              . 
  ,        5     50  70 .      ,     ,     .       ,       - ,             . 
     ,       ( 1),   540 .         .     ,        .         . 
  ,          ,    500  .    -  -   1520 . 
           10    .                .       .  ,      ,    ,      . ,     ,   ,   .        ?
 
  ,      ,     ,      :    ,       .        , , ,  ,   .
  ,          .  . .   ,      :    ,   ,    ,    . ø    ,        ;                          .  ,        ,  :   ,   ,      .
         ( 3),    ,    .      : 
Si  94,7%, Al  4,1%, Fe  1,2%,          : Si  51,5%, Mn  18,5%, Fe  16,4%, Al  10,7%, Ti  1,8%. 
         ,          .      ,   .
  ,       ;          , , ;         .     :      ,       ,    . 
           .   ,     ,    . 
         250  .  
2	              ;    
68    :    250   ;       .   -       ,      .           . 
      ?
     .       -    .. :  , ,                  ,     ,           .      ,        .               . 
             ,        .
          . ,  -  ..     ,   ,      ,        ,        : 
    , , ,  ,       .          . ,   ,        .   5 /.        ,    .          ? 
       .           ,       400- ,   10 /.        ,              .     ,    0,1%        . 
        ,        .    ,                . ,             .         . 
             ,          ,     30 /c.           ,  ,          0,02%    ,   .        ,       ,     .        ,    ,   :   40%    16%  . 
   ,      ,     ,      250   .      ,     65   .  185  ,            ,         ,      .   ,           65         ? , ,           ,   . 
3	        
69   , 2020,  7, www.hij.ru
    
 ,     .        6780    ,      ,      .           ,     . 
                ,     ,  .      ,          . 
     , ,   ,  ,      ,   .
                .      ,        -          .         ,     ,        . 
,     /  ,  .
       

70        . 
   ,        .             .  ,        ,    .      .      . (Science, 2020, 368, 6496) 
, , 
   ,  ,          .              -          .    ,  ,  ,               -18,     ,    . 
                   ,     2016        . 
        ,          .        ,    ,       .      ,         ,         . 
   ,            ,          .        -                   .                          .  ,          . (Nature Communications, 2020, 11, 1)
   , 
        - ?  :    , GPS.       ,         .         . 
    ,      ,    ;     ,  ,       . 
,   ,    .
      ,          11   ;      ,   ,     .  ,          13  .    ,       .  :   ,  ,   .  ,     -             .  . (Geophysical Journal International, 2020, 222, 1316)
    
                ,    ,   0,61+/0,34   .                 .                    .
        ,         ,     .  XX         ,     . 
   ,    71   , 2020,  7, www.hij.ru,  1980       .  ,          ,        .     :          .       .
       .   -      , ,   ,          .             .          .  ,    ,       ,       . 
(Nature Climate Change, 29  2020 .)
  
     ,   ,      .            .         38  (  ),      . 
    ,    ,       ,            - .   ,    ,       . ,            . 
         ,       .      ,      .             ,    ,     .           ,             .    .
,         ,    .   ,       .  ,          . (Journal of the Atmospheric Sciences, 2020, 77, 7)
  
     ,         ,      .          .       ,     .   . 
  ,          .        ,      ,    . 
        ,          .  ,                ,       .      ,                 170           . ,             85%       .        ,          . 
         .
      .          .           . 
 ,          ,        .                      . (Nature Geoscience, 2020, 13, 504)
72
.. 
   
    ,     .
 
      ( ) 22  1920 .  ,    (18901957),     ,      1630- . ,    (18881966),    .  , ,           .
  ,      Weird Tales (      ,   )  1943 ,       .    :       ,         ,    . ,     .      .    .     .       .         ,   ,    .                .          ,        .
 
  
73   , 2020,  7, www.hij.ru
         ,   .   ,   ,      .    : 
,    ,          ,    ,   ,    ,    ,     ,        ,      ,        .    ,          ,     ,    .
   ,     .  ,     ,      ,     ,    .
 1932 ,    ,    .     ,        Amazing Stories  Wonder stories.                   . 
                     . 
   ,        .    .       ,    ,     ,    .
  ,  1934 ,    -.        .    1937 ,  ,        (- ,     ),        . 
  5  1937 ,      ,       Imagination! (!).             .     ,     ( 1938 )       . 
 -     -,       .         ,           . 
      1938 ,              ,       ,   
74   .      . 
   1939        Futuria fantasia ( ),       100 .           .         1941 ,    ,      , ,      - ,     Super Science Stories (  ).   15 ,   ,      .    ,            .      ,  ,   ,            ,    .                  ,               .     ,    ,     .      .   ,           .
 41- ,            -  .                 ,         .          (      !).     ,    ,    .             ,   .
 , ,      .  ,  ,   ,  ,             .  ,     ,     ,      ,            .     ,              
       , 1958 
75   , 2020,  7, www.hij.ru
     ,      .
      ,    ,         .   ,              .
,          1953      451   .         ,        Playboy.  ,   60    ,    ,   ,         .           ,   ,    ,     ,    ,   :
      .
     !
 -.   .     , ,      :  !       .  .                   ,      ,      ,    ꅻ
   :              ,         . 
       ,    . ,       . 
  451    ,      ,       , ,     .        ,        . -     ,     .  ,    , ,   ,    ,          ,              .       ,       ,    ,    .
     ,      ,       ,        . 
,   ,      ;      ,    . 
    ,  ,  . ,         ,  ,   .   ,     ,            .
     ,       -  ,   ,        ,    ,        .
    ,     , ,    1925       ,  ,     .  ,               ,    .             . 
      300 ,       ,        . 
     ,  ,      .
     ,      1946    .  (    )  ,     ,       .  1947   .     : , , 
  . 
    1999 ,     ,   .   ,     1000   ,       ,      The New Yorker  ,        .          2009 ,    - 5  2012 ,   91 .        ,       .            -  -,       ,      451   .
                 fantlab.ru:   ,  ,  - ,  ,     , , ,   , ,    ,   ,   !      ,   ,  ,        .
76
 
 
 
   
77   , 2020,  7, www.hij.ru
          ,      
   1872 .      :    ,         , ,          .       ,      ,     ,          .  ,      ? 
        ,      .
      ,   ,         ,     .     ,       .       .
   ,      .   ,            .     , ,   ,  ,          .
      ,        ,     - .       ,     ,             
 
   ,            . 
 ,   . ,     ,     ,              , , ,          .
       ,          ,       .   , ,      ,    .      ,      ,   ,       ,    .                ,      .
             ,        . 
    ,      , ,    ,     .            ,     .
  ,        .    ,      .      .       ,     ,    ,  ,       ,   ,             ,  ,   , ,      .
  ,  ,       ,          .   ,  ,   .            ,         .    ,     ,     .
     ,    :  ,     .           ,    .  
78     :  ,     .          :        .  ,  ,  ,    .
  ,  , , ,          .    ,      ,        .  ,        ,        ,   . , ,      ,   ,   ,       ,   .  :     ,       .
,   ,      ,        ;    ,           ? :            .  ,     ,     .   ,       ,    .
 ,     ,   ,        .       ,        . 
,              .        ,   ,    ,  ,   ,        .      ,   .   ,  ,      .
        ,   ,   ,   ,            .      ,  ,  ,   ,  ,  .    ,     ,  ,      ,       .
      ,          .        ,    ,       ,  ,    .    ,    ,          ,         .            .  ,         ,    .   ,     ,              .
,    ,    ,         . 
 , , ,              .  ,       ,      ,    . ,    , ,    .     ,    ,       .
,         , ,  ,   ,   -       ,     .        ,      ,           . 
,   ,         ,      .   ,     .   ,             .
,      ,      ,   ,    ,        .      ,       ,                         .
                    .          .       ,  ,        .        .         , ,     ,        ,    .       
79   , 2020,  7, www.hij.ru
 ,   ,     ,     .          ,          .
   ,        ,       ,        ,      ,   ,     .              .       ,          . ,    ,      .         ,   .  :    ,               ,   . 
          ,     ,         .
 ,           ,            ,   ,  ,      ,  ,   ,     .    ,        ,   ,  , ,  , ,    . 
        ,   ,   ,      ,   .
    :  ,       ,  .    ,           . 
    ,           . 
        ,            ,     ,           ,       . ,          ,      ,        ,         .
             .  ,         .    (    ,       ),              . 
      ,   .   ,    ,          ,   ,     . 
   ,    ,   ,  ,         ,       .
               ,      ,     ,       .  ,       ,       ,        .
      .   ,    ,      ,      .      :    :    ,    .   ,     ,    .     :    ,     .   .   ,     ,    .
     .       ,   ,      . 
       ,    ,   ,      ,          ,      .
         .   :     ?  !          (      ),        ,    :      ?    ! ,        ,         .           .    ,     ,         .  ,  .
80
81   , 2020,  7, www.hij.ru
     .    
  ,    - . 
 .       :       .    ,       ,      . 
     ,       .    .      .     :      .     .        ,  .    . 
    ,   ,      . 
,    . 
     .    ,     ,   . ,    .   ,    :        . .       . 
    . 
   . 
 ,   .    . 
    .      ,    . ,   ,         .   ,   . 
    .          .     .  . 
  ,     .
   .  . 
 .  .     . ,  . 
    .   :   - . 
          .    , .    ,   .             ,      .    ?   ,  . 
  .
  

  
     ,           .        ,   , . .      ,   .
  ,    .    !  .
       .
  ?     .    .
 ,    .   ,  
  ,  .
 
         ,    ,   .    .    : - ,   ,   - ?
 - ,    .   .
  ,  .   .
   ,     .     .    ,  -  .     ,     ,    .  .
    ?   ,  ? 
 .    .
 -  ,    .    - ,    ,   .
 .  .       .      ?
   ,  ,   .    ,   ,  , .  !  ?  .
   
  .       .
    ,   .    .  ,  .   .
      .
   ,   .    .  ,   .       ,  ,   
,        ? 
 .
     ,    . 
       .   ,  .        , , ,   ,     .
 
    ? .
   .         ,      ,  .     ,     . ,    .
82
 ,   ,    ,   ,   .
 ,    ,      .      .  .
   .  ,   : 
   ,  .
 ?    .     .     ?
  ,   .
   ,    . 
    ,    ,          .
  ,       ,      .        :     . 
   ,    .
    .
   .  !
       .   .               :   , , ,     .     .  .
  ,   .         .
  .      . 
     ,   ,     . 
 -  .  ,     , ,   . 
 ,   ,   ,   ,      . 
    ,      . 
        ,   :   ,      .     :       ,   ,  ,    .
   ,       .    ,  ,    .
      . 
   ,  . 
    ,         . 
    ,     , ,           ,    . 
    .
,         .   -    !
      :
 ,  ,       .      .
   .     .              ,     .    .  ,     . 
  ,      :  ? 
    ,  ?   ? 
 ,      ,       .   ,   .    ,     :       
   :    .    ,     .
   ,   .         . 
  ,   ,   ,   .     :     .    
   ,   ?
    ,   !  , ,   .
       . 
   , ,     ,     . 
        ,    ,    , :    ,     . 
 . ,  ,         .          . 
-   .    , 
 ,     ,    ,     . 
  .      ,    .          .
   .         .   .     ,     .   . 
      , , ?
 ,    ,    . 
, !
    .   ,   - . .
  ,       ?   .
 ,     .     ,     
 ,   ?   - !   ,    . 
  ,   ,      ,      ,        
    .  ,    ,     .    .  !       ,    ?  ?    
 .        .   .   ,   . ,   ,   
 !   .   ?
  ,    .
    !
   ?    .     ,  ?
 , . 
 ,   .
  ,      . 
 .  :     ,     , 
83   , 2020,  7, www.hij.ru
  . ,     . 
,   -  ,     
 ,       .       :      ,    !  ,  ,    
 ?    .      ,     ,     .
    .  .  , ! 
 ,  .  ,  .  . - .   -?
  ,    .   ,  . ,     ,        
     .
   ,   ,       .
    .     ,    .
   ,     .
       .     ,    . ,   , .   . 
 ,       
 
    .           .    .     .
  ,     .  ,   !    ,   ,   .  . 
,   , . , . 
  .     ,  . 
 ,  .     ,    
     . 
       . 
,  .
  ,   . ,  .
 
 -     .   .         .        ,        .
  ,   ,           .  ,    ?
  .  ,   :
   ,     -  . 
  .    ,  ,   .   .     .     .
  ?
 .     .  . 
   ,  .
     ,     .     .       ,  ?       ,   ?
 ,  !   
  ,   .   .  .   .
      .
       .        .        ,          ,    .  ,    ,        .    - ,   ,   ,  .  ,       . 
   ,  ,   ,    .
   ,    .   .  .    .
    ,     . -  ,   ,   .
       ,   .   .    ?    .
 ?   .  ,   :    ?  ?  
    ,   .     .    . 
 . ,    ,      .   .
  ,   .    ,     ?
  ,   !        -.
 ,   ?     . ,      ?
   .
   .    . ,  ,  ,            ,   .            ,    
 ,    ,       .
 ȅ    ,   ,    .   , :   .
 ?!
   ,   , .       .
   ,   , .    .  ?
 . .
 , ,   .        (     ,  )   ,    .
          .         .          .            .   ,  ,    .
84
  .        .      .       -  . 
  .
 
    ,   .    .         . ,       .  , !
  , .    ,     ,  . !  ,   .    .     ?
 ,    ,       :
         ?
  .     .      .  .   ,   .   .
  ,   .       .   .
   ,    .  .
        .       .     -      . -  .
      .      ,   .   , ,   .
 ?   .  ,    ,   -  ?     ,   .
    ,    .  
 , ,  ,   .   .
  , ?
  ,   .     .     .
  ,  -  .
   ,   .
 ,   .
   .   ,   .   .    .
 .     ! .
  ?    .   :
 . 
     ,       .         .
        ,        ?
  ,   ,      .      .  .  , .         .  
 .
 
     ,    .
    .          .   : 
  ,     -  .   .   ,   ,    ? 
 ,  ,  ,    . 
     ,   ?    . 
 ,   ,   . 
    ?   ,         .    ,     .     .     
  .      .  
           ,    .     ,    , ! 
     ,   .      ,      . 
  ,         . 
      ?    ? 
    ,   .   ,      ,     . 
  .     . 
    ,               . 
 
  .   ,     .    ,   . , .
   ,    ,      .  -   .     ,        ,     -   ,     .     .  ,        .
   ,   .  ,         . 
     . , .
    .           .
     .        . 
    , .        . ,   .
        .    ,     ,      .     .      ,  -   .    .     .     ?
   ,   .    .   ,    .
 . .    . 
     .   . 
       ,     ,      
85   , 2020,  7, www.hij.ru
 , .  .
 ,   ,     .     .   ,     .
 .
     ?    .
 ? ?      ,  .
  ,    .   .
 :   ,   ,  .     .
   ?
  .        .     . 
,  ?    ?
  ,   .         
       .    .
  ,  ?   .  ,    .     . ,   .  ,    .
    ?   ,     .  ,      ?
    ,    .    
     ,   ,    .    ,   . 
 , .
    .  - .  ,    .     ,      - ? 
 ,   .      . 
       ,  .
     .
 ,     .   ,    ,    .      ,     .       .      ,     ? 
           .   ,      ,    . ,       ,       .    . 
          ,  - . 
    .     ,   ,    .   ,  ,  .
 
    .        ,   . 
      ,  , ,   ,  .
   ,   .   . 
 ,  . .     ,          .  ,    ,    .        .
   ?
     , ,      .    ,     ,  ,             .
  - .      .      .     ,     .            ,    ,     .
 ,  :    .     ,  . .   
      .      .
  ,   .
 ?   .  :  , . 
  .
 , , ,   ,     ,  .  . 

    . .
      ,  .   ,   .       .
  ,   .
  ,    . 
     .       ,     .
   ,    .
   ?
 .
    ,    .  
     .
 ?   ?
 ?     .    .    , .
 ? ?    ,    .      ?
 ,   ?    ,   ,     .       .   ,      ,   ?   ,  .       ?     ,   .      ,     , .     ,    ,    ,    .   -   ,  .    .    ,     ,   ?
    ,   ,      ,     .  ,   .
   .
86
, 
   
 .  .        . ,   ,                ,              ,   .       ,      ,       .
         .     .   2017         . 
-,   ,    ,  -       ,  -  .   25 ,    .         ,        .    ,     .   ,     ,          . 
    ,      ,    .      :          ,  -         .     . 
          2019     ,               (Frontiers in Neurology, 16  2020 ).  ,    .    25   :     ,       .    :      ,     ;    - . 
         , ,     .
       -1;       (Nature, 2020; doi: 10.1038/d41586-020-02187-7)
 
               ,  ,        ( , 2020, 58, 4, 276283)
        10001700 .                (  , 2020, 60, 4, 515527)
  926  ,   1860  2017 .,   ,               - ,         ,     ( , 2020, 54, 3, 247259)
               ,    800   . .; ,   ,      ,        (Proceedings of the Royal Society B, 2020; doi:10.1098/rspb.2020.0712)
    ,     (Current Biology, 2020; doi:10.1016/j.cub.2020.06.045)
        ,    Abaci Necati
87   , 2020,  7, www.hij.ru
, 
 
  :   ?          :  -      ,    ?         ? 
  ,     ,       ?       .            ,      (PLS ONE, 1  2020 ).
             20072008 ,      ,        .   . ,   ,    ,   ,   ,    .        .          ,         . 
  .           ,              !                ,   .
  ? ,          ? !         18 ,            .     ,  -       !           . 
   , ,    .            ,        .  , ,           .
  , ,   ;   ,    ,      (    ... , 2020, 70, 4, 460472)
     -      ,          2020  (Science Advances, 2020, 6, 30, eabb5824; doi: 10.1126/sciadv.abb5824)
        ;        184        ,       (Genes, 2020, 11, 753; doi:10.3390/genes11070753)
,        (eLife, 2020; 9: e55080; doi:10.7554/eLife.55080)
      Gymnogobius heptacanthus   ,    ,     ,       ;        ( , 2020, 60, 4, 
488494)
     ,            ,  50100 ,    800      ,              ( , 2020, 99, 6, 698705)
 Tomas Plassmann
88
  
 
  

 ?   .   .
          .           -   .
 , ,  ,   ,   ,    .      .    х , ,       ,  , .  ?
 ,   .  ,     .
  .   ,      .  ,    .     ,           0,6  ,      .    ,       6,72%.  .  ,   0,42   8,8%.          
   .      .      -,     .
 ,   .                      ,      , .   ,             28,4%.    
  ,   ,  ,   .
 ,    ?   ,      .
      ,           ,    .
 ,             ?
   ,       .    :  , , -.    ,           .    ,   . :           -   
  , 2020,  7, www.hij.ru
   ,    !
 ,  .       ,      40%  . ,   ,   ,  ,       ? 
    ,  ,    ? ?
 , .    . 
  - -   .
  . ,      ,      .
     :
    ,     ,  ? ,   ,   .     ,             ? , ,     .    .       . ?
 . , ,     ?
  ,   .    .
       ?
  ,        . ,  ,     .       -.     ,        .    ,  .
   ? ,   ,     ?
  , ,    .       , ,  ,   .
   ?
  ,  .      .
  ,   .
 , . .        .
  .    . 
    .
  ?
 , ,  .
   ?
  :
  ,  ,            .
        .
 ,   ,   -   :    ,      .
 ,    .       ,        .
   ,         .  :
   ,      .