  
/ 2021
6

  
 - 
/2021

    
19  2003 , .   77-8479
ISSN 1727-5903
 :
 
.. 

. , . ,
. , .  . ,
. , . 
  
.. , .. , .. , .. , .. , .. , .. , .. 
  
.. 
   11.06.2021
   .
123001, , 1-  -, . 1
  
119071, , / 57
  :
8 (495) 722-09-46 e-mail: redaktor@hij.ru http://www.hij.ru
:
https://www.facebook.com/khimiyaizhizn
https://vk.com/khimiya_i_zhizn
https://ok.ru/group/53459104891087
https://twitter.com/hij_redaktor
https://www.instagram.com/khimiya_i_zhizn/
        
         ,  72231  72232
  
,  88763
    
(.  (495) 443-61-60)
 ,    2021  2017
 -, (495) 121-01-16, (499) 789-45-55
-, (495) 789-86-36
, . +7 (495) 369-11-22
, +7(812) 786-58-29, +7(812) 337-16-26 .
-
   
  
 Ļ
      
       Szenenwechsel.       . ,   .       
,   ,      
.. , ,   

   
   . . ⅅ2
 

  :   . .. ꅅ.20

 . . ⅅ23

 : , , . . ..26
 
  ?    ?
.. 腅32

 VS . . ..40

 . . 46
 
 ,  .
. 텅..52

 . . ⅅ.58

   . . 酅.64
: 	17
: 	36
	39,57
: 	43
: 	49
	64
 	62
, 	62
   

 - 
.. 
 
  .      .      . ,              6080%  ,     ,         .           ,      .
 
   ,          ,        ,   ,    ,    .      .     .
2
          ,      ,        .      ,  ,    .
   2016 ,     3  .      ,      .      (     )    .   ,           12  32  .     ,     50,  100      .              20 ,  60  ,  46     .
     70  1200          .     600 ,     27  .    ,  ,  ,   - .      .   ,         :        .   ,          .
 
   , ,  .    .  ,    ,          .       1      ,       ,        .  ,   .  ,       ,             :  -   ,      .  ,    .  ,    ,      .
     :         .   ?     ,   ,    ,     .      .     .            .
 ,    ,      ,     ,    .    ,   20202021       - .   ,   ,    ,    610  .
   !
   :   .         .      :        .     , ,     ,        .         ,       .
     ,               ;   ,             .         ,      .      .   ,       300   ,      ,     ,    .  ,                     .
    . ,        .    ,   ,     ,      .      . ,    :    ,      ,           ,       :    .
    ,      ,  . ,  2021      ,   ,       .  ,            :   , ,     ,      .   :       ,   ,      .            .    ,   .
        ,    , ,   ,         ,    45  .      ,       .         :  ,    ,       ,     610  .
 
    ?  ,  :     
  , 2021,  6, www.hij.ru	 
3    ,     ,     .   ,  , ,        ,     :          ,    12  ,    ;     .   , ,   .   ,       .    ,      :         .   ,    ,   , .          :       .      ,    .
,  ,   ?      ,   ;     !   :      . ,               .    ,          .  ,   ,       .      ,    ,  ,    ,     ,   .  ,           .  ,     2 0 0 0 . ,    ,     ,    40  .           ,     ,     .  ?
 !     .    ,   .   .            .  ,   ,    ,   ,    ,   ,    .         ,           .      ,      ,                  ,       .         ,      :    .    ,   3          22,5 ,      45  .
  
         ,       ,     :      
4       .      ,   ,   .          ,    ,     .         .         ,                 ,   :           .
      .   ,         ,   ,       . ? ,             -  ,    .    ,         ,    ,   .        ,          XX .    ,  ,          ;   ,       ,    - ;       .
    . , ,          ,    ,     .  ,   .      100   .            ,     .
     :   ,     .     ,   , ,   ,     ,   .     ,   ,      ,     .  ,             ,    /   .
   
,   .     ,  ,     .  -           .   ,     ,     .    ,  , , ,            .
       .                .              ;           . ,      ,          .   ,      ,    Varroa destructor,        .
    .  ,        .         .    ,   .       Varroa jacobsoni,    .         ,    ,  ,     ,         .    ,   ,                .     ,        .
       .        ,    , Varroa destructor.         .   -   ,    ,   , ,   .   ,           ,   10 :      ,     .      ,       .     -.        .  ,      50-,   ,    8 0 -    ,    .
      .           (PLS ONE, 21  2019 )  16  2017 .   ,     ,     :  ,  ,     ,    .                   ,     1 , 50 , 300   .       ,      .
,       16%  ,    2,5%.   ,     .  3         .  
  , 2021,  6, www.hij.ru	 5
   :      ,   24      ,     .        ,    .    ,         .
,      ,     ,        .   . 10, 19   2    .   , -    .     ,  20     ,    1    .  20           300 .   :     . ,   ,   ,    (   ,    ,    ,  ,   ),    :  ,           .
 
 ,  ,  ,   ,  70-      .         ?   ,      ,   ,       .
            ,     ,    .   ,    ,      :          15 !    ,      ,   .           .       ,  
<            .                     .
   .      ,   ,    ,       .   ,    ,        ,   ,   ,  , ,    . , ,      ,         ,   .
  ,    ,   .     :           43:  ,       50,    -   .   ,       ,   ,     ,     .    ,       .   ,      ,     .      ,    ,      .    .
   . -,        .         :  ,    ,  :   .   :          ,  .   ,       .     ,     ,       . -,       ; ,     .  -,     .   ,      .   ,      ,       .  ,     .            .
  ?
    ,   ?        .    ,           ,  ,  ,   
6. ,         :     ,     ,    ,   . -             .  ,  :            .      :     .
   .     ;           :     ,    -.     ,    .   ,    ,    ,          .
:         (       ,  -,  ?),       .  .  ,    ,  ,    ,    ,   . ,      ,        .  ,       .
  ,               ,   .        ,        .  ,               :         ,    .
   
      .  .     ,         ,   .     ,      .      ,    ,    ,   .  ?  ?      ?   .    -      :       ,       .          .
    ,      .   ,          X X .        ,    ,     .   -    .  ,            .      2000-         . ,   .  , ,             ,     ,      .
        .           ,        .    1999 ,       268      .       .      75%     ,  5   100 .    ,             .
     ,   ,     ,     -   .    2001    66%    5   100 ,   2009       9 2 % .    500 .     ,          ,      2020 .
       ,    - :    ,     .    ,                            .   , , -   .      ,        .      .
 ?
    ,             2019  (Molecular Ecology, 2019,19).   ,   ,    ,       ,      :     ,      ,      .
 ,        ,    , ;     .          .  , , -          .  
  , 2021,  6, www.hij.ru	 7
 ,        ,        .         .        ,     .  ,         . ,     .
      .  2012                -    . ,          - .          ,      .            2006 .
 ,            .  ,  ,      ,          ,     .             !       .
,   ,   ,     -  .        .       .   ,   ,   ,        
          . ,              .      -   .  ,     ,       6 0 % ,   .  ,   9       -    .
 
     :        ?    ?  ,  .      ,        .    ,    ,  .   .      80- ,   .        .           ,        , .       , -     ,     ,    .       ,       .
  .      --.    1984   ,  20 , ,        .        ,             . -,  ,      .  ,      ,    .       4   .   ,  -  ,     .   ,  . ,     ,           .
,     ,     ,       ,               .        ,      .  ,  ,   --,   ,        .
    ,    .           .     ,    ,   ,  ,       .            . ,       :     ,    .
        .        .     

     .         ,        .        .        ,   ,       :     .    .    ,    .     -      .    :  -        .
   ,     ,         ,           .     ,      ;  ,      .  ,     ,     :            .
  ,    .             : -    .           .       ,    ,        .
       ,        .            :          -    .
      :     ,      .     ? ,  :       ,     , ,   ,    .       ,     .
  , ,    . ,                     ,           .       30      .
  , 2021,  6, www.hij.ru
9
 
  
.. 

    .    ,     , , .  ,    ,      ,   .
 
   :   .   ,       .        .    :   ,   ,     -,   .    Palaemonetes vulgaris       ,     ,       .  , ,    .
    .     ,   ,      ,          (.   , 2010, 11).      ,    .
         .       Morpho     ,  .
     .         ,  ,   ,    .      
10
     Morpho rhetenor
   Plestiodon elegans
  - .               .       ,   ,    .        .
,   ,       , .  ,      ,     ,   ,    .    ,     ,    .      , ,          .        -  ,   ,   .
        .    Chrysiptera     ,  - Paracanthurus hepatus   ,       ,       -,   -.
4 
  
  , 2021,  6, www.hij.ru 11


      ,       .  ,     ,      ,    (  ).  -      -   - .
          .       ,       ,   .        .         ,       ,    ,   .
  ,     ,   ,    ,      . ,    Cophasaurus texanus    .    , ,     ,     .
- Dendrobates tinctorius azureus,       (azure),  ,       ,      -  (   ). ,    .         : , ,     .  ,       ,      ,   ,    .
      ,  - .    .     ,       .      . ,   ,  ,   ,     .  ,   ,    -,    ,   .   , -,   ,   . -     ,    .  ,  -,     ,   - ,   .      ,    .
,   ,    .     . -            .       Hyla coerulea.    Litoria coerulea,  -    . Coerulea    ,       ,           .
     Agalychnis dacnicolor   ,          ;    .
   Podarcis sicula ,   ,          ,      -.   ,  .
              ,         .
  
      ,     .    ,      ,                     ,           .
           :1 -   (-); 2 -   (-); 3 -   (-); 4 -   
12      ,     .  ,           ,  
4        (),      
      
  , 2021,  6, www.hij.ru 13           -             .       
        ,     .    ,            .
  ,              .     ,      Sula nebouxii,     Oxyura jamaicensis.
       .         Mandrillus sphinx    Cercopithecus aethiops pygerythrus.       Caluromys scrotum   ,       . ,        (.   , 2013, 5).
 -  
 IX? 
14
  ,    ,      ,         .     ,               , ,   .             .
            Torpedo torpedo.      -     .   ,    .        - ,   :     .    .   ,  ,         .     .      .     ?
   ,      ,    ,       - .  ,     -   ,   .    ,   ,             ,   .       1 ,     .     .     ,            .    .        ,  .      ,      ,  . ,       ,   .    .
         Tiliqua scincoides.           ,     .
     !   ()       -    .    ,   ,          . ,   ,   .
 
   ,     ,        .           , ,   .       ,   .      , ,     .         ,         .
,         ,         .     ,     ,         ,  ,     .
     Pollia condensata.            .      ,     .         ,  .     ,    .
        Margaritaria nobilis         .     ,  ,   .   ,       ,  .
     -  V i b u r n u m t i n u s ,   .     ,        ,  ,     .        -         ,   .     ,       ,    .     ,        .       ,   .  ,        .
     .  ,      .    ,       -,    .
  , 2021,  6, www.hij.ru 15 
 - Synchiropus splendidus   
  Begonia pavonina,      ,   ,  -.     ,  ,      .
   ,       ,    .         .     ().    , -     .             .
     ,        ,    .                 510%.         :        - .    .       ,      ,      .
 
     - ,    .  , ,    .        .     ,    .         IX? (  )       .              .
     -,     .               .  ,    . ,   ,    - IX?,     .       ,   .
        - Synchiropus splendidus  S. picturatus.       и            ,   . ,     ,          ,     .  ,     ,    ,           .  -,  -    .
,           ,    .     ,        ,    .     .
16
: 
  
        ,              .          ,     - . ,          ,         .
,       ,      .      .
  ,   -    .      ,       (    ),           -.         .     -     .
     ,    ;        .    
  , 2021,  6, www.hij.ru	 17
   ,    ,                .
     (-)    (     ?)       in vitro.       ,   (PLP)     (RRP).                  .
 ,          -  -.    PLP       RRP  RRP    ,   PLP,              ,   PLP  RRP-.       24 .
    (   ,      )    .   ,   RRP,   -RRP (. )      - PLP    ,        PLP,       .
       -      .               .  ,           .
   ,               , ,  ,       . (Nature Communications, 2021, 12)
    ?
, ,        .       . ,   ,        ,    ,            .           ,   .     ,    .          .        .      ,    ,     .
    (, )   NAMPT (Nicotinamide Phosphoribosyltransferase),         .      ,    .  ,            .
   (  )       ,      .  ,       ,     (   )    .
      ,  ,    .      .     NAMPT,     .      ,  PBEF  . NAMPT          ,    .
 NAMPT        .  ,   ,  NAMPT -   .   ,    .
        .        NAMPT      ,   ,   ,  -      .         .
,       . (Nature, 2021, 591)
   
  ,       .        ,     . , ,    
18     .        500       30 .       .
       .    ,      -.   ,         .   ,  ,         .   ,        .
     ,     -   -     .  ,    ,  ,   .        ,    -         ( ).   ,        - ?
   - ()         :   -  (AncSphen)  ,      ,    -    ().         -    .
     ,   .        . coli ( ),    .   ,           ,    . ,     ,  .   ,        .
      -      .   -        -.    - ,            ,       .
  , ,        ,    ,           -.         . (Proceedings of the National Academy of Sciences, 2021, 118)
 -
,    ,  ,          - -   .    -: -1  -2.  -2    -,      .  -1,       5%  -,      -  .         - .     -1-      -   .
-1-    ,   -  .     .     ,      ,   -,   .
 -1  -2,      ,   ,       ,      .    - ,       . ,          .
          ()       -    -    .       -  . ,   -,    -1  -2,   ,   DNMT3A (-).
          CpG-.  1-     ,         .    ,    1-  DNMT3A,     -,    .
   ,    -  -     -    . (Nature Communications, 2021, 12)
     .. 
  , 2021,  6, www.hij.ru	 19
  
.. 
  
  
   :           ,   .          ?
20
  ?
  , ,    ,     ,    ;    ,     ,    :  , .   .
 ,    ,   ,      ?       ,   .       ,  ,         ,     .          .     ,  ,  .     , ,       (-   ),    ,   ,     . ,    !
,            ,   ,      :      .
  
  ,     -       ,  ,      - L  D ( . laevus    dexter  ).           , ,         .
         .          :     ( ),     (  ).    ,  ,  ,    ,    () .                .  ,                   ,    .  ,     ,            .
     (  ,   )   .               .        ,     ( - )     ,  ,       .
 
    -   ,    .    .        -     .        ;   ,         D-   L- (      ).      ,     ,  ,        .
    .   ,    ,  ,       ,        ,      .    ,    (   , , ,  ).            D-   L-,        .     ,  ,  ,             ,        .    :      ,   D-,  ,   ,   L-.
,           ,      ;      .             .      ,     .  ,        ? (  ,        ,    ),    ?.
  
    ,       ( . littera  ),             ,     ,          .  ,    ,   ,    ,    ,   ,   ,     ,    -  , 2021,  6, www.hij.ru 21,    ,    .
       ,       ,     .          ,     ,         ?    ,   .        ,    ,               ,     ?.         :      .     .  ,   ,         ,              .
 
         .            .
    ,       .          .         ,        (.   , 2021, 1).
            .       ,   .   ,           , ,  ,     ?
 
          .   ,  ,   ,      :    ;      ;   ,      .
  ,    ,        ;    -  ..      .. .  ,        ,  ,   .  ,        ,      (   ,  ),                  .            ,    ,    .
   ,       :  ,  .      ,      .    ,   !               ?
 
 ,        .       ,              .         ,   ,    ,    
               .           ,    .     :              -             .
    ,           ,   .      .   ,  -           ,   ,           .             !              :    ,        .
                    ,       .              . 
22      .      ,  ,    ,    - , -    -.
,      .         .  , ,   ,            ,         .  -    :     .    ,    . ,         --         .
, ,  ,    .    -  D -        . ,        D-,           D-.   , ,  : L- , L-  L- .     -     ,             .
    ,          .     ,            ,          .     ,         .

 - 
.. 
 
,    ,          ,  :        ?    .  , ,            ,   ,         .          , ,                , -.      .        . ,      .
 
   :     .        -.        .    ;        ,   .    ,  .    ,   650       CW ,  IRC +10216,              .
        ,         .           ,     :     100  .       ,     :      50  .         ,        .           ,        .
  , 2021,  6, www.hij.ru 23      ,       ,    L-  D-,     .      ,      ,  ,       
        .  ,  ,      .   -    ,    .       ,     , , .       ,       .     , , , ,               . ,                        ,   .
       ,    ,           -     .           .
,        :      .             ,     ? ,    .  ,    ,  . ,  ,     .   , ,  ,       .
24
 
     ,   .     ,      .         ? , ,     .
         ,  , ,     ,   .      :  .    ,            ,   ,        .
                108 ,    1969   .   ,       . , ,      .  ,          .  ,   ,    1 9 9 0 -  , -     ,  L- ,       ,   ,  D-.
    .    ,    ,       .    . ,              , ,   ,      .  ,       ,   D-          .
         ,    ,     ,  , , , , -   .   L-    .                 .    ,      . ,  ,   ,      .      ,  ,   :        ,     ,       .  -      ,           .
   ,                   (      ).   ,  - ,   ,     D-.
 ,    , ,  ,    ,     ,        ,     ,  -   .          .     .
     
     ,    ,       .  ,       . ,           ,   .   .       400    ,   , ,        .   ,          .        L-  D-:     ,         .
        . ,  ,             .   ,         (  ,  ,      )      ,   ,         .      . -   :         ,    ,        .  -,     . ,     .        ,            .
          ,     , ,  .   ,       . ,             .
  , 2021,  6, www.hij.ru 25
  
.. 
 : , , 
   2021   1 0 0             (19212002).     ,               .      .
   
     .         (18931920)        -,     ( 1 8 8 4  1 9 3 9 ) . ,    (18891942),      ,  3 0 -       .  1937        .
26
       . ,        .       ,        .
 1939  ..       . .. .        .  , , , -, .     19411942 ,  ,   ,   - ,      .         .     .
   ,  1944  -       ,   -       HF, Hl, HBr, HI.        ,    1 9 4 5          .    1945     ,          .          ,     .                   .
 ,  1980- ,            ,   :    ,    ;         .       ,     .        .               , ,     ..   ,    .
 ,     -  . .. ,       .  ,  1 9 4 9 ,        ,        (   , 2013, 12).      .   ,     . ,          ! ()          .     . .  .            :     ? ,   ,  .  . .   .     .  . .   +      ,   ,    .  ,  . .,     养 (.. . , ,   ).
-                ().       ,      .   1952 ,    , ..    ,       .
 1954      ,     .  ,      ,      ,     .           .
  ..   -.    -  (19261990)      -.
     1944    .. .     ,   ,     ,          .          ,   ,        .
 1957         .   1960-          .  ,  ,   ,    ,     .     , ,     ,   ,   .  ,     ,   . ,  ..  (19162009) ,            .        .   ,      .
       .. ,     .       1   2004 .             .              (
  , 2021,  6, www.hij.ru 27
   ).   ,         ,   .                   .  ,    ,  ..   ,       .

          .   1 9 5 0 -         ,  . ,       ,      .       .
                .      ..  ( 1901  1972) . ,         ,         .   .       1 9 5 9 . -   ,         .           .
        (        1954 ).               ,    .
             ()      --. ( 1990                .               .)       ,          (. 1930).
    .      (.. , .. ),    (.. ),    (.. ),    (.. , .. ),      (.. )   (.. ),     ( .. ),     (.. ).
        ,  ,    ,      .       ,  ..   .. .          .
 1969      ,       .          .     -,    1 9 6 0 -   .. -, ..   .. ,    .
 
  -   ,        ,    (  ) .          .           .   (  )          .           ,      .  ,      ,     .
    -   .. ,    1960-                   .
  1960-    ,   ,        .             .
   ,        ,     .          .       .               .  ,        .
28
 ,   ,   ,      .              .             .     .. .
  -   ,    .  ,        .               .        ,    .  ,                ,     -   .
        ?      .         ,  .   1970-    ( ..   ) ,         .     ,              .
 1970-      ..      ,          .  ,   :   ,   ,        ,   ,   . (  ,   ,     - ,     ,   , .   , 2010, 2.)
..     -     -.    ,          ,       .           .        ,           .
         1.     ,   .          ,    2,    .          .    ,  2          1.
 ,  ,  ..    1970- ,         (    )   (   ).        .
      . ,   ,       ,   .       (, ,       ).           .
             (1977).    ,                       . ,              ,       .         .
   
,                :     ,             ,               .
 , ,   -    19701980-           .   ?   ,        ,    ?        ?
   .  ..    1979   -   ,       .      ,      .
  , 2021,  6, www.hij.ru 29
             XXI . ,  -   .       ,              .              ,   ,   ,      .
 1989  ..          (. 1941),   .            .
     -         .   ,            .  ,    ,     .   ,   .      .           -,    -      .
      3  2 0 0 2 .                 .
                 .         ,    ,   ,  ,   .       .
, ,   
 :  ,   ,        .
   ,       ,     .
  ,      . ,    ,      .
   ,   .     ,      .
1940

9  1945 
   ,    ,  .     ,     .
 ,   .   ,    ,  ,      ,    .
    ,   ,   .     ,   ,    .
  ,   ,      ,   :  , !      .
 ,    ,       .       ,   ,    !
 
  ,    ,       .
,  , ,     ,   ,      .
 ,    ,    .     ,     .
   ,    .    ,    .
 ,    ,      ,   ,    .
1968
,   
(  ,  .. )
   ,     : ,    ; ,     ;  ,    ,  ,      .
  . . 30,  21-23
     ,  -  .   K     .   -  ,           ,   .
   ,  ,   .    ,    - .   ,       !     ,   !
   ,
   ,
    -  
 .
    ,
,   ,
   ,
  :  !
  ,   , ,   ,       .         ,   ,     .
   ,    .    -  ,  ,  .    -  ,    - ,  ,   ,  ,    .
1985
  , 2021,  6, www.hij.ru	31
. . 
  ?
   ?
     ,         (     ,   ,     ,  ).      ,       (, ,     ).   ,     ,     .     .       ?
32
  
-    (2003, 12)       ,        .    .           ,     .        , ,      ,    ,     .          .          .       ,           (  )      .  ,       ,  .  :   ,    ,     .        .
 ,       :   , , ;    ,  , ;   , , -, .     ,       ,         .        ,  ,  ,  .    .
      : , , ,  , ,  .    : , , , , ,  .    : , , , , ,
           ,                         .
 . , , .    : ,  ,  .   -!    ( ,  ),     .            ,           .
   ,      . ,        , , .            ,         (      ),   (, , )  ,       .     .
 ,  ,     ?       ,     .    ,  ,   .       ,           ,     ,    .                  .           ,              ?
  
       ,      .      .   ,  , 102 ,       ,   3104 ( )  2106
  , 2021,  6, www.hij.ru 33
( )    3102   ( -  ),    -   1010    .     103 ,     2  1 0 4          ,  21010 ,   21023  ().       !                  .
          .         ,           (,    ),  ,   ?     ?    -      ?   ,           (     ) ,            ,     .          ?
     ,  .    ,  ,    .      ,    ,   -    ,           .     ,      , ,    .     - ,  -           .
  ,           .       ,        .          ,     ;         ,        .     ,     ,       .           (    )   (   ,     ).     ,  ,    ,       .          ,  ,    ?
    ,     .
  
       ,                 .       ,    ,   .     ,          .         ,       ,              .      ,    -  ;   .
         ,    ,  ,  (. )  .              , :   ,  , , , ,      .
   ,    .          ,             .           .        ,    ,     ,   .      ,   ;    ,   . ,    ,       ,      ,        ,  ,    .
       , ,       ,      ,    .        ,  ( , ,  ).               (1997, 1),    ,    .   :     7- .             .      , , ,   2- .        .  19631966           7-.        
34
18-      .      7-       2-.
  ,    ,         ,       ,     . ,     ,  ,   - , -   .         . , ,      .     ,    ; ,        ,   .
        , ,     ,       (, ,    ).     ,      ?  ,  ,      ,       .
        , ,      ,  .        . ,           ,   .           (      ,        ),    ( ,   ,  Hi-Fi),   ,     .
  ,               .   :        (), , ,   , ,  (  ,   ).    ,      .. .        (    ,   ),      :    . ,  ,   ,  ,        . ,     ,   ,       ,     .
         ,          ,   ,    , ,   .     ,      ;          .                ,        .           ,   ,  ,     ,  ,    ,   -    ,      ;      (  ) .      .
        .      ,    - .  ,  ,   ,    ,  .     ?        . ,    -                       ,     .     .
    ,    ,  , ,     .  :     ,     ,           .    ,  .   :       .    ,   ,     .
                       ,         ?
  , 2021,  6, www.hij.ru 35
: 
  
 : ,   ,    .      ,     .            -                 .
          ,      .    ,           .         .                    .        .      .
             ,     ,   .       ,   .        .         ,      ,        .         .  ,   
36
80-90%      .     ,           98%.  ,     ,       .            .     ,     ,   .
 ,       .    ,          .     ,           .  :             ,     .
         .      ,   .           ,   .     . (Nature, 2021, 591, 604-609)
  
       ,    ,  -     -.   ?  :    !,                .               .
           ,            -   .         -        ,   ,   .             .        ,   .
               .     ,      ,       .            -.      ,     -    .       ,         ,      .
    -   , -     .        -.       ,     :         ,       .
  ,                  ,         . ,        ,       .       ,   ,  ,      . (Social Cognitive and Affective Neuroscience, 18  2021 )
  
           .        ,        .   ,            :  ,   ,     -.       ,    .  , ,     .. ,   ,        ,        .
      ,            .      ,     ,    - .               .           -    .     .                        .    ,      .     ,     .     , -    . ,     .      , 2021,  6, www.hij.ru	37  ,        , , .
   ,         .  ,                ,  .    ,       -, :       ;      .     ,     ,  . (Proceedings of the National Academy of Sciences, 2021, 118, 7)
  ?
 ,     , .       ,      . ,        ,              .
         ,           .           ,        ,    .            .         ,    .
    ,    :       ,       .        .              ,    .
 ,              ,    .  , -,         ,          - .  ,        .
  :       ,        ,     .  ,       ,      . (Neuroscience of Consciousness, 2021, 7, 1)
 
  ,     ,          .  ,        ,    .      -   .   ,      ,     .     ,     ,   ,      - ,    .      ,      .     , ,        .
   -       - .       56      ,    -    . ,  -     ,        .  ,           .           .
 ,          : ,  ,  :    ,      .  ,     ,        ,   ,   .    :             . (Journal of Neurotrauma, 20  2021 )
  . 
38
    ?
    
 ,  
 -, 2021
   :
      ,    -,        ?
         ,     ,             ?
    ,  ,   , ,   , ,     
  , 2021,  6, www.hij.ru 39

 
 vs 
          .      .  ,     ,   .    - ,    ,   ,    .         ,              . , ,    .
    .    , -.        ,     .         .   -       , .       ˻.        ,   ,      .  , ,  :  .
          
40
  
           , ,  .       .    ,          .      .
            ,    .     : ,       ,     ,    ; ,         ,  ,     .                .
            ,     ,      ,   ,    . \Axmodus vivendi, ,   ,  -.
   , , ,      .      .       ,   .   ,    ,         ,  .
,      ,       .      , ,      .           ,      ,  , ,   ,      .
  ,         .        ,      ,    ,         .      .      ,         .      .        . 
  , 2021,  6, www.hij.ru	41
     - ,    .     .             .
  ,         ,     .       ,    .              .        .          ,    ,    ,       .         .    ,            .
            -,      ,      .       ,   .       .     ,            .         ,     . ,                  .
    ,   .      ,  , -      ,    -19    .                  -    ,       ,    ,   .          .
 ,           .     .        ,    .     ,    ,      .    .    ,     .     .       ,  -  ,      .   -    ,       ,       .  ,   -    .       ,     - .      .   !
    ,         ? ,  ,   -.       ,    .   ,    , ,               .
            ,        .    --        ,   .            .           .       ,          .      ,  ,    .       .     .
  -        .        ,     .      .         ,       .
    .    ,      ,      , , ,   ,  ,    .     , , ,       ,   ?       ,              .       .
42
 I:  
    ?
  -     - (. Ingenuity - )  19       (. Perseverance -).  -        .      ,        ,          .      ,     (.   , 2021,3). -            .             .
      ,      -  . -            ,  -      ,            .  -   ,    - - .           -     .
   ,     60   ,     100 .  ,          .   ,       2,5   ,       ,  - ,  ,       .    -    , -      ,     - ,      .      .

  , 2021,  6, www.hij.ru	43
        ,        ,     .
  ,            .      ,         .        ,      . ,       -  ,          . (nasa.gov  19.04.21)
 
       .            .        ,     ,    ,           .  ,         .    :  ,     ,      .   ,      .
   ,     ,         -      ,     .        ,   ,   ,   .   ,        .
       ,         .              -    .         ,        ,       .        .        ,         
  ,          ,            . -  :      ,            .        ,      .
  .          .   2026        . (Nature Communications, 2021, . 12,  1)
  
 ,       ,   ,   - .  ,        .      ,        . , ,      .         .
  ,  ,          ,      .   :       .  , , -:      ,       ,     .   ,                 ,   ,      -   .
              150  ,         ,         .   ,    ,     .
   Nature       .                     .      -       ,    ,    ,   .
         , ,     -  .  ,         : 12,5   .       ,        
44     .  ,        ,     .    ,             -       .               -   . (Nature Astronomy, 2021, 22 )
    
  (2I/Borisov)      -     2019 .        ,    ,   ,   ,   .    .   ,  ,      .
      2017        , , .                   .  ,      ,           .
    .    ,       ()   --,       / -    .   , ,        ,          . ,                   . ,     ,  .
,               .    - .          ,     ,       .  ,        ,  ,  ,         .
     :            .  ,                -  .  2029          ,             . (Nature Communications, 2021,12, 1)
   
     ,                  .      ,       -.        ,      .
      :      -   (.   , 2020, 10).  ,       ,      .      ,         ,         .
                       ,       ,    .          ,    .  ,      ,        :        .        SiO2, CH3OH, H2CO, HC3N, HNCO:    -      .       ,        .              .
       ,   . -,   .              . (The Astrophysical Journal, 2021, 909, 2)
 
. 
  , 2021,  6, www.hij.ru	45

 

      ,    .    ,     .     .        (        )    . -   ,   , ,    .            .
      ,     . ,      1860     ,       .     catuaba, catuiba  caatuyba      .  ,     ,      ,     .          , ,         .
          1906     Erythroxylum catuaba.  ,      ,   ,         ,   ,  ,    Trichilia catigua,   E. catuaba  .  ,      ,      .   .
     -  Anemopaegma arvense,   A. mirandum.      3 0  4 0         ,    .       1926       .       catuaba verdadeira  ,   ,   .
 ,   ,      ,   .    ,        .    ,  - .   ,    ,  .   ,   ,    .
,     ,        ,       .       ,     .
          1 9 3 0 -  ,      ,    
   ()  .    ,    .         .           , ,     ,     .
  , 2021,  6, www.hij.ru 47
  
 ,  ,   A. arvense,     . -    ,    ,      .   A. arvense  ,   catuaba verdadeira   ,    T. catigua,     - .    ,       .
 ,    ,   Erythroxylum vacciniifolium.          .    ,  ,     , - , -.      ,          .     .  E. vacciniifolium    ,    ,       ,             .
    . ,        Trichilia catigua,    -    .      ,  ,  ,     .      .        ,      .        ,     ,     .
      ,         Bacillus cereus,    ,     ( )     HSV1.
   ,      .    ,    (Ptychopetalum olacoides)  .
   ,   ,      ,    .    .
   ,  ,  .     -    : , ,    .          Croton heliotropiifolius.                 ,    . ,     ,      ( ),      .            ,        ,    .     ,  ,   .
      ,   ,            ,  .    ,       ,      .    ,      ,   .             .   .
         .
       .    ,         .           ,    ,    .  ,  ,        .
     -              . -      1995 ,         .          .
 .         ,     ,     ,    , ,   .                   .                  -   .      ,    .
. 
48
: 
 ?
 ,          ,       - .     ,      42,5      . ,  ,       ,   .  2011    - ,   ,       -       .       3  .
             -       .      ,     .     -          .
   -   - ,  
     .       :  , ,            . ,     ,    ,      .         .      ,        ,   .      -       . (Earth and Planetary Science Letters, 2021, 557)

  , 2021,  6, www.hij.ru	49
     ,     ,    -      .  ,  ,     ,          ,       (.   , 2021, 3).     ,  ,      2017            ;    5,5         .
,    ,   ;  , ,        .       .  ,  ,               .  ,   ,      ,     .
         . ,      ,  ,          ,    .     .  ,        ,           .    ,      ,      ,   ,    ,   - .      ,           ,      .    ,        ,     .
           .    2013    2014-          .         ,      .    :     ,         ,    ,   -.                  .      ,     . (Scientifc Reports, 2020, 10, 2073; Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 2020, 125, 9)
  
          .      - :            .
       -             .     ,       ,   ; ,        .
 -                    ,   :    - .      ,   ,        .  ,            .  ,    ,       ,         , -           
         ..      .    ,       . ,      -,     .        :           ,       .      ,  
50        . (Journal of Environmental and Engineering Geophysics, 2021, 26, 1)
  
  ,           .   ,    ,    . ,      ,      ,      ,       .            , ,            .
                   .      ,      ,    .        .        ,  :    ,    ,          ,        87%.        .        11 . 3  ,    .         .
     ,   ,    ,   ,   .            .  - ,          .  ,                      . (Geophysical Research Letters, 2021, 48, 7)
  
     .         ,    .          ,          .         ,             .         , ,    ,      .
    ,       .         ,        ,           .         ,   .  ,                ,        .           ,    SuperMAG  137 ,    .     1997  2001   41 .
     ,             .        .        . ,       ,              ,   .  :       -,      ,        .       .            .         .   ,               . (Nature Communications, 2021,12, 1)
 
. 
  , 2021,  6, www.hij.ru	 51
 
 , 
52
  
 ,              .  , ,      ,       ? -          .    .
   
 ,       ,         .      . , , ,        ,    ,    , ,  , ,    ,         .  ,     ,     ,   (   ),     ;   XIX  XX       .
  1922  -       ,      ,      .      ,      ,        .      
  , 2021,  6, www.hij.ru	 53
 - ,     ,     .         (1989)           ,        ..            ,        .       ,       ,  ,   .
         (1971),  ,    ,            . ,  ,   ,      .                 (1960)     ,      .       (19531962)   ,    ,        .
   ,   ,   , ,      ,    -      ?
   
         ,       .            (2006)  ,     .        ,   .           (1966),   .        ,         .       :   ,        
      (1941)   ,  ,        .           (2000),   ,          .        ,   .. ,         (1957)    ,      .
     ,          (19621985).          -,  ,     .        ,        .        ,     .   .
    ,               (1951).      ,   , ,   ,   . ,   ,    -      .      .
,   ,   ,      ,        -     ,   ?
 
     ,   ,            .      (2008)  -  ,     ,     ,        .
   . ,              (1970),   , ,      .    ,  ,   ,      .       (1966)     , ,      ,      .          .
             .     ,     (   -),   .          ,      
54
  
.                   .

 ,  ,  ,  ,   ,     ?    -, ,     ,        (1962).             (1942),       ,         .     !
         (1970)      ,   ,  ,   ,    ,        ,     .   ,      (1964)    ,   ,         .
,          ,       ,           (1956)  .   , ,  ,    ,    ,       ,    .        ,    .   ,      ?   -      (1985)   ,     .    ,    ,        .
,               .
 
   ,         ,      - (1897)  .  ,    ,    ,   .   .  (   )      (1927),      , ,   ,       -  ,      ,   ,     . ,     ,   
  ,   ,      ,   ,   . ,      (1990)  ,     .  .     (1960)   , 2021,  6, www.hij.ru	 55
 ,     ,   ,     .         -   ,      .    2008 .   -     ,    2004   , .          ,    .
 ,  ,              1969   .    ,      ,  ,    ,    .            ,       .
    ,   ,  ,  ,      (19651985)  .           .    ,   ,    .     ,          .        ,             ,  .     ,    ,       , ,    ,  .
    (2020) ..         , ,     .   ,     .
       ,   .        (1976)  ,    ,         .           - .  ,             .
,  .           (1940)      ,     ,       .    ,           ,        (1968) ..      (1966)  .
   (2004)     ,         .         .    ,       ,      (1974)       1989  . ,  -   .                      1970-   1980- .
              .     (1971).      .     ,  -, , , , , .         , , ,      ,       ,    ;     .     ,    .       ,      .   ? !         , , ,    ,        . ,     -, - ,    .
 ,         ,        .        ,    ,        ,       -.
    ,    ,           ,   ,         (1879).
 ,         ,   ,          ,    ,   ,     ,  ,   ,     .
56

!


 
  

    -.               .      . ,         .   ,  ,               -7,        .          .        .
 -       .       .   ,     ,  ,   ,   -   .          .    , , .
,      -16,          ,    .        .     .       :  ?  ?.   !  !       ,    ! . .   !
    .   .         .     .    ,          .
    . ,          .           :   .     .       ,        ,   ,  :
   , ?
  ,  ,  ,   .
        .
 !  ,  ,  .         .  !   ,     !
        .     ,          ,            . ,           .       .
        !      !   , !     ,    ,          .  ,       !
   , ,     ,    .
    , ,    ,    ,           ?
     : ,  ?
  , !   .   !
 ,   ,       ,      . ,  ,    ,   . ,      ,      :
 , ,  .      .         .
   .       .        .   ,  , .
  , !      .
  , 2021,  6, www.hij.ru	 59
   ,      .      ,              .
 , , ?        .
       - .
  ,  !   .        ?   ?
       :
  -       :
 ?!   ,   , .
 ,   !     !     .    ! , ,    ,              - ,    !   ?   ?
               .     ,  .
 ,  ?     .  ,  .    ,          .           !      !   --  !
  ,     ,       .    ,     ?      
     ?       .       ?    ,  ,    ?
    .
 ,    .    ,       .    ,       .  ,    ! ,   . ,    !
         .        .       ,    ,        ,    .
          .    ,      :
 , ?  , !   .
       .
  ,       .
     ,            .
  , ,     ,   ,       ?
      .
 ,  , ,       .
 !    .   ,   ?
  ,    .     :
         ?  ,        ,    :      !   !    , ,    ,      !
     ?     .
            .
   ,      ,     , .   ?
   - ?    -.
   ,    .    ,   , .   ,    ? ,  ,     ?
  , -,     .
    ?    .
   !         .
  ,       - .      .           .              . -  ,       .
     , ! ,    .        !
60
  ,  - ,   .    ,             .            .
   ,       .
 ?!   ,    .          : 40 000  .     -  !!!
   ,               .
           .    ,   ,   .        .        ,     ,       ,   .
  , , ?   .
   ,    .
  ,        ,   ,      .
 , .   .  .
     ,        .
 ,        .
 ?     .
      ?    ,    -  . ?
        .
 , ,         .
 ?
   , ?
 ,       .   . .
  -,   .     -    .   ,  ,    .
  , 2021,  6, www.hij.ru 61
 

   ?
         ,     ( AlphaGalileo, 2  2021 ),      . ,    : ,    ,    .      :         .    ,     ,     ,      .        ,      ,  .     ,           .    ,      ,     2019         .
    ,      ;         .   ,             .        ,     :          .
            ,      .  ,            ,   ,       ,    .         :        .
  ,    ,       .     :   ,   ,   ,     .    ,           -  .      ,     .        .
. 
62
, 
 ,     ,    ,    ,        (The Journal of Neuroscience, 2021, 31 )
        :         (   )  ,     () ( , 2021, 67, 3, 338-344)
        ,      ,         ,   ( , 2021, 100, 6, 660-670)
 ,        2029 ,             2051  ( , 2021, 55, 3, 265-271)
        ; ,        (, 2021, 66, 3, 611-624.)
          ,         (   .    , 2021, 57, 3, 334348)

, 
          95% (PLOSONE, 2021, 14 )
      Macrovipera lebetina obtusa   - ;      ,       50% ( , 2021, 55, 3, 468-477)
    ,      ,    ,   ;     ,  ,   (Trendsin Ecology and Evolution, 2021, 26 )
            ,   -         ;        (Science, 2021, 21 )
                       (Brain Stimulation, 2021, 10 )
,        40         (Journal of Climate, 2021, 20 )

 
 ?
,  ,    ,     ,   ,    ,  .       ,  ,   ,           .     -       .  ,       .     :  39   100,    61,     62. (, , ,   .)   , ,   -,  ,      ,   .    ,   -        -.   ,   -       (Science Advances, 21  2021 ).         .  ,   , - :    ,    .     Nature  Science   300 !        153  ,  ,   . ,              12% ,   .      ,     .     .        ,       :   ,       ,        .        :          ,      . ,              ,       .  ,      , ,    .
. 
  , 2021,  6, www.hij.ru 63

.. , .. , .. 
 : ,   .
2- . .  .
.: , 2021.
        .   ,    ,   ,    ,       ,        ,    - ,   .     ,   -   .
    ,      ,   -.
.. 
-    
.: , 2021.
,    ,      .          .         .               .      ,      : , ,    .    .   ,      ,   ,           .
.. 
 ,  
.: , 2021.
       ,       ,       .                (     III   ).     ,    .      :    ,   ,    .            ,     ,   ( )         .      ,       III   IV ,        .

.. 
 .    (1859-1930).  . .: , 2021.
 ,   -  XIX    XX ,       ,     -.              XX .     (  . .. ),            . ..    20    - ,      (  )       ,        .
   20-             ,    ,    ,  .      ,   .
.. , ..
, ..
.
 :    .
.: , 2021.
  ,   ,          .        ,  ,    ,    ,  .          ,         , --  ..           ,       ,    .         ,      .     .
    http://avtor-kmk.ru/
64

  
 
   
  , ,   ! -      ,  ,      .    ,  .     ,    . ,  ,    ,    .   ,   .   ,   ,     , ,  ,  .   ; ,     .
!  !    ,    .   .  ,     , ,   . ,     .     .
  , ,     . . !  ?    ,    .  , .    ,   .   ,    .     .
 ,        ,    , ,  ,   .   , ,  .   ,     .    ,   ,   . !   ,   , . , ,  .   ,      .
   ,  .       .  .     ,       .   ,    ,  ,  ,      .  ,  ,    ,        .  . .   .    ,  ,  .
   .  ,     ,      .  ,    ,    ,     .
  , 2021,  6, www.hij.ru
  ʻ   .. -

 ʻ
 
 
  


  