  
2022
4
  
 - 
/ 2022

    
19  2003 , .   77-8479
ISSN 1727-5903
 :
 
.. 

. , . ,
. , .  . ,
. , . 
  
.. , .. , .. , .. , .. , .. , .. , .. 
  
.. 
   27.04.2022
   .
123001, , 1-  -, . 1
  
119071, , / 57
  :
8 (495) 722-09-46 e-mail: redaktor@hij.ru http://www.hij.ru
:
https://www.facebook.com/khimiyaizhizn
https://vk.com/khimiya_i_zhizn
https://ok.ru/group/53459104891087
https://twitter.com/hij_redaktor
https://www.instagram.com/khimiya_i_zhizn/
        
         ,  72231  72232
  
,  88763
    
(.  (495) 443-61-60)
 ,    2021  2017
 -, (495) 121-01-16, (499) 789-45-55
-, (495) 789-86-36
, . +7 (495) 369-11-22
, +7(812) 786-58-29, +7(812) 337-16-26 .
-
   
  
 Ļ
      
       Schrottlandschaft  ,  ,         .        
      ,   .
 ..  (19141948)


 . . ..2
  
 . . 񅅅.10
  
   . . , . ..18

  -:
   . . 酅..22
 
    . .. ꅅ32
   
  . .. ꅅ.35

  ,  . . ..40
 
  ,   ! .. .46

  ? .. 腅53

 . . 腅.56

  . . 텅..64
: 	 	14
		17 , 2 7
 		28
: 		43
		61
 		62
, 		62

 
  
 
  -      ,  ,   .        .     .     .   .
  
  ,       ,   .            ,      . , ,      .           ,        .. .    ,        ,   .
,      ,    ,  , - .       . ,   - ,     .    ,     ,                .
  , 2022,  4, www.hij.ru		3
          .     ,    ,    .   ,   , ,    ,  ,   . ,     ,   ,   .    .
  , ,      ,        .    -      ,    ,    .  ,           .      ,    .          ,           .
  ?
   ,     :      ,          ? ,      ,           , ,   .
      - ,     ,      ,              ,  , .  ,               .          .   ,  ?
       -,       , -      , - .  ,     ,  ,      .     ,   ,   ,      .     -   ,         ,     .   !
            .   ,     .    ,     ,            .       ( ) ,     -    ,      .   , ,    ,     .       .   ,      ,   .        ,       .
               ,      ,       .  ,   ,         .      .     - ,            .
 ,    ,  .     ,         ,     .    ,     ,      . ,      ,    .          .       ,    ,      ,        .          ,   .
     ,   .       ,   .      ,           .    ,  ,    ,   .    ,   .    ,    .   -     .        ,    .             ,  .      ,    .
           .    .            ,    . 
4       .                    ,     ,   .  ,           .     ,      -    .
       .    - ,      , , , , , .    ,    ,     ,       .       .                  ,   ,   .       ,     ,          .         ,      ,   .
     :       ,        . ,        .      ,      .            , ,   .      ,   ,   , ,      ,  ,    .             .         . ,  ,      .
,   ,    ,       . ,      ,      .                  .             .            .     : ,     ,     .         .              .
 ,   ,   ,  .   .   ,     - ,       ,      .         .  ,       .  ,  ,       ,   .
        .             .              ,       .        ,   .  - ,         ,      .      ,   .   a priori     .
     ,      .   ,       .  ,          .         ,       , ,      .   ,   ,   .        .
       :     -  .   ,   ,   A   .     ,       .       A.    ,  A     .      A  ,  -,   .
   ,     .    ,     ,     ,     ,   .     ,        correlation is not causation,      .
  , 2022,  4, www.hij.ru	 5
          .    ,         ,    ,   ,  .     ,   ,  .             .    :   ,     ,    .    ,       ,  .   ,       ,   .
  
,            .           .             ,     .
  ,    - ,       ,    . :     ,   ,    . :        ,  . :   . :      .             .
      ,   ,  ,          .    ,         .       ,    .     ,   .  ,     .   ,  
6  .           .
    .  ,    ,  -.   , , ,   .  ,       .   ,    ,    .         .
  ,     ,        ,         .   ,      :   ?   ? ?     ?  ,    ?     ?
           .    .           .  :      -,  ,       ,         .          .       ,       .   ,        ,  ,   ,   ,    .          ,         .  ,         ,  .
      -     .            .  , ,      ?      ?
 , ,  ,       ,  
  , 2022,  4, www.hij.ru	 7
  ,         .  ,      ,         .  , ,      ,         .
          ,       - .    ,          ,      ,  .       ,  ,  .         ,         .
   :      .     - ,     :    ?     ?     ?     ,   .    ,      ,  ?       -   ?
      .       ,   .  ,      .    ,      ,   ,      .              .      ,  .
       .    ,    ,    ,       .           ,   -        : ,    ;    30 ,   ,    70    50%.  ,             ,          ( .    ).
 ,      ,     ,    ,     ,    .   ,       .    ,  ,    ,          ,          .
       .           .     .    .     ?    ?            .    ,       .             ,      .  ,          .    ,    ,       .
   ,    , ,    .  -          ,   .  ,            .
 ,    ,   ,        .  ,    ,    ,    ,     ,          .
 ,           ,  ,       .      .   ,    ,         ,    .       .   ,      .
         .    ,        , , .        .    ,        .    -    ,          .       .     .. ,           
       .        ,   
8    .       .    ,      .    ,      .                ,    .   ,   ,      ,      .      .     ,  , ,         ,       .     .        .   ,    .       ,       ,   .       ,   .       .
  ?
        .    ,   ,     ,   .        .       ,  ,     .           .    ,             .          .   ,                  .
       .       .             .         ,           .
   .       .    ,     .           .    ,     .   .        .
  , 2022,  4, www.hij.ru	 9
  
. 
 
          ,    ,       .     ,    ,   , -,      .  ,  ,     , ,          ,  .   ,      .     ,        . ,   ,         ,        .
10
  
   ?   ,              :   ! ,   ,         .  ?   !..  !..     ! , ,  !  !     ,          !    !            ,       -.
   ,  . - ,  -?      .      .   ,   ,          ,   -.  :     -    ,    .         .      ,           .
 ,          ,         :  - ( ,   ,      ,   , ) ?    ,       . ,   ,   ,  , -, ,   , ,    ,  -,   - ,     .       :     ,        : ,  , , , ,   ,        .
   :            .         ,    .                ,         ,      .      ,   .          ,     .   ,            .        :            .
      ,      ,             .        ,       ,     ,    ,     : ,   ,      .            ,      ,         ,       . , ,  .
    ,    ,      .               :    . ,          ,  ,     ,      .          ,  ,          ,       ,         . ,   2022   1-        ,         .
 
  , ,     .  ,       - ,   2022    ,         (Nicholas Micallef)   -   -;     ,          .
 ,  -       - 
  , 2022,  4, www.hij.ru 11
 ,       .   3 4 1 ,      102  ,           21    ,  ,    . -      .
 ,      .     ,    ,    ,    ,  ,    ,  ,  ,        .   .
,  ,     :    ,           2 0 1 9 . ,   2019       .  ,           .  , ,     ?          -  ?  ,         ?     ,     ,       ?    ?     ?
     ,      ,       .  ,               ,     ,         .               .                ,         ,      ,      ,          .
 ,            . ,  ,          WhatsApp,   .   ,            ,    :  ,  ,  . ,       ,             .     ,      . ,             ,   ,        .
 , ,            .    ,       ,       : , , ,     ,           .
,     ,      ,   ,    .      ,    ,   ,      .        ,      ,    .
      .       ,     - .           .  ,           ,     ,   .  ,            .
 ,       ,    ,  ,     ,          ,  ,      . ,            ,     ,       ,   .        ,  ,       ,     ,     ,      , ,     ,       .
    ,         - ,     - ,                  .
12
    
     ,    ,        .     :        ;    ,    ;      ,     ,  ,             ;   ,      .  ,      ,  . ,      ,           .
    ,      ,     WhatsApp:        .       ,       ,     .       ,         ,     .     ,     ,    ,            .
 ,      ,     ()   . ,              .        ,   ,            . ,     ,   ,    . ,       ,      .
          .          ,   .  ,    ,      .  ,           ,        ,     ,     .
     ,      ,      ,   ,       .  ,  ,             ,      . ,             ,       .
,               .           ,   .      .   ,              .  , ,    ,             ,    .  ,  ,    .
,         ,        ,         . ,         ,     .  ,    ,    ,       ,     .
,    , ,    ,      ,     .  -                   ,   .
    ,         ,   .     ,       ,    ,         .              ,       .   ,  ,   , ,         ,    ,   ,       .
  , 2022,  4, www.hij.ru 13
 :   
- 
   - -  ,     -?   . , ,   2022 ,    ,     ,       ,    .     ,        ,                .              -           . ,   ,      .           
     -,        (  , 2022, 2).    ? ,       .  ,           Cheetah (. ),       45 /.           .
       MiniChee-tah   ,  ,  ,    .           -    .   :     ,    14 /.      ,     , 
14    .         .
     ,                 (Pulkit Agrawal).       .                  .             .   MiniCheetah    ().       ,           ,      ,       .  ,         ,   .
,        :        ,            .    MiniCheetah     .          .         ,        . (https://news.mit.edu)
 
      ,       .              ,    . -,       .    ,    .
          ,   .          ,       .   ,   -   ,           .    ,    ,   ,   ,   ; ,    18  2018       .
 ,     ,   ,    .    ?     ,          .                 ENCODE,   .
  Streetdrone ( )      -,      .       ,    -  -.        ,  ,     .       ,    .               .  ,  ,        .
        ,  , ,    ,     ,        .             .        -         .
         .       :              -  ,   , ,  .           :     ,  .        !:  ,  . https://jul21 .streetdrone. com/projects/encode)
 
   .          ..      .             .    !       ,    .
,  ,         :            .      : , , ,   ,     HUUVER;       to hover,   . 
  , 2022,  4, www.hij.ru	 15
    ,          ,    23 .    ?  :      .
   HUUVER      .        ,  ,    ,           .         ,       .
  .     , , ;         Galileo.          ,        .       :  ,     --    ,  -. ,   HUUVER               . (http:// huuver.eu)
-
     -!   - LEONARDO,   ,         .       (LEgs ONboARd DrOne .   ).        ,   ?
  ,    -          ,       .       (Kyunam Kim)    (Patrick Spieler)         .
    ,    ,     ;         .    ,     ,   .               .          ,          .      ,         .
     ,    ,      .   , ,       ,      (  , 2022, 2).
          ,     .  ,            ,  , ,  ,     . (https://www. caltech.edu)
  
  DeepMind,   Google        ,      .        ,      ,   -   .           ,     ;          ,    ,        -, .         (Yannis Assael)    (Thea Sommerschield).
       .        ,               ,              .       62%    71%    .  :   -     25% ,         72% .           :        .
       ,         .   ,    ,     .        .   .   ,          ,       .         ,         . (Nature, 9  2022 )
   
16
    ?
    
 ,  
 -, 2021
   :
      ,    -,        ?
         ,     ,             ?
    ,  ,   , ,   , ,     
  , 2022,  4, www.hij.ru 17
 ,  
   
        .  ,      ,     .   :    ,     - .       ,      .
 
     :    ,  ,           ,      .   ,     ,       .    360   ,    , 
18      . ,         ,
 :         ,    ,         (   PET,   ).        (. ). ,  ,     , ,   .           .  -         ,         .
       .           4   .       70%    ,   :       ?
        . ,      ,     -       .     .
,       ,        .  ,     .         ,      (   )  ,      .        .          ,     .
                 ?     ,       ,  .     ,          :       ,   .   - .   (, )      (, , ),             .
          ,             .          :    ,   ,         .      ,    ,      ,   ,   ,       .       1     PET        .        (   )       .  ,      ,    ;     ,     ,      .        ,             (Environmental Science and Technology, 2019, 53, 9, 47754783).
      ,    .           ,     ,      ,   ,   .           ,              60?.
,    :          .   ,       ? ,    ,   .
   
 2016         Ideonella sakaiensis,         (. 2).           ,  ,            (   ).    
  , 2022,  4, www.hij.ru 19
 ,    75%    .       I. sakaiensis.
,       :    ,     ,     .   ( 0,2 )    30C I. sakaiensis    .        ,     .
,       ,  .      ,     ,      ( .   , 2013, 8).        ,   .
 ,      ,        .   ,    ,         ..

,0
.	 /=
 


.
,
'

  	 01
   I. sakaiensis    -     -   -.        ,       -(2-)-  ().   ,           . (: Science, 2016, 351, 6278, 1154-1155)
              (leaf-branch compost cutinase, LCC).       2012     (Applied and Environmental Microbiology, 2012, 78, 5: 1556-1562).      ,      .     ,       .     ,  ,      ,              .
      ,  :             .   ,      Escherichia coli   , ,                 -.        ,   .
   ,          ,   ,    I. sakaiensis.    LCC,            72C (,    ).               .   ,     ,         .    ,        ,  - ,      .
    ,       90%    .           200  .
   :  ,     ,   .     ,            (Nature, 2020, 580, 216219).
       . , ,                   .               ,       ,        .
  ,           ,          .     ,     , -  ?
       .          ,     .
   
           ,      .  1930-     
20        .     ,   Rhodia.          . ,   ,        . ,         ,   .             ,         .
        ,        ,      .   , ,      :      2007 .
    .              E. coli       (Green Chemistry, 2021, 23, 46654672).      ?
  ,  -    ,        ,   .   , ,      I.sakaiensis,              .
               72C.          E. coli,    ,        .       ,    .     .          .
,     ,       ,    .      (        )  - (     ), pH=5    2 2  C .      ,   . 
 .
   +      .
     ,     
   ,        ,     ,       .      79%.
 ,       ,         ?   .       ,        .
          , ,    .     ,       .        .             .      2018    37 000 ,    2025 ,  ,  59 000 .
         ,   ,        ,          . ,        ,          .  ,    .   ,      ,             .
  , 2022,  4, www.hij.ru 21

  -

  
. 
  -:   
22
  2022   250          - (17721844),    .                 ,  , .

   XVIII   XIX .    : -  (17441829),   (17691832)    -.         ,   1793 .  ,   ,           .       ,     (      ).              -      .   -      ,           .          .        .    ,      .
      ,       .   -     ,      .        ,  .
 1809  -     ,    ,        .  ,              :     ,         ,     ,   , . ,     ,   .      .     ,       ,   ,       .          .      ,    ,             .    ,   -  ,          ,    ,     .     . ,           --,        .     ? , -    ,        ,     - . - 
  , 2022,  4, www.hij.ru 23
   ,     ,     .   (  ,  ),        ,   ,          .                     ;      ,      .      ,         . ,    ,   .

      ,        ,    -    ,       .     ,     . ,    ,          .
  ,      ,  ,   .       . -,      , -,          .    ,    ,     .      ,  ,        ,   .
  ,        .  ,         ,        .        ,    ,  .      .    ,    ' (18021857)  ,      27   27   .         ,   ,        .
 ,       .   ,            , ,   .         ,   ,    .  ,        ,   ,   .   
    ,      ,    ,  .        ,   ,     .
 ,   XVIII   ,     : , , ,   .        , ,   , .   ,    .  ,  , ,        (      ,    ,  ,    ).                   (       1805  1812 .).
              ,   ,       .    :    ,     .    ,     ,  ,        .     ,       ,   . , , ,     ,   
24    ,    .
  
  -  15  1772      ,      .   1789       ,   ,     .    , ,    1789    ,      .  ,               ,    .  1798  -       ,       150        .      1802 ,     ,     1807-.  -  ,    .    ,   ,      ,
   ,  -   .    . 1842         -   .   ,          .  -,   ,      ,  .   -   ,  ,     ,       .  , ,   ,     .
-    .   ,  ,       .       .    :       (18041892)     ,       ,      . ,   ,   ,         ,        .
 ,            .    , .   -      ,        .     ,       .
 
       ,  ,     ,  ,    .   -    .     , ,       .     ,      . ,        ,    ?          .    ,   ,          .
-    ,    (   )      ,    ,    .       ,    .         ,              ,   .         ,        (. 1951).
(, ,    ,  -          , 
  , 2022,  4, www.hij.ru 25
  .    ,      .            ,     .)
       -.         1830      .   11 ,   ,        .    ,    -.      .
              . ,   -,    ,    ,             .      30            1859 .
      .  1816     (17851850)    ,             .    ,            .       ,     (17791848)  ,           35,54.     .
    ,     .  (,  )     :   .    ,       ,   .      ,        .        ,    ;          .        .
   ,       -.         ,         , , ,    XIX .             ,   LUCA (last universal common ancestor)     ,         ,    .        ,     ,       .        ,  .
, , -      ,             .       ,   1952         ,     30  .
 ,     -  ,        (18041858),    .       .          -   ,    1830 ,    . -,   ,       ,      ,         .
   (17991850)           -       .       ,          ,     .    ,   ,         -,    .    ,    ,                .     ,    , ,  ,    ,   ,    . ()     , , ,      ,     -,          ()      .     ,  ,   ,    ,      .   , , , , , ,  , , , , ,    ,    ,   ,      , , , , , ,   . .         -,      ,      ,   .
  -   1844 ,   15     .     - (18051861)    ,       .
26

 
 
   .         .       ?
   ,   -   .  ,      .                  - .
 ,                    ,         .
      : -    - ,   ,   -  .   -  ,    .      ?   ?  ,  , ! -           .
,      ,    .       .    30  (23   7 ).     :      -   30   46 .           ,       . ,                   .
   ,    .      6% ,         ,    .  ,    30 ,  12% -  , -          17%.          .   ,      1,5 ,   ,   . ,   .
  ,       ,   ,       .   ,       ,  ,      .        .
,     ,      ,     ,   .         .  , ,     .  ,   ,  ,  .
       ,      .          ,             ?
   
   .   ,    ,       . , ?          ?        ,    ,        .
    ,      .   ?  ,       .      .        .
,   -   . ,   ,       ,          ,  ,  .
28

 
   10 000                   .               .
 ,   ,     ,    .  ,    ,      ,   ,    .  .
      ? ,  -   ,  ,  ,         .
     .        .   -,    ,    ,            ,       .          .
   -     .     .       .
   ,         ,     . -!    ,   .       .
,      ,    ,   .      ,    ,          ,  . 
  
  ,  ,  ,      ,    .   -   ,     .
   ,    ,        ,      .   .           ,     -    ,     .     , ,   .
    ?               .       ,       ,       .
 ,      ,         ,     ,  .                 -,    1%  .   -     .
               .    ,      ,   .
   .  ,   - ,       . ,         -, ,   .  , -       .
,          .        .  , ,      .      - ,      ,       .
  , ,   ,     , -  ,     ,             .         ,     .        ,   ,    .
   -     ,       -.       .     ,    ,   - ,   -  .    ,   .  
  , 2022,  4, www.hij.ru	29

 
   .   .        ,    ,      . ,       ,    .
,  ,              .      . 
   
           .  ,   .               .            .      ,  10    200 .         5 .     .
 .. ,     ,   , ,  .    ?    .            .
  ..         -            ,     ,      .     ,   .
           ,    ,     .  ,  ,  .   ,   .
     .        ,    .  ,      ,     .    .
   ,  ,   4000-    ,        .   ,     - , ,     ,    .
,     ,  ,         .      .  ,   ,  ,  ,     .    -  ,  ,  .  -.   ?      -   ? ,             . -,    .  -,       ,     .
   .    .   - .         .      ,   , .       ,  ,    -.  ,       .          . !   . 
,  
      ,        . ,       .      .
      ,      . ,   ,  . 
30

 
    .   ,      ,      .        -  ,      -    .    .
     .    129 .         .            .   ,   ,   ,  -   . ,      , ,   , ,  .
   .  ,       .        . ,     .        .   ,          .
  ,       .    ,      ,        . ,       ,     ,   .       !     . .  .
     ,        .   ,       ,    !      ,   . ,  ,           ,     ,    .
     ,     .      ,   , , , .   .     ,        .  .
,     ,     ,   .       .      . 
  
     ,   .           ,          , , ,, .       ,  ,       .   ,   ,    .      ,    .
       , ,    .       .      (2019, 5).
      .    ,   ,   ,         .        ,   ,   ,  .   ,   . ,       .      .
,  ,          .    .         .        ,    .      .
   ,         ,       .  ,  ,         , , ,  .       ,      .      . 
 
. 
 - 
  , 2022,  4, www.hij.ru	31
 
    
      ,     .  ,     ,  .  6  12        4,5 ,  13%       ,      .   ,  ,  ,   ,  . ,    .      ,   !
,   ,   ,     ,      (.   , 2017, 5).   ,       .
,    .     ,  ,    .    .    ,      ,    .       ,     ,      .       ,    , , . ,             .          (Eran Elinav),   .       .    ,    ,        ,   .     144 .             5,5 /,         .    ,   ()   .    , ,    ,          20%,     .
,     ,  ,  ,       .    .        ,     .              ,       .          ,        .                .
 , ,  ,      ,  ,    .          .        .
          ,      .     ,   , , ,     .          ,   7-  18-  ,      .
  .     -  ,     .  ,     ,    .   ,  ,      .   -    , 
  , 2021,  4, www.hij.ru 33
   .        ,     . ,    ,     .
 ,         .   -              ,        .   ,  (),              .    ,            .      .   ,     ,     .
    ().          ,     .       :   ,   .
   ,   .  ,   ,    ,   .    ,    ,   .  ,     , , ,  ,    .                .
    .     ,       ,   .          ,       .
,        (        ).       ,    .  ,  ,     ,    .    ?
   ,         ,    ,     .      ,   ,    ,   , ,      .       ,  .
       ,  ,   ,   ,      .
      96    .     ,       ,   .        ,    ,   .
,  ,     .         . ,    ,    ,      .
      ,  ,       .    , , ,         .  ,        ,     .     ,     .           ,       ,     .
,   .        (    ,     -) , ,             ,       .         ,      ,        .  ,          ,   ,    .
     .       ,      ,   ,     ,  .    ,   ,   ,  ,   ,  ,     . ,          ,    .
  ,    ,   ,   ,      ,    .          .
. 
34

  
.. 
  
     .        ,              .    .  ,   ,     ,     .
  :
,   ,
     !
       :     .
.. . 
  
   ,    .        ,    , ,  - , , .        :      ,       ?
        .  , ,     ,     :

  , 2022,  4, www.hij.ru 35
,    ,  ,  .                ,  ,   ,  .       .    :   ,     ,      ?
     ,    .  1980 , ,       (Jeffrey Dean)   -  Brachinus. ,         100  -    .       Bufo americanus  - B. marinus        .
   ,            ,  . ,  ,    ,      ,   ,       .              86172 ,  -  125250 .   ,          ,     500   - . ,     ,  ,        .
    ,      .   ,       ,        .   ,        .   ,         ,        .  ,   ,      .         , 
 -   ,      
 100										 
 								 	    ,       .     ,                -  .        B. americanus,        .
      -  .     : ,    .  ,      ,     .       .  ,       ,   .              .   ,    1930- ,    .
     ,   .          .      ,       ,   ,        . ,  ,    ,     .       .     ,   ,     ,        .     ,     .
    ,     ,      ,    . ,       .   ,   .               ,    ,     .       ,    .    ,          .       ,      ;   ,      .     ,     .       ,   , -,     ,         .
 , ,   ,          . ,    , , ,   ,      .         .   ,      ,  .        ,      .        
36,   ,     .      ,      .
            - (Shinji Sugiura)    (Takuya Sato) ,   2018 .      -, Pheropsophus jessoensis,    B. japonicus     B. torrenticola.  40      :             .
    ,  ,          -  .        ,      12    .
 ,        ,    .      ,   ,      .      .   ,            .   ,   ,    ;   ,      . ,   ,       .
         . ,        ,  .        ,       . ,   ,          P. jessoensis       ,          .          ,      .
,       .   1960-       (Hermann Schildknecht)     B. bufo  - Ilybius fenestratus. ,      ,   -   ,   .      ,      .
    , 11--,     .      2 /   1530         ,     .   10 /       ,    ,      .        .   ,   ,   -      ,    .
   ,       :        .    - .         14   (     ).            .  20        .
,       ,   .      .    ,    , 20   82,4% P. jessoensis  66,7 %  .       72,7 %   18,2%  .  ,        ,      ,          . ,       .
   
  ,      ,     .         .    ,           ,   ,  ,      ,    .
     - Regimbartia attenuata,            .        .
 ,        ,         .    ,        , R. attenuata  .
        ,          .   ,  R. attenuata   ,        :     ,        .        ,        .
    ,     ,       .  ,  ,  , -           ,  ,    .
  , 2022,  4, www.hij.ru 37

 						 %
      
        . R. attenuata         .        ,   .    -           ,    ,    ,         ,   R. attenuata  .
  ,    .           ,   .           .  ,      .
 2017      -  (Hinrich Kaiser),     - ,             .       -,      .   , ,       Duttaphrynus melanostictus,      .     (Ramphotyphlops braminus),    .       ,  .   ,    .     ,       .   ,  ,    .       ,    .     ,    30 ,     .
      , , -,      ,           .    ,    ,   ,       .
   ,    ,    .      ,   ,      ,        .         ,    .   ,        ,       ,  -     ,      .
-      .   -  ,    .  1952         (Dioscoro Rabor)    ,  -     Typhlops.            .                 . ,   ,   ,   (  )  .    ,       .
    ,     ,   : ,  ,  ! /    ; /  ,  , /    , /    , /    /     , /     !. ,  , ,      .        .
    (Randy Brown)            :       
38    ,   Pisidium idahoens   Valvata sincer  Lymnaea atkaens,     .   ,      . Pisidium  Valvata  ,    ,    Lymnaea   .        ,      ,   .      .
         .          Zosterops japonicus    Hypsipetes amaurotis     Tornatellides boeningi.       2 , 5 .     , ,  ,    .  15%    ,     .         ,    .  ,      ,       .
    -.   ,         ,  .    ,   ,    .     ,     ,    .      ,   ,   ,     ,    .
   , ,     ? ,        ,     ,        20 .         ,  ,          .
  ,     ,        . ,  ,    ,     ,    ?   ,          ,    .        ? ,      .
 2019         ---   (Leonardo Maltchik)          Coscoroba coscoroba.  ,            .   350  Austrolebias minuano  300    Cynopoecilus fulgens,          . ,          ,   1%,  . ,      ,          .
           ,       ,         :       ,    .       .        ? , .
 2020   ,            .        .     500 ,       .       ,     .
        ,      .        ,        ,     . ,   ,   ,   .           27   857     (    ).
    ,        .  ,     ,    ,    .      . , ,     ,   .        .
  , 2022,  4, www.hij.ru 39


  ,  

 38       ,    .  ,           ,        .   ,      ,  .      ,  :     . ,      ,      ,   ,  .         .
   ,    (  ,    ).

       .       ,     --,  .       ,     .         ,  .     , - Datura,      , ,    .           , D. stramonium.     ,        .  ,      ,    ,         .
      .      : , , , ,    .    , ,   ,      .        ,         .      .     ,    ,   ,  ,    ,     ,   ,     .     :      .       .
 ,    ,     ,    .     ,     .     ,          .         (4090) ,         .     ,      .
     ,     , ,   .           .
   ,    ,              ,    .         -.     ,  ,  ,    ;   ;   , ,  ,  ,  (  ).       ,         . ,    
  , 2022,  4, www.hij.ru 41




  
    ,    ,  .         ,          (  ),     .
         . ,  ,       5,7--6--3--3-a--b--.       : ,  L -    .    67  ,    .
    -        ,       ,      .     ,         ,    ,    .    ,      ,       ,    ;   ;   ,    .           , ,     .
    ,       ,      .     , , ,   .       ,     ,  ,   .     ,      ,  .     ,  ,     .         .
         .  ,      ,      ,  ,      .   ,          .    .      ,     ,       .      .
            .            ,    ,  .      .      0,5%  ,  ,        ,  .      100   ( 1 5  1 0 0  , 1525  ).         .     6  .
    ,      3060 ,   ,    ,   .    ,     ,           .
   ,   1676    ,   ,       (- ,   )    11    .  ,  ,    .          ,      .
       .     ,    ,      .
    .    ,   ,     ,      ,    .
 ,  ,  ,   ,   ,   ,        .  ,   .  .       ,       .  , ,      .
. 
42
: 
  
15 2022      .      -   (Hunga Tonga - Hunga Ha'apai)            1991      -     ,      ,       .       2015 ,      .       -    ;   ,    ;   ,   ,  -     .             58 ,    .            .           1883 .
       ,   ,           .              -   (Melissa Scruggs)         (Frank Spera).
       .     
,      .     .    ,         .       ,      ,     .    ,        .     -      ,          ,   ,    .
    ,   -  ,    .   ,         ,   ,     
  , 2022,  4, www.hij.ru	43
,   .            -      . (Earthquake Research Advances, 2022; 18  2022 )
  
    ,         -     . ,               ,       -  - (Bruce Runnegar)             .
 ,     ,   ,     , -     ,      .    :   ,   ,   .   . ,   -,   ,  ,  56- ,   ,   .    - , -      ,    ,   .
            .   ,       ,   56-33    .       700    :           .
     , ,      ,       ,             .        .               . ,         ,         ,    .   ,    ,     ,     ,   .   ,      ,     .  ,         ,    . (Proceedings of the National Academy of Sciences, 118, 40, 2022)
  
    ,   .    ,      230   .      ,  .           .
  ,                ,    .      .
        (Jing Lu)             ,        .                -  ,       .
  ,            - - 232-234   .                  .          ,      .    ,       .    ,         .      ,     -    .   ,      ,  ,  ,    .
   ,   , ,               .       .        ,   ,     .    -   ,  , , ,     .
 ,            ,   -    . (Proceedings of the National Academy of Sciences, 118, 40, 2021)
 
 2022     ,        .  
44 ,        .         ,         .
    ,   ,      .  ,           ,      .         .
    -      .         ,      .  , ,         .  ,      .           ,            ʸ,      (Alessandro Bragagni)   .
     ,            ,     . ,        .     ,    ,               .    .   ,        9000     .   ,    -  ,     .  ,   ,   ,     .      .
 ,    ,                 :  ,    .         .    , ,        . ,        .
 ,       /      .  ,         ,       .         .       .
  ,    ,   50-150 ,    ,    . ,            , -    ,   .      .   ,                . (Geology, 18.01.2022)
 
           ,        .           . ,         ,    .     ,     .       .       ,         .
     -?        ,          .   .
  ,     WASP-189b,         (Bibiana Prinoth).      ,            ,      .  -        .
 ,        ,       .    ,  WASP-189b             ,   :   .
WASP-189b        ,    ,       . ,       3200 .     ,        ,      ,  ,      .  -,       ,       .
    -   .    ,   .     ,    , , , . (Nature Astronomy, 27.02.2022)
   
  , 2022,  4, www.hij.ru	45
46
.. 
 
  ,   !
   .     ,     . ,  ,   ,     ,       .   :       ?    .
    ,              ?
.. 
      ?
, .. ,      , :          ,      .        ,    ,    . , ,   6070- ,    -  (  , 1997, 1).     ,   .  ,              . ,   ,   ,                .     .  -,  ,    ,   ,      .     , , 2009
4  -  .  ,  , 2019          !            !          ,       .
   ,      ,   ,          . ,        , ,      ,     .
   ,           :    -
  , 2022,  4, www.hij.ru 47
         .    ..        ,           .     ,      .       ,   ,   .   ..  ,   ,      .
       ? ,   ,         ,   .    , ,   ,     ,           .               .    ,      :     ?   ? , ..   ,     , , .      ,       ?
,   
  .. ,    ,      .        .  ,  ,    ,  ,   ?         ,   ,       .
 ,        ,     PISA (      )   ,   :     ,          .     ,   ,    ,  .    ,   ,         . , ,             ,  .
  PISA   3540 .  :  ?   ? ,    :    ,   .  ,        .      .. :         ,     .      ,       .
 :    ,     ,   ,      (    ,        ,     )     ,       .         .  , ,   ?        .  , ,          .           ?  ,          ,  ?   .. .
,        .       ,    .      ,   ;     ,  ,     ,       ,  ,   .      ,           ,  ,   - .
  ,         ,        ,      .   ,     , ,   ,    ,   ,  -.     :       .       !
          --,   . ,  ,         ,    . ,   ,         .        ,      .    ,      !  ,    ,   .     , ,      (      !),    .        , 
48. ,    ,   ,  ,   .         ,     ,  . ,     ,     ?      ,     ,       .
         .          ,  , ?   ,     ,   -   .           :  .
  :   ?
 -  :     14    ,   ,    .     : ,    ,        ,  .    , , 2019.   ,     ,      ,    .
,     ,      ,        (    ).            .        ?       ?   ,      ?  ,        .  , ,  .
.. :            .          ,      ?  ,         ,    ?          , 
  , 2022,  4, www.hij.ru 49
:  ,  ,  ,  .       ,       .       ,      .
   38-       .     , , ,   ,   .     ,      ,  .  ,      - ,     -  .     ,    ,    ,         .          ,    .      ,          .      ,  .         ,    .  ,   -      ,      !    , ,   .
  .. ,      9 ,   ,       38- ,   16- ,         ,   ,       .             ,  ,    ,      14 (    23).
  
  ? -          ? , ,       !  ,  ,    !     ,    .       ,  , , ,      .   ,      .        ,     .        ,   .      . ,    ()      ,  .
, 1831%  ,    ,    .           ,          .       ,   ,    .     :   , , .  ,      ,    ,        ,   .  -      ,   ,    . -   , -   ,       .   ,   ,     .         ,       ?
      :     ,     ,      .           ,    ,       .                   .    .     ,     ,     .
     ,   .    ,                       .    ,    ,        . ,            ,      ,    .   ,   ,         .
    ?
 , ?    ,  , ,     .  ,    ,    .   ( PISA   1015 )   ,      ,       ( ,         ).     ()  
50
 ,      PISA),    . ,         , , ,     ,        .
   6070-        ,      .             ,   .      ,      . ,    ,    ,      1971 .  30  ..     , -        ,  .    ,  ,      . ,     38-     ,   20       .. .
        .       45  .   ,        .           ,  .            .
 8090-     ,     ,       ,      .           ,     ..    .    -   , ,  . -   , -   .        .
    
   ,             .       ,   ,   ,  ,     .     ,  ,     .    ,       ,       ,     . ,     ,       ,     .
 
     ,         .      ,      , .    .
,       ,      .       ,   ?        .  ,      ,  .  ,      ,  ,    .
   ,   .            .    ?       ?       ?   -    - ?   ,      ,      ,  .  .
,     . .. ,  ,   -    (      ?),       ,   ,     , .  ,  ,       .       ,   (    )  . ,        .
         .   ,    ,               ,   (  ).
        ? ,      , XXII ?      ,   ? , ,    , ,     , 58 , ,     ,        . ,    ,    , ,    .      ,    .
   ,    ?        ,  .. .  ,      ,    ?
  ..  3  2022      ,      .  ,  ,      .    ?!       2,8%    .  :   20%    26% (  PISA),   6,3%,   57% (  ).          ,    .      ,       ,    ,    98% .    ,      ? - , - , ,   , ,   ?  -       ?
 ,      ,     ,               .
   ?
,           : !      :  ,            ,         .         .
     , ,  ,  ,   .       ,           .   -  ?  ,  ,     ,   . ,     -,   ?
,     1831%  .  1831%,    10%   53%?  , , ?  , ,     ,    ,    ?  ,            ,      .  , -     ,  -    ,     ,   !
           ,     ,    ,               .           ,        .   ,      -,   .
      ,     ,      ?   ,   ,         ,      .
  ,   ,      ?      ?   ,          .         ,     ,  .  ,         .
   PISA        ,           .       PISA,       ,   - .  , PISA     ,              ?
          ,    ,   !        ?      ?        -           ?
52

.
  
  ?
    .
     ,    ,  .
  ,    -  ( , ,   . .),     ,       ,    ,        .                              .
  ,  ,  ,    , ,  ,   , , ,   . . ,       ,          .  ,           .  ,   -            .
    ,        ,    . ,           .       ,    , ,           ;       ,  . ,      ,   .                 ,     ;          ?           .        ,     .    ,   ,  ,      .    ,     .
      ,  , ,   ? ,      ,       ,  ?         ,   -.         ,  ,   -?    -   .      ,  ,         . ,   , ,      , ,       (      ).       .
 ,       -,   -   ? ,     .   ,         ,   - ,  -        ,       ,       .  ,  , ,    .
      .    ,  ,      ?            ,      .      ,      ,       ,  ,   .            -  , , ?  , .    ,         ,  ,  .    ?
54
 ,   ,        . ,      ,      ,  ,   (, ,     ).      ,   ,   .     ,    .         ,      ,    , ,       ,          ,  ,  ?          ?   ,            ;    ,    ,   .       ,        .    ?
        ,      ,             .    ,    ,    ,      ,     ,        ,       180   30   .       ,       ?          ?          .       ?
,   -        ,         ?  ,   .    - ,   ,    ,     .        ,     ?
           .       ,     ,   -,    ,        -       ,    . ,   ,            ,      ?            ,          ?      ,     ?
   ,   ,             , .   ,    ,    ,    .    ,         ,    .            ,     ,     . ,    -, ,   ,       ,    -  - .  ,  ,    ,    , ,    .  ,   ,      ,    .          ,           ,         .
     ,   ? ,     .     - ;   ,   -  .     ,   .            , ,    ?  -,             - ,       ,     ?
 ,       .  -        ,     , ,  ,  ,      .            .     ?              ,    - ,           ,     .         ;        : , , .
                 ,  .         ,          .   -  - ?    -      .        -,       ,     .
  , 2022,  4, www.hij.ru	 55
  
  
 
    !  ,  ,    ,     ,  .     .    ,     .      ,   . ,  , , .
   ,       .      -     .        -  ,   .    ,       ,  .               .
 ,       , , .     ,  .    .
  , ,    ?    ,  ?   
-?    .  , :      . , , ,  .
  . .        ,        :          ,     .      , .
    ,   !         ,    .        ,     ,   ,  ,   .  , ,   .                .   ,      . -,  ,    .    .
  ?  , .
  ,    . ,   ,           .   .  .
           ,  - ,      .    ,     : , ,  .
   ?       ,  .  ,  ,      ?
  .    . .  ,  .
   .     , -     .  , .     -    ,         .     ,     -18,           , ,         .
  , 2022,  4, www.hij.ru	 57
 ?     ,         -  .   .     -  .    ,  .   ,  , ,   .  ,       ? ,    !     .
      .   .    ,      :    .     ,  .    , , , . . -. ,  ,          .  .
-    ,    ,     .   , , ,     .
    ,  ,  , , .     .        .     :         ,    ,    .    ,     ,   .              .   .
  ,  !     !   .      ,   . ,  ,       .      !  , ?      -.
    ,  ;    ,  ,   ,    ,   ,        ,  .    . ,      .
 ,    .    , ,  ? .
    . ,       , ,  .       ,  ,     .     .
 ,    .      .    ,   ,     . - ,    .
   ,  , .             . . -!
   .         : , ,    ,      . ,  ,   .      .
  ,    .   .     .
    .  ,    .
     :
  !  !  ,  !
. ,   ,      ,     ,         ,    .    .   .
            .
  .         !    :    ,        .  .        .
  ! ,   ,      ?
 , . , .       . ?
 ,  ,       .
     .
 ,  ,  ?      .  , !         .   ,   ,  .    ,    .
 -       ,  ,      , ,    .    ,    -.     ,            .
     -  ?   .
  .  ,    .  
  !   ,  -        .
    .  .
  ,  .
           .     .  .
58
       .     -,    .     .
   ,  ,   .    .   .
   .     ,          .
 ,  .  .   ,              ,   ,  .     . -   ,  ,      ,   .       :     , ,   .
  :              .       .  - ?
 ,   !   ?     .   ,    .       .      .
      .          ! , ,  ,   .           .   ,   .
 ,  !      ,  .     , .  ,     .
    .  ,          .  .        ,     ,      ,       . -         .  ,   .  .
            , .    .    .   ,        .
     ,      ,    . ,  .
  .     . ,  ,   .               ,  .     ,     .   .
 ,       .        .   , .       ,           .     .     ?
      . .  .
       ?      .    ,   .    ,  ,  .    , ,    ,   ,  .
 ! 
  . ,     - .      ,    :     ,  ,       .
?        .
,   ,        .    -  ,       ,   .   ,  ,  .    ,  -        .   -     ,     ,    .
 ,      .    ,  .           ? -.
  , . ,    .     ,     .     ,   ,   .  ,  ,    -     ,     ,     ,         .
  ,        ,      .  ,     .          ,    .   .
  , 2022,  4, www.hij.ru 59
  ,   -, ,        .    .
    .  .   -   . .  ,            .    ,   ,    .  ,      .  .
  ,  ?
  ,   . . ,    ,      .  .   , ,    :
     ?      .      (    ),     ,      .
         . -,    .  . ,   .    ? .
  ?        ,     .  ,        ,     .
 .     ? , .    ,        .
 .  ,  
    ? .  ,  .
       ?
 .   ,   .      - ,     . ,        ,  .
   ,    .     - ,       .
    ,    .
 .      .    .   !     .      ,           ,      .  ,  ,    . ,      .    ,        .     .      .   
60     .     .     ,     
 -,  ,  .     .
 ,  -.    ,   .
  ,         ,    .
  . , ,   ,   ,      .  ,     .
      . ,    .
   ,   , ,          .   .        ,   .
 ?   .
   .     ,           . , .
 . .    , .         .       .         .   ,         .       .
  , -  -!         .    ,  !
         .       .    .
 
:    
.:  -,
2022
          .                         
15 000  .          :       ,    , , ,                .                   .   XX        ,        ,  , ,    .
           .           .        ,          .
 -

 
      :
    
.:  -, 2022
            ,    ,             .      ,                     ,      ,    .         ,        .  ,   ,    - ,           .     ,  ,        .
 
 : 
      
.:  -,
2022
       , , ,          ,        .       , ,      ,        .          :   ,          ,    .       ,          ,    - .
   1 99 3  2 0 18      .     -     .
  TMAH 

 
   :      
  :  
.:  -, 2022
            .                .        ,      ,        XXI ,     ,   ,    ,  ,     -   .      ,                ,            .
  : https://nonfiction.ru/
  , 2022,  4, www.hij.ru 61

 
   
  ,   ,    .            ,    -  ,  .    ,   ,  ,  , ,                    .    ,   .
        :        , ,  ,       ,     ,       ,             . ,  ,    ,    .    ,  , ,   ,  .
                (Journal of Political Economy, 2022, 130, 4).        ,         .   :         .  ,     ,  .    - , ,   ,  ,    ,   - .        ,    .
   ,     ,   :        , ,   ,         .           .            ,    ,    ,  ,    .      ,     , , ,               .       ,       180  .
        ,              ,   - ,          .
. 
, 
62
 ,    ,         (Journal of Personality and Social Psychology, 31 )
                  ,       (Atmospheric Environment, 15 )
                      1,75     (npj Science of Learning, 20 )
    ,         , ,     Sporosarcina pasteurii,         (PLoS ONE, 14 )
       ,    ,      (Journal of the National Cancer Institute, 21 )
  ,       ,  1%       1,4%    CO2 (Cell Reports Physical Science, 20 )

, 
            ,       (Toxins, 17 )
      45     -  ,     20  (Nature Chemistry, 21 )
  ,   ,           (Scientific Reports, 21 )
                     (Angewandte Chemie, 6 )
,     -,    ,  ,     (Frontiersin Behavioral Neuroscience, 21 )
31- ,  ,     20   ,           (ECCMID, , 23-26 )
	           (Obesity, 6 )
 
  
        , ,    ,         ,      .  ,      (    )    ,   .         ,  ,        ,       ,   ,   ,     ,     - .
,  ,  :     ,   ,          .   , , , ,            ,     .   . ,         .
 -  , ,     .          ,     .    ,          .    ,        . ,   ,   ,    ,   ,      .
    ?    ,  ;    ,     .   :         ,     .            (Environmental and Resource Economics 2022, 81, 711741).  ,    ,       , ,   20-   ,  40-     .     ,  60   ,  .          ,       .  ,          .. :  ,     ,   ,       ,     . ,     :         ,    ,   .
. 
  , 2022,  4, www.hij.ru 63


64
 
  
  
     ,    .     ,        . , ,  .
     ,   ,   .
   ?   .
       ,    -  .
  .    .        -    :   ,       ̻.      .
  ,   ,         .    ?
  ,   .    .      ?
  ,   .   .  ,    .
    . ,      .
  ,   ,   .        -.    ,   .
   ?   .  , ?
 , ,    .         .  :    ,  ,  . .     ,        ,   .  ,   ,  ,    .        .
 .   ,    .
   ,     .  ,        .          ,   .
 ,     ,   .  ?         .
     .    ?
 . -       -  ?
 .    ,   .   : ,       , , ,    .
  ?     ?
   . ,    ,  .    ,  , ,       .         . , ,  .    .  ,  .               .
 ,   .  ,    ?       - -.
 ,   ,    .        ,      .        ?
 ,    ,   .
      ,     
 ,  . , , ,  . , , 
         ,    ,  , ,   ,    .
  ,    ,        .        ,   .    ,  .     .
 ,  .  ,    .
  ,  .     ,     .            .
   , .       .     ,     .
  , 2022,  4, www.hij.ru

 ʻ
 
.. 
 

 ,
  
 
  
 
,
 

 ʻ
 
 
  


  