10
  
/ 2020
:  39
 49
 69
   70
,  70 
  
 - 
 :
  
.. 

.. , . 
   
.. ,
.. , 
.. , 
.. , 
.. , 
.. ,
.. , 
.. 
       
       .
            ,    .        
   
   
 Ļ
  
119991, ,  ., 29, . 8
  
119071, , / 57
  :
8 (495) 722-09-46
e-mail: redaktor@hij.ru
http://www.hij.ru
:
https://www.facebook.com/khimiyaizhizn
https://vk.com/khimiya_i_zhizn
https://ok.ru/group/53459104891087 
https://twitter.com/hij_redaktor
https://www.instagram.com/khimiya_i_zhizn/
        
   12.11.2020
   .
123001, , 1-  -, . 1
        
 ,  72231  72232  
     , 
  88763  88764 (  , 
. (495) 443-61-60)
  ,  2021  2017.
  (495) 127-91-47
-  (495) 789-86-36
  
.. 
  
 , 
  .
. 

    
19  2003 , .   77-8479
10 /2020
 
  . .  .. 2
 . .  .10
    ,  ». .  .15

   . . 18

 . ..  .28
 
 . ..  .30

  . ..  .32
 
  . .  .42

  . .  ..46
 
  ,  . ..  .50
 
  . , .  ..60

. .  66

 . .  .72 
ISSN 1727-5903

2
 
 
  
  ,    ,          ,   .    ,        ,       ,          .   ,      .                    .
        ,    XX          ,     
                .       . ,   1960           ,   ,     .        . 
           -  . 
             ,    -    -  ,   ,  .      ,   ,  ,   . 
: ESO/Y. Beletsky
3   , 2020,  10, www.hij.ru
            ,    ,       .          :  ,   
 *,         .            ,      .   ,         -,      -.              .       . 
   
  XVIII       ,        -  :    ,      ,           . 
        . ,         ,          ,       1,9   . 
      . ,   ,              ,      . ,   ,     ,      . 
 XIX        ,         .  ,        ,       .                 .  1916 ,     ,               .    : ,   -  ,                 .     ,   . 
 1939                 ;       , ,     .            (,        ),    ,           
  
4. ,   ,         :             ,  .           .
               .           .  1963     ..   .. ,         , ,       .   ,        ,   .            (     )    ,      .         ,    ,    *.   :     ,          ,    ,        ,         
  *
      ,          .       S2:         (,             niger,   ,      )       
: ESO
S2
5   , 2020,  10, www.hij.ru
.   .    ,          ,         ,  , - - ,       .
   
    XX          ,  ,     .    ,     ,         ,     .           ;   ,           ,  ,   
  ,    ,   .      ;  S2    ,    ,      .     ,            . , ,   ,       ,      
: ESO/L. Calada
 .   :  ,  ,    ,         .
 ,           :  ,     ,      , ,   ,             .  ,     ,    ,    ,   ,      :      . 
 1963                 .     ,         ,   .                   .            .
  , ,       ,    ,       .        .  ,      . ,      -,  6 .  -    ,    ,            . ,            .
  1965           ,         .       ,       ,       ,      .          ,     ,    ,        .       - .          ,  ,          .
   
           .     ,   ?      ,      .    . 
    :       ,  10035    ,        ,             *.                .      *         ,         ,  , ,    .    ,       .
           -      . 
 ,      .          , 
   :         ,  .         ,   S2,             ,  ,      
 , 4   
  20  ,    120       
  
19  2018 
   25  /
: ESO/M. Kornmesser
7   , 2020,  10, www.hij.ru
  .       ,      . -,       ,     .  ,     ,           .      *     ,        .
           .   , -, ,  ,    ,        ,  -,      . ,     , :      , ,  ,              .   ,    . 
 ,          . 
      ,        ,   , ,      .              .         ,   .          ,  ,      ;      . 
  :   ,         , ,  ,  ,   .
       ,  ,  :      .        ,    .    *      -.   ,   ,       ,    . 
          . -,          . 
             -  .                 ,     .           -  .      ,   36     .
           ,            . ,              (. , ).           ,   ,    .            .         .
    1998           6,510 10 ,      .  ,            . ,     ,            .       ,          ,       .
  
          .   ,           .      ,           .    .     ,     ,   ,          , ,       .                 .      ;      ,       . 
          ,          ,       .              .                 . 
8
         ,     -       . 
    *,       S2.         0,88,    16 .      *, ,  125  ;     ,      ,      15     .       ,       .       . 
            . ,  ,           S2.     ,    ;       *        .        . 
            . ,      *  ,        ,       .          S62        . 
 2009          (   ,         ,   ,     ,     ).                   :       ,    .              87,         ,     . 
            ,         . 
    
   ,    2020         .            ,         . -     ,        . 
  . -, ,        ,   .  , ,    :  -                ,    . 
-,       ,     .        :       ?    ,          .  ,      *   ,      .              ,        .  ,                .       ,        .            .              ,     .         . 
  : .          .         ,     . 
       ;     ,   .  ,          .    ,      ,      ,        .    ,        ,    .
        .  ,           ,      ,        . 
,           .   :         ,    . 
9   , 2020,  10, www.hij.ru
: ESO/M. Kornmesser
 ,   ,       ,     ;     ,       .        ,     2019    
  
(  , 12  2020 ).
         215     ,                  .    ,      (      )       . 
   ,      . ,      .
       ,          ,         ,  .       ,    . 
10
 
. 
 
   
                :   CRISPR-Cas9.  ,             ,   ,    .  ,          :         ,     -    .
    .   -     ,       - ,    . (          ,   Danisco   ,      .)  ,   ,  . 
       ,        2020    .  ,  -     -,   ,   .      .     (      , , )    ( , , )     . ,      .    ,      .
  
   
11   , 2020,  10, www.hij.ru
 Johan Jarnestad/The Royal Swedish Academy of Sciences
  : CRISPR-Cas9
      
   ,        .      
   CRISPR   tracr,      Cas9.     
      . 
      ,    
  CRISPR     
CRISPR 
STREPTOCOCCUS 
CRISPR 
CRISPR 
CRISPR 
Cas9
Cas9tracr
 
 III  ,  tracr
 


 

 
 

CRISPR   
12 .     ,     , ,      ,        ,              ? ,         .
         :    .    ,    ,        ,   ,     .
 2002 ,          ,         .      ,       ,     .       2009 ,            ,       .        , ,     ,   ,     .          ,    CRISPR   .
  CRISPR?  ,    80-     ,       Haloferax mediterranei,          (  , 2014, 7). 
CRIPR  clustered regularly interspaced short palindromic repeats,       .  ,      ,   .        ,            ,  ,    ,   ,      ,       .
 CRISPR-        ,   ,  .  ,  ,       :  ,  ,  х. 
     ,     2000- ,   ,  .  ,                          .  ,      !
    
  ,    .    ,    CRISPR-Cas9     
Cas9
 
       ,    ,  .       Cas9,       

13   , 2020,  10, www.hij.ru
: ,     -,      -   .      . CRISPR-       ,       . 
, CRISPR-        (-cr),      CRISPR- (cr),     . 
,  cr    .      ,  ,     Cas (CRISPR-associated).
   2006         ()     -. 
      ,     ,  CRISPR-Cas   .      ,   ,  Cas-   ,    -,    .     CRISPR-Cas  I,   .  ,      ,  CRISPR-Cas-  II,  ,        Cas-, Cas9. 
 ,  ,    ,  trans-activating crispr RNA (tracr)       CRISPR,     -cr,    .      -cr   ,          .
  tracr    2011 .  ,  , ,       .        -       CRISPR-,      ,     .
  ,  cr     ,  Cas9         .       -,   .     ,        tracr. ,       CRISPR-,       .   .      ,       .
       . -,       cr  tracrRNA,     ʻ (guide RNA).   ,   .  -,  ,  ,     ,         .   ,        ,  ,         . 
   ,    . 
    !
,        2012 .  ,        ,     .       ,          .
, , 
     . CRISPR        .  , CRISPR          . 
 ,    ,    :          .      ,    ,  -.  ,     ,   -   -.         ;    ,     .    ,  ,  ,        ,    .   ,     ,          ,  ,         .
      CRISPR   :    ,       ,  .   ,      ,    .
   .         Cas-,    ,       ,   . ,     ,                .  CRISPR-   .
CRISPR              ,      . 
 :  ,  ,  
14  ,          . 
    CRISPR-     -,  ,  .     :      ,     (  , 2016, 12).    ex vivo          .              ,   . 
      ,       ,     ,      .       ,          ,    -,   . ,      CRISPR   .    ,   ,          .     ,   ,           .
CRISPR      .    -,    : CRISPR-Cas    ,     -,    ,     , ,      . 
   CRISPR-?
     ,    :  ,        ,     ,      ,        
  ,  CRISPR    ,    2000-    .  , Cas- (     CRISPR-)             1990-.   2006     ,  ,      Cas     :     .       .       ,  CRISPR   Haloferax mediterranei,    ,    , ,   Rhodia Food  ,   Danisco,   DuPont. 
             ,    Cas,     CRISPR,      .  2006              CRISPR. (     : ,   ,          .)
     .   2007             CRISPR.  2011-    CRISPR- II      .    ,         : crʖtracrʖCas9.
          2012 .             PNAS.     ,       Cell,     .                 .
       ,      ?           2013 .              .  ,         .
  2014           CRISPR   .       ,    ,    (       CVC  California, Vienna, Charpentier),        .      (  , 2016, 8).       ,       (   ), -,    .
 CRISPR          ,  . ,         ,                  .
 CRISPR         ,     ,    .  ,       .   :    ,    .        , .
15   , 2020,  10, www.hij.ru
   2020    .         ,    95% ,    .
     .   ,      (2,3% ,   2015 )    (1,5%) .     , ,    .   ,    .  2015    1,34     ,   -     ().        ,   ,  ,   .
    (     ),       ,     .         :     ,     (23%      33%        ).         .           ,   .       ,  ,    . 
. 
    a,  b
   ,    ,       .   1545%     ,       .              .      .       E  D,      .
    .   1940-     ,        ( ),  .  ,   ,      ;    ,    .       Picornaviridae.         .            
 
      2020    ,   ()    (  )     .
16.         ,   ,   30%. 
       .  1960-         ,       ,   ,      .      B   ,    . 
     ,      ,    ,     Hepadnaviridae.              1976  (   ,    ).         .
             .         ,      ,   .     ,  ,    ,       ,   80%     .      , ,      ,  ,     .
    ,   ,                   ,       ( ,  ,   ).      .       ,  » (NANBH). 
       .       .     ,         Chiron,   . 
      .
          ,  -   .        NANBH    1980-. 
            (),   ,       ,      . 
,    ,  ()     ,  ,         . 
  ,       ?           ,   ,        .  ,  
  
   
17   , 2020,  10, www.hij.ru
 ,  ,  ,     . 
             !              .    ,         Flaviviridae. ,    ,             . 
              . -       .       ,    ,          .             -.
        .                     (3-,    )  ,       () .     ,  3-,          . (     ,      ,    .)           .
-  ,     ,         (      ,     ).        ,  ,       .   ,   ,        .        .      ,          . 
  ,          :  . 
  ,       ,  ,            ,    ,     in vitro.       ,     .       ,  ,       .
          .         ,   ,    .    ,      ,    ,  ,   .  ,   .    ,     (     ),  .     ,     ,     (.   , 2014, 2).
       . , -     ,    .        :        .
     .  2017   71  ,       ,  19% (13,1 )   ,    2017    5      .    ,   2030    80%    . 
 ,     ,  95%:   ,      .
 
18
         ,    .    ,  ,   -   ,      . 
    
    ,  ,     ,              ,   .             ,    2011       .. .        ,        ,  -  ,     . 
     .            . 
                 . 
            ,        ,     .  ,                 . 
   
 
:  

19   , 2020,  10, www.hij.ru
       ,   .     :   ,  ,    ,   .      ,               .   ,     . ,       ,   ,    ,    ,  ,  . 
,     ,         , ,       .    ,    ,     ,       .  ,              .         . 
   ,     ,    .        ,    -   .      ,      ,       ,  
   ,    ,        .  -   
          
         (   )
20    .         ,    .     ,              . 
    ,    , ,             .      ;    ;          ;       ,   ;     ;         ,     ;      , ,          . 
  . 
          ,    , ,  .       ,       ,       .            ,     . 
         ,     ,    ,.     ,   .        . 
           
,           .          ,    ,    .             ,      .     "  "    ,         . 
  
      -    ..     2011     .     (  90  ),             .        ,    .   ,        
21   , 2020,  10, www.hij.ru
  ,  25           :         (CNRS),    ,   ,    .            .       .        . 
         ,    90-  ,   ,     .        ,     ,   .       . 
,             .       ,    .      ,       . 
     ,           
                     ,        ,      .      12 ,    8      .    . 
   ,        . 
  ,                :    ,           ;    . 
    ,  ,   ,     ,    ,   ,  蔻.     :      ,    ,      .  ,    - ,         -. 
   ,         ,    .
        ,     .      ,        .
      :  ,  .   22          .      ,        - (   -,  bottom-up),         . ,         .            .      ,        ,       . 
          .
     
       ,   .       Science  2018 . 
         ,    . 
   ,       ,     ,    .       ,  ,  ,    
        DUBBLE    .               ,     (   ),           .    ,      ,      , , . ,           . 
   ,     ,     ,       .    .   -    ,     . 
   ,  ,  -,    (),           .         . ,  ,      
23   , 2020,  10, www.hij.ru
       ()    .   ( )    ,        (   )    ,  ,       , ,   ,     .        ,  . 
        ,    .        ,        .       ,   ,    ,          .       ,          ,   .                 ,  .       . 
               , ,   . ,      ,        .          .      ,         .        -   ,         . 
     ?                  .    ,                     .                . 
         ,    .          .    ,       , ,    
24,      .      ,          ,      ,    . ,       ,         ,     .        ,       . 
  
           ,    .      ,       . ,    ,       ,     ,          . 
   , ,   ,    .
,    ,      . 
 ,         (  ,      ).    ,      .   -        DUBBLE     (   )  ,          ,           ,       ,   .    ,          ,   .             ,     ,      ,        .   ,     ,        . 
       ,   ,    100  100 ,    .  ,              .            . ,     ,    .    
25   , 2020,  10, www.hij.ru
          ,        .      ,             (ESRF)  .   ,    ,     .
      ?
 ,      ,        .         :    ,      ?         ,         ,  ,  .    ,      ,   ,  ,    .    ,      ,        ,   .          .
      .      .    - ,    ,      .      ,    .    ,       ,  - ,    .  ,         .
         
      .               .    6%    (ESRF)  ,        6%  .       ,      .              ,              ,     .         (),       .           -,          . 
        .  ,        ,           .      .       ,     ,    ,  ,          ,        .  ,   
  . 
 ,           .   ,    ,    ,   ,          ,   ,    .    ,             .    ,           .    .     -,  ,    ,      .       ,         ,   ,     ,   ,     . 
,  .           .        ,        .     2014 ,          .       ,      .             ,     800.        - .    ,      ,          CNRS. 
       ,     .       ,           .
26
     ,    , , ,  
    20 ,   10  ,    .       -  ,    20  30,       40.       10 .  , - , - ,         .    ,      ,   .     .    ,       -    .  ,   ,      . ,           ,       . 
      ,      .       ,      ,   ,   ,   . ,    ,       ,    .   ,    25    ,    . 
 ,       , ,     ,   .    ,    ,    .     ,       ,    . 
        ,      :      ,  , , ,  ,  , ,   .         :     - ,  ,     .      ?         ,    . ,      ,   ,         ,    . 
       ,          .   ,       .   ,   ,        ,  ,      . 
     ,    .      27   , 2020,  10, www.hij.ru,    , , , . ,     .    ,   -,     ,   ,     .      , , - .   -   ,     .        ,      ,   ,  ,    . 
     ,     .        ,   ,   .     .      .        ,     . ,     ,       .    ,            .         . 
     
         ,       .             ,   .   .     ,   ,        .         .      ,        272       ,    . 
 ?         ,   ,   .          .           ,   ,    .  2016        . 
           ,        . 
   ? ,  ,     ,    - ,   . 
 - ,   ,    , -:  , ,    ,   ,            .   ,        ,   -  ,       90- . 
 ,       - ,  - .         ,            .         ,    ,      .     ,         ,   .      ,      .
        
             ,     ,       90-  (      ) 
28
2  20 
2  20 
16000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
14000
10 20 30 40 50
16000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
14000
10 20 30 40 50
 
   
29   , 2020,  10, www.hij.ru
 

    ,    ,   ,      ;     ,         . ,    :  ,  ,  ,  , , .     ,      ,   , ,   (   ) , .    ,   , ,  .     : ,  (   ,   ), ,   , , .   ,     ,         . 
    ;       ,       . 
     . 
      ,    ,      ,    .   ,  
   .. 
   . ..  
 ,                 . 
         ,        .    : .. , .. , .. 
, .. , .. , .. , .. .  (1-) (II)   .      .   , , 2020, 65, 1. 
          ;  :         .   . ,             ,         -.     FeSO47H2O,    Fe(NO3)26H2O   FeCl24H2O    Fe(NO3)36H2O  FeCl36H2O . 
     , (1-)  ,       (1-) .      , ,  :    ,      ,    ;     H4L,        ,   : 
           ,       FeH2LH2O.  H2L    (1-) .   :Fe o + H4L = FeH2L + H2.
   ,      ,  ,    .     ?       ,      . 
    FeH2LH2O ( )    ( )  ,     ,        :           ,    ,     ,    
30
   ,     .  ,     ,        .      ,   ,      . 
         .  ,    ,             ,     ,   .    :     1,7 ,     . ,    ,          :     ,   HO - ,   HO  ,   HO - .             . ,    . 
      :      ,           ,    ,     (. ). 
  :         .    ,      ,       .         .
     ? , -       :     ,    ,       ,      . 
   (0,10,5 )   ,     ,   :        .           :          . 
         . ,    ,  -        . 
    ,       ? ,      :    . 
     ,   (    ),    ,    ,   .               .  , , :       .     ,    :       ;    ,      .          . 
     . 
        ,     .         ,      ;     .           ,  ,            ,     . 
,      ,     ,     .        ,    ,      .              .
 
 ,          ,  .     .
      ,   , ,     , .     ,     Angelica 
 
31   , 2020,  10, www.hij.ru
archangelica;       -  0,3%.     .      ,       .         .
       Marasmius conigenus,     .        .           .              .    ,     ,      ,  ,  ,  . 
,  ,    ,       (HSO3F)    (SbF5).   ,                    ,         : ,    .
       :     (   76  )      . 
   .    : ,    .          retarded acid. 
       :    ,       ,   . 
      .      . 
           .     ,       .         .
     ,           . 
    .    , - orotic acid, ,    ,             e.   ,    ,    .  ,         ,   - 
      periodic acid.     ,     :  . 
    -, ,      . 
      Parmelia constipata.  ,   -  , onstipation -,       ,    constipata    . 
                       - Attagenus megatoma.
 .. 
32
  

     ?        ,  . ϸ  ,           ,  ,      ,       .                    ().        . 
,  
       .      ,   ,    ,    ,    .
 -  .. 
33   , 2020,  10, www.hij.ru
       (, )   (,   ).  (  )            ,           . ,  -235   5,85  ,   ,        24,2  .              264  ,      . 
   ,          ,   .       ,   ,  ,    ,  ,   . 
                 .
               10 13 ,    .        
      ,             ,   ,      ,   , .
    ,    ,     100  ,       .   ,   ,                ,       ,      .         ,    .         ,     1955     .  :   ,      ,   .     ,  .
34
        ,        .       ,       
     ,        DT-.          
35   , 2020,  10, www.hij.ru
  ?
    .              ,    .     ..   1950 ;  1951- ..   ..   ,          .           .         ITER,       .                     .     :   (   )   10 14         .
                       .                .         ,       ,  300400 /.              .
          .     ()  ..           1961 .     ..   ..   ,     -           ,     . 
            . 
  
,      ,        (DT-).      ,        .           ,  ,      .           . 
,    ,        ,     . 
   .       ,   ,  ,   ,        .      ,      ,        ,   , ,    .         DT-.     ,       .       ,           ,    ,    .           ,          .  ,       10% . 
   ,     ,   ,    57 ,  ,  ,   34 ,      . 
         ,  100200     DT-,        1000  ,         ,   .         ,   ,     10    .
     .     ,     ,   (  ignition , ).   ,   ,     ,     .        -,     .   ,         ,     ,        . 
     ,          .    . 
          ,       . 
       ,        . 
36      (0,53 ,  )   (0,35 , ) .            ,     ,          .
      ,     ,    .   ,     , ,   ,  ,        .         ,       ,  1020    .     ?         .      ,        ,  ,   ,          ,     .    ,       ,         .        ,    .
        .. ,     ,   5070-   .   
  .       .   
  ?
              .              ,      .  ,   ,  ,      .          10%    ,      ,  , , 10%.   ,       1,5 ,     400500 .        1,5 ,     40 ,   DT-  150      1 . 
             (Nd-).                   .            1,06  ( ).   Nd-     (   ) 
37   , 2020,  10, www.hij.ru
  ,            (  1000)                 .           .         (.. , 1983).          shock ignition.        ,    .            ,                           .             . 
      ,                ,    (.. , .. , .. , 1991).        . ,        ,    ,    ,   .  ,       ,   ,    100          .       ,           . 
     ,        .     ,   ,   10%,     1%          1000.     Nd-   ,       ,     .                  5%.           .         Nd-   10%,        10 .    5%          3001000    1,55   ,  .       ,  ,   .
  
                  ,       ,   ,                .           . 
    ,   .               Nd-    .         1,8   192 .          .          -  .      .         .          ,      .                   .  ,    ,      .       ,     .      ,       .
        ,           .   2018     ,      3x10 16 .               ,    15     . 
     2 ,     ,     (   ),   (      -   )   (   ).        ,     ;          .
38
      ,       .         ,              (.. , .. , .. , 1995).
       ,    .    ,             1050.                .            .  ,   ,   .   () ,    . .
 
        ,        . 
         ,    . ,    : ,    DT-         .     90- ,  ,     .  ,      ,     Ļ.       ,   .     ,  ,     .
                   .  ,        . 
   ,     ,    ,    ,     .  ,  -    . 
        .  ,      ,   ,     .              ,       . 
        .       . , ,  ,       ,       .       ,       .    ,    ,     ,   ,         . 
             , , ,    .
     .     ,    ,   . ,    ,      .  , ,     ,      . ,         ,       ,         . , ,  , ,      ,         .         (.     47 ) ,    ,      (  ). 
    ,    ,               .
 ,         ,      .             ,           .          .    .
      ,       . ,      (Future Circular Collider, FCC)    .  ,    ,     ,        ?  ,   -   ? 
39   , 2020,  10, www.hij.ru
: 
     ,        .  , ,     .     ,     ,         -  -2. 
             . 
           ,       ,      .                 .     ,      ,       . 
  
      20182019             ,   -.           ,     ,             .       ,          .      ,       . 
         -       :     ,   ,  ,   
:  
NASA/Goddard/University of Arizona
 
40
;       .          ,       .        .                 ,            . 
 ,           ,     :   .      ,       .           ,          -        .  ,       ,         :   2019   -2      ,       .         .         ,      . 
(Journal of Geophysical Research: Planets, 2020, 125, 8)
 
                   ,     . 
,        ,            ,             .       ,    . 
-             .  ,         . 
      ,        .              .       .     ,     .       , ,        ,    . :      ,    .         , .         ,    ,    . 
      ,     ,          .               ,     .   ,    ,  -2       2020 ,          . 
(Nature Astronomy Letters, 2020, 9)
  
   , , ,          .        ,       .     , , -,  . 
               . 
  ,   ,      . ,     ,    ,   20142016    67,      ,   . 
              . 
  ,          ,           .    ,      . 
    -    ,    ,     ,   . 
        13,56    41   , 2020,  10, www.hij.ru       .      ,           . (Nature Astronomy, 21  2020 )
    
 ,          . 
       ,         . 
          -,     .       ,          :                      .       .     ,     . 
   ,        . 
      ,  ,    ,     ,   . ,            ,  . 
       ,                      . 
   ,   ,         . 
           ,           .    ,           ,     .         :     ,    ;    .       ,         .        , .        .   ,  . (PNAS, 2020, 9)
   
        ,       ,       .          .       .  ,        ,  ,        .           ,        . 
                 ,       .                                 ,  ,       . 
,                 ,   :     .  ,       ,       , ,  ,     . (Science, 2020, 369, 1347)
  . 
42
 
      :  ,  ,  .    .        ,    .    , ,   .   ? 
     .       ,         ,                 .  ,        : , ,  .     . 
, ,  . ,        , - ,  ,      .          ,     .    ,   ,      -  . 
       :     ,   .                  ,     -     .
    .    Corvus corone corone     (  )  .        
  
43   , 2020,  10, www.hij.ru
,     ;     ,   ,     .   Oreamnos americanus        ,         ,  ,  .   ,       ,  ,     ,  .       .           . 
         .        .      -    19   ,         . ,    ,       .        ,          .           ,     ,     ,     . 
     .    ,  ,  ,     ,    .     ,  , ,       .   ,  ,    ,     ,   ,  ,  . 
            .
    .         .     10  30        ,     .          .    ,   GPS  .      ,             .       ,  ,   ,      .       ,     
       ,      ,    
2.0
2.5
3.0
  
 
   /  , 2/
44,      .      ,        .
        ,  ,      ,     .         .    ,  .  ,    ,  ,        .  , ,   . ,             .      ,  .
   . ,          ,    .     ?       .  ,      ,     , ,   .   ,                ?
     .      (    ),  
            .         ,         ,      ,   .   ,        ,        ,       . , , ,      .
     ,       ,      ,    ,   .        ,     .             ,      ,      ,      ,   ,    ,     .   400      , ,   550 , .
45   , 2020,  10, www.hij.ru
  ,       ,  .             .   ,       12%.              . 
           ,    .        ,    ,            .           ,           .
     .        . ,        ,     ,        .
 ,           ,     .     ,    ,      .  ,        ,     .     .  ,              ,    .
        .    Calidris canutus         ,     ,    .
  Passer montanus    ,   ,       ,    .       . 
   ,         ,    ,    ,      .       (  7080 ). ,           . ,  , ,     . 
  ,      . 
         ,  ,   ,   ,    .    ,   24   ,    ,      .         ,      .      ,    ,    . ,      ,     .
               ,  .   ,   ,     ,  ,      ,   .     .       ,         ,   .
,      ,       .   ,  ,  ,   .   ,    . 
. 
         
 Scott Nelson
46
  -  ,     ,       .    ,                ,    .      ,       .      ,        . 
  XVII           .     ,    , , , ,  ,   ,  .    , Aronia melanocarpa.    ,          , .   ,   .
       XIX ,   1890-    ,       .. .   
  

  
47   , 2020,  10, www.hij.ru
 .  1982    ..   ..            . mitschurinii. 
    ,        A. melanocarpa.     . ,       ,  ,   ,  .
         ,    18% ,    ,   ,    ,  ,       .     ,  ,       ,    .    ,        ( )     ,        ,    ,          .  A. melanocarpa   (    Sorbus),     ,   ,     .    ,  ..    ,       .
     ,  :       -  ,       A. prunifolia,    .      ,  ,     ,     ,   .       1015 .    ,  A. melanocarpa,     40,            ,    . 
        ,   1935         ,    (       ),      -.  1940-            ,        ,    ,   ,      .        A. melanocarpa.          ,  
48.       ,     .          . 
   ,               .        .  1959                   ,     (     ).
      .  ,    ,             ;     ,     - ,    ;           . 
 ,   ,     . 
         .      ,      .     ,    .        ,        ,    . 
      , -  ,  ,    Bacillus cereus.     ,              .      .       ,         .
  . mitschurinii     .  ,  .  1 (), 2 ()  6     . 
 4 ()          . 2  9 ( )      .   (,  )         ,        ,    ,    .
     ,   ,  - . 
    ,             . -      (, , , ),   .                     100   .
-       ,   ,        .     ,   ,   , , ,  ,       ,      . -           .              100200  -   ,    - .
  -   ,    ,       3,     . 
        ,      . 1966          ,          .        . 
     ,     .      ,     .       ,   ,  ,     .
      ,     .    ,   ,  ,      .        . mitschurinii,       .
,          ,     . 
 ,      .       , ,   .  ,     :   A. melanocarpae.  - ,              .
. 
49   , 2020,  10, www.hij.ru
 ,  ,   
 . 
     
  : 
 
.:  -, 2020
     ,      ,      .        :         ,     -     .        ?     ?    ? 
         ?      . 
 ,  
 
.:  -, 2020
  XVIII   ,           . 
         ,     ,      .  ,                        ,       ,  ,      .                   ,       .
 ,  
 .      
  : 
 
.:  -, 2020
 ,           ,               . 
         ,      . 
     ,        ,    ,   ,       ,                 .
 
   : 
    
  : 
 
.:  -, 2020
        ,    ,              ,     ,     .      ,   -            -     .         ,      ,            ,          ,      ?       .
 ,  
  : 
   
  : 
 
.:  -, 2020
    ,                      ,     ,   .       XXI      ,             .       ,        ,  ,    ,        ,   .      . 

   : http://www.nonfiction.ru
50
  ,  
.. 
 
  
51   , 2020,  10, www.hij.ru
  
                   .               .             1,9 /.  ,           . ,    ,    ,        4,7   ,          ,   .    The Economist (18  2020 .). 
           ,  ,       .    1950-     ,   ,      ,      .        
   . ,     ,     :              . 
         .   Credit Suisse,1%    44% ,  56,6%     110        2% .            : 1%     70%   (   , Credit Suisse, 2019 .).   ,                       .      ,  ?  ,       .        ,   ,        .,     .   ,         ,  ,   ,   ,   ,      ?         ,         .       ,       (    , ),     ,    ,       . ,    ,       ,     CRISPR,      ( )      ( ).         .     ,    CRISPR-   .
       ?         ,    .    ,      ,     .    .          .          ,     :   ,        .      ,      ,   :      ,      (75%     1  ),        ,        .
      -  :       .      ,         .         ,       .       ,     .
        ,        ,        .     ,      1962        .          ,     ,   . 
52
  XVIII           ,             (, , ).          ,           .   , -  2016 ,         - ,      . 
       .
  
     (      ),       (https://basicincome.org/ ), ,        ,   ,          ( ,   ).         .   ,    2017 ,     ,   ,     140     . 
  ,           ,         . ,     .     2019 .        
        ?      2016        ,   .      ,  Pew Research Center,  ,    ,    , 19  2020  ,  54%        1000      45%  .        29   67%;   77%,   70%,     77%. 
  .
    ,   ,  . ,              ,      5,22  .    Perseverance      2020    2,46 .  
53   , 2020,  10, www.hij.ru
       ,        .        https://basicincome.stanford.edu/experiments-map/,    ,   ,    -       ,    .
 ,  ,     ?
          ,   ,  .      (1795 .)         ,     () .         XIX         .
       Sozialhilfe     .         . ,    65        ,   Medicare   ,   80%     .     :    (Medicaid);   (welfare,       ,        ,     ,    )     (supplemental security income, SSI)       ;    (SNAP)     ;    (  ).
            :     , , ,      ,        ;    , ,  , . 
    ,                ,     ,    ,           . 
  ,            ?     ?       ,  ,       (,   )?    . 
            ,          .       MIT:       ,                .   SSI      65    (    
54
 
           .          ()   ()   6070-   .      :      ,          .
,      ,           ,      ?           ,             .    .    ,    .              .   ,  ,  2019 .,     .  :  . , , .        ),       65      .  ,     ,     ,     138%     (  12 760        17 240   ),      .    :      ,     ,  .       : ,       ,  ,    ,  .  ,          .
       ,        :          ;      ;           .   ,        . ,              ?
  ZUMA PRESS INC / ALAMY
55   , 2020,  10, www.hij.ru
     65      60,   .
 2012         .   1974    -          ,  Mincome (minimum income   )     ,        .        ,      ,     .
   2128 .        70-       . -   1979   (   )       .  ,       ,         :          ,          .
      ,   -  ,    .  2008        ,      ,   1500      .          - . ,      8,5%    -          .    :       ,           .     ,     16  (   )        ,            . 
    ,       .
          ,    . 
  2018             (  ).     ,   ,                  . 
               ,       .          ,      ,             ,    .  -,          . -,          . -,       ,    ,  ,     . 
       ,            .       : , , ,    . 
      HOPES          .     17     186   .          
56
 ,          ,         ,  .         .     .
            .   (       )  62%   ,     .       :   ,   .  ,                 2018      .    ,     20       .      22,5 ,        ,  ,     ,       .    ,     .       GivDirectly.     ,   12 ,      MIT     .           ,      ,     30  .       Nature  30  2018 .
      ,      ,      ,  ,       2019    ,      ,    ()      MIT     .          ,       .          ,          ,      .
 .      ,        ,     . ,          .        ,         .  .    
       
57   , 2020,  10, www.hij.ru
    ,         .        ,      ,      90-   ,        . 
        ,    ,     .       ,      .          .        5    100   .
   TED-  :     ,    ?        ?     .      881  , 91%     ,  85%  .         , -      .       ,    ,  ,  ,   ,  . ,  , ,           .      ,      .
        . 
      .        (The World Bank Research Observer, 32(2), 2017)           (      )     ,     .      ,        . 
  
     .   -19  .    ,   , . ,       .    ,     ,       . 
      ,           2020   20%  .        ,    . 
         :    ? ,  - :  ;         ;         ,     ; ,    - ,   .
 ? -  ,   .  , , ,      2020    .        20202021   72 391 .      49 653 . 
   -,   , 25  ?  180  -,    ,      - .    ,            .      40%         ,      .    ,   ,   3  5     ,         -,    ,        .   - ,  11   ,           36    -19 (       ).
     (    !)  ,     .   :      .    ,   ,     .    ,       ,       .           ,           .          ,  .      .
     -,     :        .       ,      ,       ,       .         .    (    )        ;       .        ,      , , , 
58 .       .
  2021   ,   ,      . ,  -   ,   -  .    ,     .     ? -19    ,  .      ,     ,        ,  ,      .    ,    ,      (1,9 /),  2020   ,    1998 ,  0,30,7%   9%.  ,   ,   3,2 /   (  ),    0,31,7%,    40150  ,   23%.
     ,       ( 1,9            27,1     ),  ,    , ,   2020   235       ,     .        124            ,     .    1  .     ,     ,   100   .         700 ,     330.       44    ,     99   .  ,   ,      100   . 
  ,      - ,       1200          600 ,  31 ,           .       -  ()        ,      ,         .       ,        (   ,  ,   .),       ,  ,  ,   .  :   ,   ,   ,        .        5 , , ,    13,3%  11,1%,     7,9%.
     146  .    ,      ,      ,          -,     (,  ,    ,      );      ; , ,      (     , ).     ,            . 
              29   30 .
  ,   2020     3,485  ,            1  .      6,1%,     6,4%.      -.
      .      ,      .  ,         ,  .          ,      . 
 2016          200                  19,33 ,    47     .        ,           :  15  2020  850             462  1015  (5421145  ),      20  .      , ,  ,   .      ,       .     3,23,8 .  . 
,         .      Nature (10  2020 .).
               ,   ,             ,    59   , 2020,  10, www.hij.ru .        :   -               ,    . 

 ,        ,  ,      .       . ,      (   ,     ),            :       ,   ,      .              ,       ,    . 
                ()    ().    ,     eBay  ,   -       ,   -   .
    ,     .     ,     ,      .       PricewaterhouseCoopers (PwC);    2019   42 ,   17     .  ,            .           ? 2018 . 
  ,   30%              2030- .  ,    (38%)   (35%),  ,    (21%).        ,     (56%),  (46%),     (44%),         (17%).
  (), ,           ,      (,   .).           :  20-   2% (5%),  20-  12% (26%),  30-  23% (38%).
   ,          ,   ,   ,       ,        . 
     . , ,        ,      ,     ,         .           . ,   50         (1971 .),  World Wide Web    1990 .       1973 ,         1984-.          ,    ,     .            . 
,   ,        ,     .     :     ,   , ,  ,    (  , ,   ),  7%  ,      4%.
     ?  ? 
  , ,      ,   .         :     .   ,      ,    ,   ,  ,    .        ,     ,   ,      . ,    ,      ,    ,         ,     .
     ,     .  ,    ,  ,   ,    , , ,      .   ,       -     ,  . 
  ,    -           . 
     ?      .    .
60
.., .. 
 
  
          ,       .          55 .    -   ,       ,  ,       . 
 2003      . ѻ. ,        ,         .  ,  ,    .      ,     ,  .
61   , 2020,  10, www.hij.ru
     1959  2003 ,     ,            XX .     ,         .  ,      . 
        ,     .  ,                .          , ,    .
       , ,      ,     ,        .              ,    ,   . ,    
                 
	 -    ..   -  , 24  2017
  /   /
62          (   ,    ),    ,           . ,      ,     ;    . 
                         . 
  ,        .  -     ,  -     ;    ,  -   . 
     .      ,          . ,       . 
  ,           18  . 
      .
    .   .   .   .      ,      ,   .    ,  ,  ,    . 
 ,       .     .               .     ,   . 
  .   . ,     . 
     ,    ,    ,  ,   ,      .            .           .         , ,  ,      . 
      .
,        ,      .     .      ,   .         ,      -     
63   , 2020,  10, www.hij.ru
.     ,           .    ,       .   ,   .       ,    .     , , : ?  . ,   15 .    150 .    ,   .    ,    150. 
   ,           ,    .
     ,    .      ,       :    ,      ,   , ,    ;   .        .     .     ,   .   , ,  .   ,  ,     , , .    ,   ,          ,      . ,        .      .
,   ,     .     ,  .     , ,  15  .     , .      .    .   ,       .      ,  ,        .       ,    .    .
  ,  ,  -,  ,     !       ,  ,     ,         ,       . 
     ,   ,  .         ,      .     .      ,   ,      ,          .       .   ;      ,    ,  .       .      ,      .        ?      .   -, ,        .
       .   , , ,   ? 
         .        (. ). 
 ,   ,    .    , , ,          ,      . 
     . 
     ,       .
 ,  .    ,     ,        . ,       . ,  , ,  - , ,    ,    .    ,      .  ,      .  , , ,   .       50- .  ,  .    , ,     ,   .      ,       , ,   ,   ,   .          .
        -   ,  ,        .          .  ,             .       ,    ;       .   ,  ,  ,    ,   ,     -   :     , :      ,    .   ,   , : !    .   ,    . 
64
            .
  ,        .   ,        ,   ,    , ,   ,     ,    . 
    ;    ,       , ,   .      ,  ,              . 
    .
  XX  ,  1956 ,   1991       . 
                ,    . 
 ,  XX             ,     ,  .      1963 .        80-    90- ,          ,  ,    3035 .  ,       ,           ,         .    ,  7080-    ,        .
      .                      ,   , .     ,    ,  ,     ,           .          -           .
     ,   ,          ,    ,          ,     .  ,    ,  ,  ,  ,   ,    , ,         , -,      .     60-   .         ,  , ,    .   ,  ,   ,    ,  - .
     .        ,  ,  -       . ,  60-     .   ,    ,      1015     ,     .         ,   .
 ,  -      ,   ,  ,            .        ,    .   ,       ,   ,   ,    .      ,  . 
65   , 2020,  10, www.hij.ru
       ,    . 
 ,     ,     - - , - .     ,  ,    .      ,   ,   ,  ,    , .  ,   ,    .          ,         ,        , ,    ,    .  ,  63- ,   .         . 
   ,   .  -   ,   ,    ,    .  ,   . 
      ,       ,    ,      .
    , ,   , ,   .      .      ,    . 
       .     ,  ,          ,    .   ,     ..    A&L(tm).
    ,    ,    . ,   ,    ,    - .     ,    . 
   ,   , ,   ,   , , ,     ,   :  ,   ,      .       ,   ,    ,     ,       ,  ,   , ,   ,  ,  ,  ,  ,   ,    ,     ,   ,    ,     ,      . 
   .        ,   ,  . 
 -  ,    ;        , ..   . ,   :  ,    .       ,       , .           , ? 
        ,   -   - .      - .            ?     ,    ,      ?  ,  ,   -  - .  ,    ,   ?     ,    ,        .    ,                ,        ?   - ,         ,      . 
 ,    .  ,     ,      ,  ,       . ,    .   ? - : .             . 
  ? .   , ,   ,    . 
          .     ,        ,          .   ,     .   ,     - , - ,       ,  .   .
   ,  ..      .      ,       ,   .  ,     , :  . 
 .   ,     ,         . 
,  ,  ,  . ,  ,  .  .
 
. , , ? 
      .  , 
66
67   , 2020,  10, www.hij.ru
     ,    .
,  , .   ,   :  .     .          ,    .         .   : ,    .   
      ,  .    Wi-Fi      --.
         .     ,      .         ,      .           ,           .
    ,     ,      ,       . 
        -,    .
        .         . 
 ,     .
    -     -.         ,    .    ,       . ,         .   ,    ,     .        ,    ?  , ,   .
       -.          :     ,        .
        -,      
 

  
 
-,      ,       .
   .    .   -     ,     NULL.        ,        .
      ,     .     ,       .          ,   - ,   .
    ,      .
      ,   	 .   ,    ,        ,   .      ,       -,      .                 -,     .      ,      .  .
   .     .            .      ,    ,             .      ,      ,    .
           ,      . ,     .
,     ,  ,   .         ;  ,    ,       .     ,        .
         - .     .           .       ,   .      ,        .  ,   ,   ,  ,  
    .         .   ,   .    ;          .    .
68
,            .    ,        ,     ,            .    :       -.
           .     ,   .            .        .    ,     .
,    , ,    ,     .    ,           . 
 ,        :    ,     .   ,      . 
          .
         ,    . -    ,          .        .   ,         ,   . ,   .                ,     .     .
   ,      .         .   ,      .     ,        .  -  .  ,     .   ,      .
,   .  ,     .     ,      .       .        .    ,   ,    ,     .
        ,     .       ,         -,    .
    ,    ,       .  , ,   ,    .
 ,     -.   ,        ,        .    :     ,   ,      .   .
     . 
     :  ,    ,  ,   . ,    ,  . 
-,   ,       .
    .     ,       ,       .         ,  .
        .     ,     .      -   ,       .
      ,     . ,        ,        .        .
    :  ,  .   ,        -  . ,    .  ,     ,         ,       .
     ,     .   ,        .    ,  . 
    ,  .   - ,    ,     .    .
  ,   .    ,   ,     .     ,   .     ,       .    ,   ,      .       ,     .
 ,   ,       .     ,       .        ,       .      ,        .
69   , 2020,  10, www.hij.ru

 1913              
(1903).  ,   Book Review Digest (-), ,           ,       (the whole is simpler than its parts).       . ,           .
          (18391903),   ,      . 
 1871            .
        (18671947).  1891       ,   1893        . 
30  1923                .      :      ,  .   (  
      ,     ), 
"   ".
        : 
  ,       ,  , , ,           . 
()   ,           ,        ,  .        .
 ,        ,  .          ,   - () 31  1929        .  :             ,   ,       .        ,    ,   ,     : 
"   ". ()
 , ,        , ,   ,      .    ()        ,        .
        ,  , ,    :                  .    ,  ,   : ", , , ",  ,   ,   ,     ,   .       .     ,   ,     ,        ,    ,   :      .
  ,   XX ,       .    ,    :      (, VIII, 6, 1045a),   ,        ,     .
     1926         ().        . 
           ,          .
 , 
 
  
70
, 
 
     :         . 
        ?    ,       ,      (Physical Review E, 28  2019 ).  -                 . 
      ,      .       ,          .        ,     .      : ,          .      ,      ,      -       ,   .   .           .
   :           .   ,           .         33%,         ,        :     ,         . 
 .     ,          ,      ,   ,  . ,  ,   ,  ,    .  ,      :          :   ,    ,  , ,   . 
. 
          (The Astrophysical Journal, 2020, 901, 67, doi: 10.3847/1538-4357/abac0d)
       ,          ,    55 ,       ( , 2020, 58, 6, 471478)
       -  ,        ,      (Proceedings of the National Academy of Sciences, 2020, 117, 35, 2100821010; doi: 10.1073/pnas.2013774117)
          (Nature, 2020; doi: 10.1038/s41586-020-2833-4)
  ,            ,     ,      1,7C   (Cell Reports Physical Science, 2020, 1, 10, 100221, doi:10.1016/j.xcrp.2020.100221)
             ,             ( , 2020, 66, 6, 690696)
 
 UZ Kadir
71   , 2020,  10, www.hij.ru
, 
  ?
         2012            ,   ,     7  2020 .
  ,  -19    2020      616  . 
    2021      16 .      ,     . 
   ,    ,     1918 ,       .   ,     ,              ,   .         .            -  .              ,   ,  850        . 
    ,     ,      .          .       ,    ,      ,                 .     ,      ,        .
-     ,    ,    IPBES  ,       .                     .           :    ,      ?
. 
 
                   (  , 2020, 81, 5, 362373)
             ;      (, 2020, 85, 9, 13051320)
    ,  ,      ;    12     (Frontiers in Marine Science, 2020; doi: 10.3389/fmars.2020.575683)
     ,      ,   ;            (Science, 2020, 370, 6515, 473476; doi: 10.1126/science.aaz9129)
    2019        ,   XVIXVII .  ,        XIX .          1812  ( , 2020, 3, 96113)
         ;    ,   ,  -      (   .  , 2020, 6, 636645)
 . 
72
 
  
 
  

 ,   ?    .
   ,     ,    ,   .    .
      .        .
   ,    .     .              . 
     ,    ,  .
 ,      ? ,    ?
   ,   .    .      .   .  , .
  ?
 .     .

.      .  , , .   . 
  .  .  . 
   !   .  . 
   !  , ,    .     ! (    .)       ,      ,       .    ,   ,   .  -     -       ,  . 
       .          ! ,     ,  . 
   . ?
,       . 
,          ,      . 
  .
  ,        ?
  , 2020,  10, www.hij.ru

 , ,  !       .        .  ,  .    .   ,  ,      . 
  .          .              ,  ,  ,   ,  ,      .   -  ,     . 
        ,     ,       ,  ,   ,      ,  .     -     .
 -   ,  ?
  ,      ,  , , ?
 ,  .
  .

    ? ,   .  ? .    ,           .  ,   .              . ,   .   ,   
   ,         .   ,      .   ,     . 
  .

    -.         .
  ,    ,  , ,    .      .
        .
 !   ,         .
  ?    .
     .
 .
    ?
 ,   .      .   .
   ?   , .
  ,   .   .      .
  ʻ
  .. 
  ʻ         

   ʻ 
 5  2021    
    ,           ,   