  
11
 - 
2022

    
19  2003 , .   77-8479
ISSN 1727-5903
 :
 
.. 

. , . ,
. , .  . ,
. , . 
  
.. , .. , .. , .. , .. , .. , .. , .. 
  
.. 
   29.11.2022
  
123100, , 1-  ., . 1, . 7
  
119071, , / 57
  :
8 (495) 722-09-46 e-mail: redaktor@hij.ru http://www.hij.ru
:
https://www.facebook.com/khimiyaizhizn
https://vk.com/khimiya_i_zhizn
https://ok.ru/group/53459104891087
https://twitter.com/hij_redaktor
https://www.instagram.com/khimiya_i_zhizn/
        
         ,  72231  72232
  
,  88763
    
(.  (495) 443-61-60)
 ,    2021  2017
 -, (495) 121-01-16, (499) 789-45-55
-, (495) 789-86-36
, . +7 (495) 369-11-22
, +7(812) 786-58-29, +7(812) 337-16-26 .
-
   
  
 Ļ
      
          .         ,  .        ,  
  ,   .
  ,  
 .
 .  (19222006)

 
,  . . ⅅ2
   
 . .. ⅅ.7
  
 . .. ⅅ..14
 
  . . 16
  
    . .. ⅅ28

  :  
  . . 酅.36

 . . ⅅ41

  ,  . .. ꅅ44

-, , . . 50

 . . ⅅ.53

  . . 56

 . . 64
: 	25
: 	33
	61
 	62
, 	62
 
 - 
.. 
,


       2022    ,     ,          ,     .      -,          (.   , 2022, 10).      ,              , ,   ,      .
   
       ,        ;       .     ,        ?    XX   :      -       .
    ,       ,   ,        .   ,       ,           ,     ,            .
    .        ,   ,      .   ,     , , ,         . , ,      ,      .
         , ,  ,   ,     .    .
  ?
       ,     .     ,          ,     .          .  ,       ,    .                  ,        , ,       .
      ,       ,   .        ,   ,    . ,           ,    ,     .  ,      ,    ,    .
2
 
     1998     (Roger Y. Tsien,    )        -.           ,         2009 .  ,        -  ,   :       .        ,       .
  ,    ,  ,   ,         .          ,        ,  ,   ,      - . ,       ,    ,     .    :        ,            ,   - .  1998 ,  14     ,      ,   : 4,5-(1,3,2--2-) ,   FlAsH.                .
     ,             ,           (  ,     :          ).       ,  ,          ,    .
        ,   . ,     ,     .            -  ,    .         .
  
       :       ,                  .              -   .   ,     .
  ?      .        -,         ,  1919 .     ( ,      )    (       ).   , -,       ,  -,    ,      .        .      .
 ,       ,        ,  ,     ,  ,     .         ,     .          ,        ?
  .   ,    .      ,    .          . ,         ,     .
   ,   -     2000 , .                   ,    ,       (    ,   ,   -, ).          ,  ,       .
 
      .    , ,    ,     .        .         .       .         ,   1893      .       ,   ,      .      ,   1963 -         ,          .    
  , 2022,  11, www.hij.ru	

  ,    
 - 
 

      ,   1998   . -         .     ,        ,           .     
    ,   ,          .   ,      .           ,   -  ,    
,    .   2001 ,       --  -       ,   .        -,          2022  (.   , 2022, 10).
   ,            .       ,   .  ,          ,   .           ,   ,  ,  -    .  ,     25  !    :        . ,  ,          .               .
  
    ,       ,        .     .   ,   1 9 6 1             ,    ,       ,       ,             .
  ,       .    ,    .    -        .     ,       ,     2 0 0 7      ,        ,         .
           . ,           :          ,    ,        .    ,  ,            .     ,         -.
4
    ,   :  ,            ,         .     , -,   ,               (  )     ,   .
 ,        ,  ,    ,         .
       ,      ,      .  ,                ,      .         ,     ,                .
  ,      .    ,       . ,   ,    .    -,             .     ,   ,          ,      .              -   . ,   2022      ,   , ,     .
  
   -                 .     -  ,     ,        ,     .        
   -      . ,        ,    ,   ,   ,    .      . ,    -       .        - , ,    ,      .
    ,     .    ,         -.   ,      ,    ,  - ,   .           .    -   ,  .
           ?   .          .     ,  -   ,      .       ,  , ,    .     ,      .
  ,   ,   .     ,      , - ,   ,   ,     .  ,        - .   ,         ,            .  ,  , -    .
    ,     .   ,   ,  ,           -   ,  , -  .
  , 2022,  11, www.hij.ru	
	
5
   metabolism
Staudinguf ligation 


Raman speciroscopy
   -    .                ( ,   ,    ),           .     Michael Boyce, Carolyn R Bertozzi   Nature Methods (2011, 8, 638-642)
6
   
  
  ,   .. 
.. 
 
,   ,      . ,       ,    ,     .       ,     ,       .      4%  .     ,       ?
  
          ,     50-  XX .  -,             .                   .           ,  , 
  , 2022,  11, www.hij.ru	
	
7.   ,    . ,   ,     600  ,    4 2 0 ,             110  .
   ,     : ,        , , ,        ,     . ,   ,     : -          ,    ,      .
      :       .      ,        ,             .
,         ,     ,   1961   ,      .       (),    ()       ()  ,   .   1969-        ,     .  1976 -  , , ,           1,0,15, 1,3  7   (    ,                 ).    ,           0,15, 1  2,2 .
    1980    ,  ,     :  ,    10 ,   .              .
         .  -   -60  -137,      5        10 .  2020            199  220  ,   2026      276 .     -  146 ,    73 ,      57  .
     ,       2018     3,5  .   ,    ,     ,      .
  
       ,      .     .    :      ,   ,   ,    :   , ,    ,   .   , ,  .
  :  ,           .   80-    Carriot Top        ,  ,   .
           .           :              .   ,   :  1996         ,    .    :    ,   71 (160F)    ,       . , , ,     12% ,       ,    38%!
  ?    ?        ,    ? ,           .   2000 -     ,          .  ,  ,          ,       .
       ,   Wegmans,      .           ,       ,  1030        (  6,5   ).
     ?  :  , 8 ,  ,  . , 68% , ,  ,    . ,   23%    ,     .  3 1 %   :       -,   12% ,        71.    .     7%,  ,      ?   20% ,        ,   5 % ,     -  .       ,     ?      .
 
 ,     ,    ,     .         ( ͕,   ͕,     ).    ,      ,    . ,       ,    , ,   ,            .          ,       .  ,      ,    ;  -              .    ?
         іH  .          ,     (. 1).     ,    .
        ,      . ,    ,  1 ,   ,      2          ,       .
 ,   -       ,    . ,       2-.    ,   ,    .     :      ,     ,   250 . -,     ,       ,          ,   .
     ,  (, )       .       ,       -  ,   . ,     ,    , :           .
,           ,           ,      

     
()
  
 
  

 ,	
      
 , ,
  , 2022,  11, www.hij.ru	
 9     . , ,     ,   . ,             . ,       .
   
           ,         .          .
,   1960-    ,          ,   .      ,  ,    30       .   ,       ,   ,      .   ,    , 350  550 ,     .
     ,    , , :         ,     ,       .       15  20%         ,    90 .       ,      ,   50 .
  ?
,        ,                .       ,        1980     10 .                 .  ,         .
  70          ,      .        .     Radura      , ,     ,        (. 2).       .         ,   :        .     ,    .
   ,    ,  100 :   ,    .       ,     .            .      -  ,       .    3  4  (   )  6  8  (  ). ,         4  6 .      ,     5  10%,       25%.
         .  , ,    ,     . , , ,          .   , 50  150 ,   . ,                .      ,       44        2,5 .   ,     1,8   ,   . ,          .
           . ,             .      6  8 .
10
. ,      
	, 	 
  ( 1 )		
 	0,003  0,04	  
 	0,05  0,15	, , 
	0,15  1,0	, , , 
 	0,2  1,0	 
  (1  12 ) ( 2,5    ,   ).		
  	0,5  3,0	, , , 
 	0,3  6,0	 ,  
 	5  12	, , 
   (12  50   ).		
 	15  50	 
     ?
               ,   .        .            . ,    ,   2019 ,       .
         ,   2014  2015 .         ISO 14470:2011    ,               .    (  2019 )       .               .
     , , ,     .   ,        .    ,             . ,   ,      ,         .
      ,         :  ,     .     ,   ,       ,       ,         .    .
    :  
  ,   ,  ,       ?        -- .        1927         (Hugo Fricke, Sterne Morse).    ,            ,    .     ,   Fe2+    ,       Fe3+;           -  .        40  400 .
      .    ( CaF2, LiF, CaSO4, KBr, ,  , ,   , , ) ,      .        ,      ,  ,   ,   .
        . ,  2016               ,     (4-).       -  -     .     .
  , 2022,  11, www.hij.ru 11
  :
-
,             ,  :    , , .   ,      ?      - -,    ?  ,        .
,           ().    ,   ,      ,     . ,       ,          .        , ,    ( )  ,  , ,   , ,         . ,           (   4).
  
     ,            ? ,      .        ,       .                 ..        -    .
 ,   ,   ,    ,         ,        ,   (   )   . :     ,   ,       .
  .   ,       .     :  , , ,  , - . ,  ,     200  899    .   700  .            ,   4 ? 5 ? 3 = 60  ,   700 ? 60.       :             ,   .      ,   .          6 0 .   ,  ,    ,    ,      .        .  , ,   .
      - :         ;           ,      .
     :     ,     .        ( ):  ,      .   ,          ,      ,   .       :    96- ,           ,     .
    .     .    ,  , ,  ,  :       ,      .    ,   ,   .      ,   ,     :       ,       ,   .
   ? ,   ,     
12.       200700,      /  ;     ,     .   ?  :    ,      ,     .    .   -  (),    ,   .   ,         .  -   ,    .   ,   ,    .
 ?
        :                 .            .    .  ,         ,    .   ,      .
,        ,         ?    ,          ,     .          ?   ,          .     ?
,    ,     . ,   ,   .       ,    .     ,    ,          .
             .          .   ,           ,     .              .                .
  , 2022,  11, www.hij.ru 13
  
.. 
 
         .    .       :      1960        ,   .       ,       ,     .    80-,        ,             .
       , , ,   80-     ,     .    ,   ,      19      (25  )    .
         .   :    ,     .       .   .
 2016        .                ,   .   ?      :         .        ,  3200 .    ,     ,    ,  .  ,          . ,  .
14
        ,      ,   ,        .                   - .
           .      68   , 39     , 12   .  2015    ,      :   ,    ,    -   .
   23    ,   ,   .     6     ,     . ,    :             - .
       :    ,    .           ,  (    90%).  ,    .
        :   10    ,  90%  .    , ,    .    2     ,   ,     ,       (  ),   ,   ,       -     .      ,    (     ).          . ,    ,     ,  ,      ,    .
           -   .              -     .     ,  -         .
     ,       1  .  , , , .        100      .         ,   10  .     ,   , ,     .      :  ,   - -60,   ,       .
   ,  ,         , , .    2016     16  ,   25       .           , , ,    ,        35  15%  .        ,       .
   , ,     :           5       .
        :            ,             .
        :          . ,  7 2                 .   ,               ,  - .
           ,       ,      . ,           :   5  ,   75%   ,    , , ,        .
 ,         ,        . -   , -   ,      .     ,    , .           ,        ,           .
  , 2022,  11, www.hij.ru 15
16
 
 
  
 160- .. 
    ..     . ,                  .       :       ,           ,      .      ,  ,     ,    .  8 0 -           ,  ,    . .. ,      ,       ,    20     .    ,      .
   ,  ,   :  ,     . -   :   ,   ,  
          ..                ,    ,   .  ,                  1-    200000 .        ,        ,     ,   .
  
              ..  ( ),          1943              .     ,     ,   ,  ,     .    ,  , :   ,    (,         )         .          ,   .         ,     
  , 2022,  11, www.hij.ru	
 17  ,     (        1,5 )    ,   ,      ,     .
       ..             .        .    ,           .   ,  ,    
  ,   ,      .        .       (   )  (   )   ,        . -   12 ,   6   .    :  , ,  ;      ,           ,  ,  :   (    );  -     (   .. ),    ..  (  )  
 ..  ,  ,   .      ,  ,       ,    .       ;    ,    ,              .    ,    ,        .
    10  .     .. ,     ,    .
 
           .         .     ,         ..   8      .     .
18
   , ,  :          ,    ;           ;          ,        .
     ,      .. .          -  :  ,  ,   ,   ,       .       ,    .          .
    ..  , ,         ,    ,         .        . ,    ,      ,      ;    <    .    () .. , .. , . , .. , .. .    - .. , .. , .. , .. , .. . 2  1907 
  ..     
..      , 1  1940-    - ,     . ,           -,   ,   ,         .
  ,       .      ,   ,         ,   -   (    ..   1912 ).  ,                .      ,         .
  90-  I  ..           ,         .      .  1911  ..        (    ),      ,        ( ).
   (  1915 )         .              .   ( )             ( 1918 ),     ,     
  ..    ()   ,        .          ( 1917 )    ( 1925 ) .   ,           . ..    (   )       ,     20     50    (  ,   ,  --,   .),     .       ,          ,      .  ..         
  , 2022,  11, www.hij.ru 19 . .  ( )       -.   .. . 1911      (        ..  ),          ,    ,      .
  ,   !
 -     ,    2 0  3 0      .     ( 1928 ) ,          :     ,    ,              ?   ..      :   ,    !
        ,         . .. ,   ,  ,    ..,     .               ,      .
,   ,  ..      ;  ,          .     (  )    .                   .
 ,   ..      -   ,       ,      (  , )  .         ,           ,   .
20
  ..        , ,       (  ..   12  1932 ),     (  )    () .    :           .
..      :             (  , );      ,           -, ,   -;       .        .    20- ,       ,   ,  ,    ,      ,        ,  ,  .    ;     .               ,         ,     .                 
    1911     ,      ,  ,     .  ,     ,    ,        .    .
  30- ,      , ..  ..         .   :      ,           ,   .      ,     (          )        .
   ,         
   :   ,   ,   (    ),  ,  (),       .     ,         (,    .. ,    ,  ).       .        ,    .     .
 ,      ,    .   ,           ,     ,     ,             .  ,    ,       ,    ,  ,               .
   ,  ,         ,  ..   .            ;    ,  ,  , ,   
 ..    , 1910- 
  , 2022,  11, www.hij.ru 21
     , - - ,  ,     ,   XVII  -,        ø
   ,  3040-        . ,   ..        :           ;   ;    1920 ,         ; ,    (1921 )        
         :  . ..     :            .              .          . ..      .                (  ,  ,     .),      ,      ,           .
  ,   
    ,      , ..       .     ,     ,        .      I .  ,         ( ,  ,    .)     ,     .         .
  ..     :                ( 1 0  1 1  1 8 9 0 ). . .   4  1911    :       ,   ,  -22 <>     2/3  !    :   .  ,          :    ,           ( 1913 ).
         .      ,     ,           .   ,        ,  ,      .    , ,   ,       (      ).
 ,   -        ,          .     ,  .. ,    ,        ,    ,         ,   .
  ..  30  40 -   (             )     ( 1965 )    ( 1977 )     .  ,         ,   (  ).            ,                .
,  , ,   ,   ,      , ,    .    ,   .. ,    .                .
    ,        (   , 1944),      ,  ,           .   , ,   .     ,  .  ,             .
       . ,     ,   ..       ( ,     ,   ),     ( 1 6  1 9 3 8 ). ,     I .  -         ,       .   , ,    ,    ,   . .
     ,  ( )  ,      .     ( )            .           :             - .
        . ..                .
,   
 1937       (    :     ),       .   ,           (.   17  1937), ,    ,     .
     ,  ,   ,  ? ,   ,   .             ,  .. ,            30- ,   .
-        ,         .                 ,    ()         . ,   ..     . ,       .       -   ,    ,     . -                   1968 .     1991 .    - 62    ,  ,  ׸   ,       ѻ
..     .       ,    .           .       , ,      ,    ,     ,      .
        :      ,      .   ,   ,    ,    ..         ( )     (    ).         ,          ( 19411943 ).
,   ,        , ,    .       .    ..     
           .     ,        .    ,        . ,    ,    .
  , 2022,  11, www.hij.ru	
23
..   .  1942       ,    :     ,        .   80-  ,      .
  ,      1944-   ,      .    1945    
    .       ,           ,   ..      , ,    ,    .
      :     ,     ,    .   ,      : Feci, guod potui ( ,   (.).
 .  (  .. )    ,     .   ,      .. ,  ,  ,      ,  , ,   ,    ,       ?
 
    .. , , ,      ,       ,   .   ,       ,      ,       .              ,        ,          ,       . ..   , ,   ,  .
              ,    ,      .            .
     ;            ;           .        .    -   -  (   
24,      ),           , ,   .
       ,        , .   , , ,      (  12  1884 ).
   ,      .        ;     .   ,   20 ,   .            .         .
   ,    ,   :       ,      ,   . .     :        .
          .     ,    5 6 .          .
     :      ,  .         ,      .  1921 ,   ,        ,    .        ,      1889 .    ,        .. ,    ,          .   :         ,     .
 ,        ,        ,    .    . ..      :      ,     .      - ,   ,      ,            .
     ,  160- .. .      .    2023 .
: 
  
         ,     .       ,    .            ,   .       .
, ,         .         .    .
  -     ,       .     ,        -    .
    .       .  -        ,      ,         -  .         .
  ,  -           -   (Victor Torres),         .       - ,       (Leif Katsuo Oxenlowe).
        7,9    223     37 .         ,   1,8 /.     ,     -,        .
  ,     -    100 /.        ,         ,   -   .
  , 2022,  11, www.hij.ru	
25
   ,       ,       ,           . (Nature Photonics, 16, 798-802, 2022)
  -
  ,  . -,       .         .   -         -    .  ,      ,            -. ,      .
     ,   ,       .     ,       ,          .       ,      .
   ,            13          ,       .
             - (Chao-Yang Wang).    -  (265 -  ),    .     12     75% .      900 .         800  .
               .          .         ,         ,     . -                .       .
 - ,                .     -        .      .   ,      ,         Nature. (Nature, October 12, 2022)
 
    - .   ,         .  BAs           ,       .  ,        BAs   ,     -        .
  ,       ,      .
    .   ,           .        ,     .        BAs     ,       .
          --   (Bolin Liao),       ,          (Zhifeng Ren).         .
             . -          ,      .
   ,         .      ,      .       ,        .                .
 ,        200 ,   ,    .        .            .
26
 ,         ,         . (Matter, 18 Oct, 2022)
   
, ,         ,     .          ,  , ,   ,   .       ,    .
       ,      .   , , .        -    (Bingyang Zhang)    (Philip S. L. Anderson)   ,      .
,        ,     .   ,     .      :   ,      .
         .        ,   ,  ,     .            .
         ,    ,    .     -      .
 -    .        ,    ,  ,       ,            .  ,           . (Journal of the Royal Society Interface 19, 195, 2022)
 -
               . , ,   .     ,          CdHgTe  InGaAs     .        .             ,        .
           .        (Ivan Shorubalko)  -         .
      -       .        ,       .  ,   ,    -  ,      ,   ,  ,      ,    .
-    ,     ,   ,        .   -    - .        ,            .
      0,1 x 0,1 x 0,1      50 cm-1     .             .  ,         .
  ,             -.         , ,      -  ,        .       ,           ,     .  ,    HgTe      ,     . (Nature Photonics, Oct 24, 2022)
 
. 
  , 2022,  11, www.hij.ru	
27
28
 - 
.. 
  
   
   .  ,      ,   ,         .   ,     ,          .     .
  
         .    .   ,    -    ,   -  . ,  ,  ,    .              ,   - .   ,    ,         .         .      ,           .     . .    ,   ,              .
,         ,       .    ,   () ,   ,        ,        .     ,   ,     ,      ,          ,          ?
            ..    ,     (2018, . 4).        .
      ,        ,         . ,            ,           .  ,   -, , -,   ,          ,       .               More and Different. Notes from a Thoughtful Curmudgeon (World Scientific, 2011).       ,   , ,    in vitro,  .
      .        .  ,      .       ,  ,    ,       .     ,  ,         ,      .         , ,  .
  ,   ,    ,  ,   ,    .          . ,      ,       ,          .
  , 2022,  11, www.hij.ru 29
  
           ,   ,          .    ,    .       ,         ,        .
       ,  .  ,        .       ,       ,  ,  .         ,   ,    ,     .
             ,      ,      .             ,         ,        .
           .   ,    ,     -  - ,        ,       .    ,         .
      ,             ,  -   .          .                 .        ,         ,     ,               .
        .     ,        ?       -,       ,    .        .  ,       ,    ,    , -        .
       . ,    ,              .              .           2005       (MPI, magnetic particle imaging).   ,                ,   .      ,    (0,4 )   (20 ) .
   
     .    ,       ,    .         ,     ,  .            ,        ,      .
  -       ,    ,     ,    ,        , ,       .     ,     ,         .
      -        ( ).   ,     PEGylation,   1995         (    -),  .       ,      .     ,  ,  ,  ,    10%.     
30    ,      .
      ,    ,      (Enhanced Permeability and Retention, EPR),   1986    .   EPR  ,           ,    .    (  )    ,     , ,  ,     , ,    .
 ,       EPR,        .     ,        EPR,   ,   ,   ,  6%.  94%      ,    .    .   ,         ,      ,      .          .
,       (   )              .         ,    ,       .      ,    ,      .     ,   ,   (  )  ,  ,     ,          .
                      . ,         ,       ,        ,     .    ,   ,      .
 ,           ?    ,    ,     ,             , ,  , ,     EPR.    ,   ,       ,    ,        ,   .
         ,     .   -          .    ,           .          ,       ,     .       .  ,   M P I ,  ,    .  ,   ,    MPI      , .        MPI   .
  
          ?                   ,          .      ,    FDA (Food and Drug Administration)  .
,       ,  .       ,     .         in vitro.         , , , . ,          ,      -.
   .     ,     .       ,    -,      .       , , ,       .           ,  -   ,     .   .
  , 2022,  11, www.hij.ru 31
     ,     .    ,        ,    ,      (, ,      COVID-19),     ,          .       .            .
      ,      .      MagForce  2011       ().       (   ). ,   ,     ,     .    ,     .               .
  ,    ,      ,    ,    .              .  ,     ,   , ,            .   MagForce         .
             - .      ,    ,      ,    ,    .     EPR    ,        MRI.
 ,          :   ,        .   ,  ,       .         ,         .             ,   ,    .
  
          ,   ?    ,            .             .   ,        ,      .       ,         .
        ,  .        .    ?         ,  -,    ,    .         (      ),             (  ,    ).         .
 ,  ,    ,   .  ,   ,    ,      .          ,       .          ,      .    ,       ,   .  .
 ,     ;    .              .                    , , , .      ,   .   !     .
32
: 
   
         -.              -         .    ,  - ,   .
  ,        ,   .             (Daniel Preston)     .        .
                     ,     .     ,     .       .      ,  ,   , , .         .
          .   ,        .      ,     .
        -         .      ,   -   .             .      ,      ,   . -   ,       -       .    -       -  .
  ,     3 
  , 2022,  11, www.hij.ru	
33,         .  ,       .       20 .        , ,    . (Science Advances, 8, 34, 2022)
  
        .      ,          . , ,       .           ,      .        .
   - (Nigel Franks)         ,       .    ,       .
             .        ,  ,  ,      .      ,    - .        ,        ,  .    ,     .
                .
 -   ,      ,     .   ,          .      ,  .   ,    ,     .
 ,         .         ,      .       . (Journal of Experimental Biology, 225, 15, 2022)
,,
           .      ,   .  , ,       -     .
  ,     ,  .           ,    .  ,     ,    .
         ,     (Yajing Shen).       ,   ,      .
         ()      .             .          .        .
   ,      ,     -   ,       .
      ,     .    ,      ,      .        ,             . , ,       - .
,         ,      .  ,   -            .   ,         .   ,            . (ACS Applied Polymer Materials, 4, 8, 5431, 2022)
  
         .     .     ,       ,
34      .
   -,    ,   .    .            -,   ,       .        -   .
              (Alaa Babeer)   .         ,       -  .   ,         ,    ,   ,           .
       .              .           ,       -    .
     -,    -       .                ,         .
    -     .       ,      .      ,    . -                  ,   -, - -   .  ,   -   ,      -       .        ,    . (Journal of Dental Research, 101,9,1009,2022)
  
 , -   ,       .          (Hatice Gunes),       .    -         -  .
  -    60 - ,    28    8  13 .    45 . -         ,     .
     -      .            ,      .      ,     .
        :         ;    ;    ;  ,   ;       .
            .  ,  ,         ,     .
,            ,    ,     .      - ,             .        ,     .
        . ,   ,           ,     .
   ,      -      .  - ,         .      ,           .  -   ,   .
,    -  .   ,     ,       .  -       ,          . (31st IEEE International Conference on Robot & Human Interactive Communication, September 1, 2022)
 
. 
  , 2022,  11, www.hij.ru	
35
.. 
  :
    
36
  2022   80       XX   XXI ,        .       .
     .     .
. -
  
     ,  -,   .        ,    ,     ,       ,        .         .    .
  ,    13 ,  , ,          , ,     .   ,    ,   ,     .     ,    . ()
 ,         ,  -,        .  -   ,    ,             .         .    49,   .    , ,  ,    ,       , ,   ,      .                  -.    . ()
     ,    ,    .       . -   ,     , ,   - . ()      ,     .     .   ,  ,     ,    ,  ,  , ,    .         ,          .       ,         ,   , .    ,   .
      ,   -      .    .     ,  ,      ,   ,      .
 -       ,   .
,   ,         - .       ,     .
     ,    .   ,    ,    .     . ( .   ).
       . ,      ,    1967 ,     25 .
     :     .        :      ,   ,     .    ,   .              ,         ,      :    .  ,      ,      .
       ,  ,    .         ,        , 2022,  11, www.hij.ru 37    .     ,     
Rose M. Spielman, CC BY 4.0 | wikimedia.org   .   :           ,       .  ,   ,         .
 ,    :       (,       !),    -,   .  ,        .      ,   ,  ,                  (  ).
, ,           .      ,  ,    , ,    ,    ,        ,         .
      ,   ,    ,         .       ,        ,   ( )  ,   ,   .   :     ,         .
,        ,    ,     .
   -
    :     ,    .   ,        .                 .
38
    ,  ,      .    ,          : ,      ,   ,             ,     . , ,   ,               ,    .
       ? , ,  .           ,     ,   ,   .       , -,    (     ),  -,                .
,    ,    .       ,   PERMA (Positive Emotion   ; Engagement  ; Relationships  ,   ; Meaning  ; Accomplishments  ).
        ,         .     ,   , ,      ,       . ( ,   , flow,        ,    .)   ,         ,   - ,   .                ,   ,  ,     ,       ,    .  , :      ,   -   , ,   ,          ,        .
   
        . ,   ,  ,      ,     .      ,   . ,      ,    ,   .
       ,          .     :  ,           ,     .
            :       -    -     ?      .
    .         .         ?   .        ,    .              ,      . (,    ,    ,   ,  ,      ,        .)   ,    ,      . ,            .
       ,          ,       (,      ,     ).       ,    ,          .
        ,   1970-      (. 1941)   -  (. 1933).            (1984).   ,      ,   .         .               .
  , 2022,  11, www.hij.ru 39
   ,            ,    ,    .  ,      ,     .
  ,        .       ,    ,      .   ,  ,  . ,                 .
   ,   -,     ,  .     (19031990),     ,  ,          .    ,      ,      - ,    ,     .      ,      ,      .      ,   ,    (19051997).
                 .    (  ,   ,   .     , -.    ,   :       )     .    ,    Authentic Happiness (https://www.authentichappiness.sas. upenn.edu/),      ,       ,        .
,    .         ,   :     ,    ,       .       ,      ,    ,          ,  ,   ,      (        ).    ,      ,  ,   .
  ,        .            .     ,       ,           .
      -    .     .  ,    ,      .
            ,   .   ,    ,      ,     .      ,          .
            . ,      (  )    .        . ,     .      (          )     (   ).
      :   ? ,   ,    ,   :      -  (       ,     ),   :          (       ).
 ?    ,      .  .    ,         (   ).
     ,     .      ,        ,        Purina Dog Chow (   ). ,    ?,     . .      .  .    .    ,    -. ,  ,    .
          .  , .
40
  
. 
 
      .         . ,   ,              .       ,      .
  ?
        .       .    ,       .        .          .     .   ,      ,       ,    .             ,    .
   ,     ,        ,          . ,         ,     .
  , 2022,  11, www.hij.ru	
41
  ,      ,            .     .  ,       ,  -  ,      . ,    .
           .      ,           .    ,         .         
     ,      ,   .          ,        .          .           ,  .         ,   .
  
                .       .            ,  .     ,  , ,  , ,          .        ,      .
           .        ,         ,    .         ,   -.        ,      ,     ,       .
            ,      .         ,    -.     .     ,        . ,    .
    ,    (.   , 2022, 9)  ,         .                     ,   ,   .
 
             ,       ,      .         .      ,        .
     .         ,               .        ,       ,      .
               .            ,          .                .
     .  , ,      ,        ,        .   ,      ,        ,   .      ,          .
 ,      ,        .        .     ,      ,         42       .
 
         .              .       ,     .   ,   ,      ,     .
       -   ,                 .        :  ,   ,      .     ,                .           ,     .
     .    ,             ,           .    ,                .           .        .
       ,     .           ,    ,           .  ,        .
  ,           ,     .  ,       ,            . -                ,   ,        .  ,                .
 
    ,         .  ,         ,    .      , , ,   .
             ,         .             .      (.   , 2022, 6).
         .             .               .      .       ,     ,   .   ,    ,     .   ,    .     ,             ,      .
  ,   ,   ,        ,    .              .           . -,        .
    -           .   ,       ,        ,     . ,      .
(  : International Security, 46, 3, 7, 2022).
  , 2022,  11, www.hij.ru 43
  
.. 
  ,  
, 
    -.  ,  ,    , ,  ,  :    ,      . ,   ?   ?  ?
  ,  ,     ,       .    ,      ,   .   The Lancet  ,        ,   .      ,          .      16       , , -  .
44
  
    287  , 370     88    204     1990  2020 ,     ,            .            22  ,    .   :  ,  ,   ,   ,    ,     ,  ,    ,  ,  ,     ,   ,  ,  2- ,       , ,  ,,    ,  ,  ,    .
        .    ,       (the theoretical minimum risk exposure level, TMREL).    ,     ,            (non-drinker equivalence, NDE).      , ,  10   ,   100     13 ,    13   , 375      3,5%  30   . ,   
  , 2022,  11, www.hij.ru	
45 ,     . , ,    14 ,        13 -15  .
 TMREL  NDE        .    15  3 9        0  0,603   ,     0,002-1,75 .    40     :  0,114 -1,87  0,193 - 6,94    .
,  1,34      ,  TMREL  NDE,     .   1,03   .     ,      .      .
    ,     ,     1990  2020 

 	, .	 , %	  1990 , %	, .	 , %	  1990 , %
15 - 39 	12 400	53,1	- 5, 67	17 100	71,6	-2,71
40 - 64 	6720	25,1	2,57	11 900	52,0	3,08
? 65 	243	1,64	0,263	1550	20,5	0,925,   2020     1,78          15  39 .    ,  ,  ,    (83,2%),   (79,3%)    (78,3%).
 ,        . ,          ,  , .        ,       . ,        ,      .
 ,  ,   ,     ,  ,  ,  ,  ,  .    The Lancet    .  , ,     -          ,     .
 , ,  ,    ,   - .   ,   .    ,      ,    . ,        ,         .     J.       22  ,  ,   .
        40   .      ,    - ,   .   40   -      ,   . ,             10  15 ,   .    .     ,    ,   ,    .        .
    .  ,      ,      .   59,1%          76,6%   . 
    .          ,   

    , 
0
46 ALDH2,   , ALDH2*1  ALDH2*2.    ALDH2*2     ,  ,  , , ,   .       :    ,    .  ALDH2*2       40% ,        ,   ALDH2*2 .
   
 ,   The Lancet,  TMREL  N D E          .      .  ,    8 - 42        10 - 52   .  ,    ,       ,   .
-,   ,       ,    ,      -.         ,  , ,     .
 ,      - (Gemma Chiva-Blanch)    (Lina Badimon),  ,    14    ,       1 0 % ,   ,    .    ,  -   ,  -    .     .
 ,  ,  ,               .       ?             .    2100      65-   .        ; ,       ,       ,    -        ,  .  ,       ?
 ,      1395 .  ,      77%   65  84  .       ,  ,  , ,   ,   ,     .
      241 ,   17,3%,     70    . ,   ,   ,      .    ,      .  ,       .     ,      ,         :        .
        : -  ( 3 4 , 4 % ) ,   (22,1%),  ( 1 9 , 9 % )    ( 1 4 , 0 % ) .    (6,8%)   (6,3%),   (3,2%)     (3,6%).  8,6%    ,  ,  ,      (     ).   ,       ,       .
,   ,     . ,   .      .  ,   ,         .  ,   ,     ,     ,    .
        , ,    .     .           ,       .                 .
  
   ,  ,            .      47%      31%   .     ,  , , .   ,   ,       .
 -          ,     
  , 2022,  11, www.hij.ru 47
  .          ( )    ,   ;                .
    ,           .    14           32 ,      .      28  46   .  ,     ,  280     ,       ,   , ,    ,    .    .  ,                 .
   ,   .      .   ,    ,   .   ,     ,   ,   ,   ,   - .
   -      ,       .     .
    .                ,    ,   .          .     ,     ,   ,      .    ,     .
 -     ,     - (. ).
  ,       . , ,  .       ,   - ,   ,   ,     .  ,  ,    ,     ,   - .
      :      ,          - 
  - 	/   	  / 
	+	 	?		+	?
 	+	 	+	?
	-	  	+	?
	+	   	+	+   , -   , ?                   .      ,   ,   .  ,        .
  , -,     -. , ,  ,                 .     , ,   .              ,    .
      (  )   (   )     .      - ,    ,      ,       .     - ,    .
      :   >   > .     : 14%, 11%  5% .     35    ,       .    ,      .    45%    
48 , 34%   ,       12%.
   ,            ,    .      ,  ,   ,   ,   .      ,    .           ,             .              ,      ,   ,   .       :           ,          .     ,        .
   ,   ,           ,      ,    .
    ?
      ,    :    ,   ,  .   ,  ,     - .
       .         20  30 . -      .      ,  ,   ,  .  ,      ,       ,      .    ,    ,   ,   .        ,      .
,      .    ,   2019 ,     155       21 ,       , ,   ,        ,  -   17% ,  .        ,       .    ,     .
      ,    , ,     .          20        .
  ,   ,     ,   15  39     .            .     .
        ,      ,  , ,       ,       .       .  , ,          4%  ,     ,    ,     70%.           ,     40%  .   ,       ,          .
        .  , ,       1% - ,   ,       .  ,       ,          .     .   ,        30  ,    20   .
  , ,           ,       ,   , ,   .
            (Robin Burton, Nick Sheron),    The Lancet,  ,      ,      .   ,       ,    .  -  , ,  .
  , 2022,  11, www.hij.ru 49


 , , 
   -       Centella asiatica,   Hydrocotyle asiatica.             ,    :  ,   , ,       .  ,       ,    ,     .
,        .  , ,      ,    ,    ,    ,            . -        Cola nitida.   ,   ,    ,     .         ,   ,    .
 Centella  59 ,    .   ,  ,    .     ,     .         .      ,  ,           .
    .            ,         ,  15 ,  .      ,    .
    ,     .    , , ,        .         ,  .      ,  .   -      ,   .
        .       -,   1100  .   ,         .        ,   ,   .     ,  ,    .
      -.   ,  ,      .         .  ,   , ,   ,     ,  ,   ,      .
      : ,  ,  , .       ,     .          ,  , , , - ,       , ,       , , ,    ,   -   ,    ,      .          . , -  ,    ,        .
        ,    ,    ,           .           : ,   , . ,    ,  ,     .              .
       120   ,    ,      (       ,     ).     -: , ,    .       ,     .
  , 2022,  11, www.hij.ru 51

   
       ?                ?    ,     ,  -   , , ,   ,  ,     , -   .
    C. asiatica ( )     ,    .        .
       80   .             .   ,       ,  .       48 .       ,      ,       16 .
,   -,         ,   ,        ,    , ,  .
     ,    ,     ,   ,       .  ,       .        -,       .        .   ,       .         .
    ,  ,       (   ).     ,      ,    ,     .    :  ,       .
,            .      ,   ,        1945 .
    ,          ,   .   -      ,    .            .
 .     ,       ,      .
,   ,      ,     ,   .
. 
52

. 
 
          .    ,   ,     .              ,          .      .
      -,       ,   .      ,  , , , .             .     .            ,           .            ,         .         .           :            ,     .          -    Candida.
               .            ,      .      ,       .
 
                ( 1  6).               .               .
         ,     ,        .            ,       .      ,   .    ,       .         ,        .
   .  (1),   ,    .         ,       .         .             .
 ( 2 ) ,  ,      .    ,      ,    -   .          -    (8).
 (3),    ,        .    ,   ,          .
  (4),  ,   (5),   ,   .   
  , 2022,  11, www.hij.ru 53
  (6)   .          .
 (7)        .         .       .
 (8)     .  (9)     .        .
 (10),   ,         .                ,       .         .        .      ,     . , ,   .
 (10)      ,     .      , .              .
 (11)        ,       .           ,   , , ,    .
 (12)            .     ,   ,    ,   .
 (13)            .  ,     ,        ,   ,   .        ,   ,    .
 ( 1 5 )     (16)       .         .          ,      .         ,     (     1   10 ).
 ( 1 7 )      ,   (18)     .      ,   - .           .
 
      ,   ,         ( 1  6).
 (1),    ,          .         .            .       -     ,        .
 (2),      ,          .          ,      .
 (3),  ,        .          .  (4),       (3)   .
 (5)      .       .  (6)           .
 (7),   ,         .            .          .
   ,   ,   ,
54       .  ,    ,     .      ,        .
 ( 8 )          .           ,   , ,    .      ,        ,       .
 (9),   ,     .        ,  -,  .
 (10),      ,     (11).       ,  ,  .        ,    .        .
 (12)  (13)          .                ,   ,       .
 (14)     .        .
 ,  
    ,           .           .          ,   .    :      .            ,   .        ,    .
 ,       ,        .       ,    ,   .           ,   ,   ,    .      .
         ,    ,   ,  ,     , ,  ,   . .
,          .     ,  ,     ,    -   .
 -           .     ,       ,    ,         .         ,             .              ,     .  ,                 .        .
    ,                 .            .    ,          ,              .
  ,  ,       ,   ,    ,   . ,       ,        .         .     ,       ,    .       (.   , 2022, 4),          .
        .. .
  , 2022,  11, www.hij.ru 55if

 
  
  
.  , . .   ,   . . .   .     . ,     .      .    ,  .   ,   ,      ,      ,   .       .
   

 .            .            .    .           .
,  , ,   ,   
    ,   .         .       ,       , ,   ,         .  ,   ,         ,       
    - .     .  !       ?  !
 ? .  !    .   ?    .   ?    ,     !     .      !
   ,           o.   .      ,    -    .     ,       .     ,  .       ,  ,    . ,   ,   .    ,    !
  ,    ,   .
     .   . ,     ,   -   ,  ,    .  -     ,    . ,      .
  ,    .       ,         .    ,  ,    .           .    -   .
 .        .   ,  .
, ,     .  .  ,  .
 .   .       ,        . ,    ?     .   ,      .  ,  -.
     .      .  
  , 2022,  11, www.hij.ru	
 57.   ,   ,       .   ,  .      ,  ,  ,      ,  -    ,  ,    .
  .       .
    ,      - . , ,  Glock,   .  .   - .  ,   .  .            .     .
     , !
    .     -        .    -.     .   .  ,      .     .  .    .   ?      .       .           .    ,    .    ,    .  .
.   ,   .      . ,   .       ,    .  ,   ,     .      .    .    ,   .     
   
     .    .    .  ,   ,   .   .  ,  .  ,   .
   ,  ,     . :
       ?
    ,   . ,   ,      .    ,     .       .    ,   . ,  ?
     .   ,   .  . ,     .
 ,   .   .           .        .             .  .  .
 .       .  .   .  -  , .        .        .       .      .          , ,  .  ? -    .
 ,  , !
    , !         .             ,  ,   .     -  .
       ,      . -     .   .   . ,   ,       .      .     ,    .      .  ,  ,  ,   .    ?  ,  ,     .        ,             .   ?  .      .     .      .
      ,     .           .
  .        .    ,     ,         ,    .     .
      .     .     .      .
58
      ,            .  ,   ,          !.
       . -        .
  .  ,  ,   ,   .
 ,  , .     .   ,  ,    .    .
   .    ,        .     .     .     .
    . ,  .    ,  .    .  ? ,       -  .   ,   . - ,  . ,  ,   .
   

   ,  .     .   .         .              .       ,      .    :    .
   ,   ,  ,   . -    ,  .   ,    .
        .     . -  , .    .
 ,  , !
    , !

      .         .    .
 ,     .    ,   .  ,      .
      .   ,      .      ,   ,      .
    ,  .    ,     .   .     ,  .            ,     .
   ,     .
 ,  ?
 ,  , !
    , !

   .      .        .
  ,   ,    -?      ,   ,        ,                 . ,   ,        ,        .                .      ,    .       .
       .         .         ,     .
   ,  ,     .       .
      .      ,   .   ,      .      .
      ,    .
 , !
    , !
,      ,      .    
  , 2022,  11, www.hij.ru	
 59  ,        ,   ,      .         ,        ,        
  .  . 20 

         . ,    ,       ,      .   ,     .
      ,   .   ?   .
     .    .      ,   . ,    .   ,  .      .      .          . , ,   :      .  ,  ,    .     . ,   .   . ,    .
 ,      .   

     .   ,  -.        .     -     :      .
 !   ,    !   ,    .       .    ,   .

    .   .         .     .  ,        ,       .        .        .

              .     - ,      .
  ,   .       .
  ?         .
  .      .
  .   .  ,    .    ,   .

   .     , .
     .    .

   ,       :    .   ,          ,       .     .
  ,  ,   ,    .     ,    .     .
   ,        ,      .     .
  ,  .   ,     . ,  ,     !   ,   .
    .       ,      (      ?)     .
        .
 ,   ,   , .   ,     .   .
60
 
  .
     
  :  
.: Corpus, 2022
       ,  ?           .  ,                 :       ?
          : , , .       ,    ,       .              , ,         .
 
 .    
  :  
.: Corpus, 2022
       ,       ,     .                ?          -,  ?    ,                        ,     .
 
 .
  w    ,  
.: Corpus, 2022

 
    -      (),     ,     ,      .          ,   ,  ,     ,          ,         .        ,    .

 
 .
 ,   
  :  
.: Corpus, 2022
	
	
 
	
 
-'

     ,  ,    ,            . CRISPR     - ,   .
 2 0 2 0       ,  C R I S P R     .               .
    ,   ,      .       ,   ,    " "        ,               ,  ,          蔻.   
 
  .
   
  :  
.: Corpus, 2022
-  -,       ,        2014     , ,        ,   ,   .        ,        .
      . ,  ,  ,      . ()        .     ,  .   -,    ,  .         ,     ,        ,    ,      .
         : https://www.corpus.ru/
  , 2022,  11, www.hij.ru 61
, 

 
  
           .    ,    ,           .      ,         ,   ,   ,    .
  ,    , ,       :  ,       90-  : ,          ,       .  ,     , ,        .      XXI .
     ,   ,      ,      ,      .              .    ,  ,   .
 - (Philipp Lorenz-Spreen)              (Nature Human Behaviour,  2022 )   500                ,  .   ,   ,          -,         .        , ,  ,        .      ,        ,    .  ,     -    ,  ,    ,           .
. 
62
       -,         ,       27,4% (Nature)
            (Population Studies)
      40  60%    Covid-19      (Journal of the Royal Society Interface)
       ()      10 000   (Journal of Archaeological Method and Theory)
   ,      ,   1%      (Angewandte Chemie International Edition)
 ,        ,   ,     (International Journal of Educational Development)

, 

,         ,      (Heart Rhythm)
   -          (Nature)
       100 000  (Nature Biomedical Engineering)
        10         1600     (Monthly Notices of the Royal Astronomical Society)
  ,   60-     ,     Klebsiella       (PLOS One)
 1           -    ,       (BMJ Global Health)

 
 
 , , ,   ,    !      .  ,               (Nathan Hudson, William J. Chopik, Journal of Personality and Social Psychology,  2022 ),          ,     .     ,       ,      ,    .
   .        : , , ,  ,     .     ,     .    ,     . -    :           ,    .       .       .   ,   ,         .              ,      ,    . ,           :    .       .
    ,         :      ,     ,      ,   .               . ,  ,        ,      , , ,      .      ?   -   ,   ,          .
. 
  , 2022,  11, www.hij.ru 63


W w
64
 
  
 
 . ,   ,  ,   .      ,  ,     ?  , ,      ,   ,       ,           ,   ,     ,    .
    ,  ,      ,  ,        ,   ,     .
        ,   .    ?   -   , ,      ,  ,    ?
       ,       ,  -  -,  , -    ,    , ,     , , ,  ,  
      ,   ,   , -, -    ;   ,          ;   ,      ,     .
       ,         ,    .    ,       ,          ,            .
 ,  ,     ?
        .    ,  ,   -  ,      .
  ,    ,      -    ?
     ,      ,     . -   ,   ,   ,  ,     ,   .
   ,    .   ,   .      ,     ,        ,      .       .
     ,    ,      .        ,  ,     ,  .      , ,  ,    .
      ,    ,    .
     ,      -   , , ,    ,       .
    ,  .         .
,       ,  ,           ,   .      ,     ,   ,   .
      ,         ,  -?
                   .
    ,  ,     ,      .
     .
 -  ,  ,   ,  .   ,      .        ?                    .        .            ,   .
    ,    ,  -,  .        .
-,   ,   , .
  , 2022,  11, www.hij.ru

 ʻ
 
.. 
 

 ,
  
 
  
 
,
 

 ʻ
 
 
  


  