  
/ 2023
4/

 - 
/ 2023

    
19  2003 , .   77-8479
ISSN 1727-5903
 :
 
.. 

. , . , . , . , . , . , . 
  
.. , .. , .. , .. , .. , .. , .. , .. 
  
.. 
: hij.ru
:
https://dzen.ru/hij
https://vk.com/khimiya_i_zhizn
https://ok.ru/group/53459104891087
https://t.me/khimiya_i_zhizn
twitter.com/hij_redaktor
        
  
119071, , / 57
  :
8 (495) 722-09-46 e-mail: redaktor@hij.ru
   04.04.2023
  
123001, , 1-  -, .1, .7
  
 ,    2021  2017
 -, (495) 121-01-16, (499) 789-45-55
-, (495) 789-86-36
, . +7 (495) 369-11-22
, +7(812) 786-58-29, +7(812) 337-16-26 .
-
   
      
      Yves Tanguy  .         .       
  ,   .   ,    .
 ..  (19222006)

  
   . .. 2
  
 . .. ..6
   
  . . ⅅ..10
 
 . . ⅅ15
   
 . .. ..20

 . .. ꅅ32
   
-  . .. ꅅ..38

- . . ..44
 
    . .. .50

. . 56

 . . 텅..64
: 	17
 	28
: 	47
	43
	61
 	62
, 	62
. 
   
        .      ,   .      ,         ,         .. .      ,    .
       .     ,         ,      .      ,   ,    .
     ?  ,     .  ,  ,   .  ,  ,  ? ,        ,      . ,    5%   
2
4   . ,       ,        .  ,           .
,       .   ,         . , ,   .    ,  1928 ,              .
H
N
CH3
CH
<?- OH
N
 >	
	
 O
O'
, ,    .   XIX        ,     .     ,      .
            .   1873          ,            .
      ,       .    .     ,        ,       .        .
   .      80  ,         ,      .       XX    ,      .           .
  .   ,   .      .      ,    .
      ,     .         ,    .     .
    ,    ,          100%,      .    ,  2050       .     .      .    .
              ,    .        ,  ,       ,        .
   ..    2008 . ,         ..    ,          .
    ,     -   , , ,   .,        ,        .       
    . ..           - . ,     
S
O
  , 2023,  4, www.hij.ru	
 3        ,             . .. .     ,           ,               .
,       ,   ,          .     ,      . ,  ,         .
      .      ,       .
,  ,     ,     .
    III ,      ,      ,   .   III       ,       .
  ,  ,      ,     .           .      600    ,      .
           ,  ,   ,        . .
4

      ,      .    ?           ,  ,   .      ,    .
,  2010            ,        .
   ,        ?      ,    ,   .     ,   ,      . ?          -  ,    .      .
  ,     ,     - .  ,   2530 ,    ,          ,      .
    ,   ,    ,   ,     .          .   .  , -      ,         .
    ,      .            ,         .      .          .
         ,       . ,    ,     .
    ,          ,         .     .
    ,        ,              .    , 50  5   .
 2017           .       .    777   17   , -, --, , , .
         ,       .   ,       ,  - ,  ,     .       ,    .      .        .
,      , .      75% .    -            23% .      .     .
         ,     ,    . ,    ,    .
        ,     .
 ,    1214 ,        .      .
,     ,            .   ,              ,         .
       ,        ,   .       .        .         .  , ,          .
           ,     .  ,        ,    .
  , 2023,  4, www.hij.ru	
 5
  
.. 
 
  ,      ,   .            .    ,      -     .      ,       -  .         ,   ,  .       .
6
  
      ,    .              -   .
     ,    .         ,        .         .    1840   1900-          5%  50%,     .     ,       1915   1975-   3%  45%.        .           1930   2020-   3%  23%. ,     ,    .
     ,       ,   .      1980 ,     .               .          .
   2015             2050    2. ,      2050         10%  .  ,   80%    , 50%    30%        .
           ,    ,      ,    ,      .                     .            ,    .
  
            .  ,       .     ,   .
                 ,  .        ,        ,     2025 ,     .
  ,   ,   .        0,80,85,      ,      ,   0,40,45.
  ,              .         ,    ,   .    50    .
      .         ,      ,      .          .    .
         (   )    .      1516    ,         .       4060   .         ,        .  ,   ,       .     ,      .
         ,     ,   ,   ,       .    ,            ? ,      .
     ,   .
 
      ,         ,      
  , 2023,  4, www.hij.ru	
 7
      .    1    1-1,5 3 -,  90%   CO  H2.      .  ,       ,    ,       .                (  ).       .    ,           .  ,           .     4648%   ,  25% ,       .
    .        145        250   .    .        -  .          ,    ,              ,    .      .
  ,     ,      ,  ,    7080%  ,       .
,    ,      .        ,  .
  
                .       -    .
8
         :   .       150 ,    .  ,        ,     ,    .    -     ,   ,    .        .           5000 /3.        25%  ,    .
  ,    ,   -,       1 300 /3,      1400.      3040%    ,      ,   .          ,     , .
         ,   .      200 /3,             50 /3.          .
,          ,      ,       .
 
               .    1    11,5 3 -,  90%   CO  H2.    25003000 /3,    19002000.          .      H2/CO      13     ,   ,    ,       40 /3.
         .        ,   H2/CO  23.          ,    .       :  1      154      92.
,                 .
-,    ,       ,     .                 ,   .       .              ,       .    ,   .       - .
  ,    .              1,7 ./;     ()  2,53,0 ./;      ()  3,73,2 ./.      ,      2.        ,    , ,  1,5 ,       2,6 ./.
              2,6 ./,     46 ./.
   -,    ,  15,4 ./, ,     70 ./.,  0,22 ./.
  :           ,    -       50 .           ,   ,  .
       .    :   , zaitch@oivtran.ru, 8-916-851-76-23.
  , 2023,  4, www.hij.ru	
 9
10

   
 - 
.. 
  
  , , .     .   ,    ,  .     -       ,     .
.  . .   
 ,          -   .   ,    ,       .
 ?
,        1900   ,  ,    :            ,          ,    ,       .
,         , .       ,       :    ,     .     .        .   ,     ,      ,         ,      .
       .  ,   ,              .
, ,  ,   :              ,   ,     .           ,         ,        .
 
     1986   -       , - .   ,   ,     ,       .   ,  ,    ,    ,       ,  -,     .  ,       .    --     , 35,  ,        ,     ,    -  :     ,      .     ,       ,  -     -        , - , 
  , 2023,  4, www.hij.ru 11
  93,      :        ,   ,    .              .   ,            ,        Y 12 Ba 08 CuO 4 .    ,          : YBa2Cu3O7-?.     ,   ?,    :  ,       .  ,  ,       ,   :          .     ,        ,       .
 
     .        ,    ,     ,     -  .    ,       ,   ,        .
    ,        :       . (- ,      ,   ?           ,    .)
,  ,     ,     ,     -  ,       ,   :       .  ,            ,         .
,    ,            .    :             .
   ,  -    .        , , , ,  ;     -  ,    -   ,      , ,         .         .
    . ,         .          ,            .    :  ,  - -  Ba(Fe1-xCox)2As2,    ,  CeCoIn 5 , YbRh2Si2 (           ),     (    ),        MABLG- ( ,      , -     ).
 ,  ,   ,    -   ,             .
  
   ,      ,   1900- . ,         ,       ,      .  ,         ,    .
      ,   .          ,         .    ,   ,            ,   .         ,     .      ,    
12      .     .     ,  ,    ,    .     ,    ,     .
      . , ,  ,  ,   ,    ,    ,    .  , ,    ,      .      ,      ( , ,  315,    394,    170),            .    ,  , ,  .
            ,   ..  -.    ,            ,   ,  ,     ,       ,          .    ,           .
  ,   ,   ,  -       -  ,   ,   ,      ,       .           ,   .
    ,  ?   !   ,      ,      ,    .   1937          ;   ,       ,          ,     ,    .
 
             .        ,    - , ,     .
      .     ,    ?        ,   ,        ? , -   .  ?
     2004 ,    .  ,     ,        .  ,             ,    .         :  ,   ,       ,       ,   .       ,   .
   !    ,        ,     .
    .              .     ,     :  ,      .         -  ,      .    :  ,   ,       ,   ,   ,    .
 
 2018             ,           .      -:     .
,       -,         - .  ,    , -- ,,       .        -    :    ,     
  , 2023,  4, www.hij.ru 13
  ,  ,   .                 ,        .
 2021                ,             .
,    :       .    , ,  ,   ,    ,  ,    .      ,   ,               ,       .
,           -       .   :        :        ,     .     . ,   ,  ,     .  ,  -    ,   ,  .
  ? - ,    ,       ,       ,      ,      :       .
      2022               .    -         .        .   .       ,    ,    ,      .          , , ,    ,   ,     , .   ,    ,   ,   ,   .  ,            .
14
   ,      ,      .  ,    ,       ,    .   ,     ,      .         ,    .      ,   ,    . ,         ,     .
 
       ,     ,   -,   -  -     .        ,          .            ,    , .
         .          , ,    .    .   ,  ,        .
         ,   ,       ,       .  ,       ,   ,   ,      ,     ,     ,    .
          ,     ,          .
 ?
       ,      .    -,      , :        ,     ,   .           .
              .         ,  1998 ,    .
   1992        ,        - .
     ,     .          . ,     , ,  - :        .  ,       
  , 2023,  4, www.hij.ru	
15  .      ,    .         .
,    XVIII ,       ,        .              .        2%.          ,    ,    Physica      ,   .
   .  ,      ,  ,     , -   ,   .
      ,       :   ,      .     .
, ,   . ,  2022     arxiv.org   .. ,      0,01%   -     (    ),    ,   .
  -      ,  , ,  .  ,               .
 ,           .     ?    -,    .  ,       ,   .       ,           ;        .
  ,    ,             .
       ? ,     .   .
-,     ,    :       ,    .  -,       .     ,      , , .
,        ,         . ,          .
  ,      -     ,       ,    ,      .
      . ,     ,       ,      ,        . ,       
(.   , 2017, 6),      .
  ,    - , .       ,           ,     .
   ,     2000-, AEgIS,       ,       2024 ,  , ,     .
  ,  ,       ,     ,              ?
 ,          :  1994- 1996 ,     ,  -    ,  .  ,             ,      ,   (.   , 1998, 2).  ,               .
. 
16
I: 
 

  -       .      .      .      13  ,       .    ,   .         .
 ,             ,          .               -,    -   -   ,          .      -,       .
        .  -              -.                        -  ,      .          ,  -  .  ,    ,    .    . ,    -    ,     .  ,        .         ,        .      -       Physical Review D.
  , 2023,  4, www.hij.ru	
 17
  
            .     5   .         ,  .        .        ,         .          .         -   ?
       F8D1     ,      (Rokas Zemaitis)   .       . F8D1   ,     81,    230     .             .
   F8D1          --.     6500  .       ,      ,      200   .       .
       ,             .  ,         F8D1  81,    .  81     ,     ,     ,      .   ,        .         .
 , F8D1     ,   .         ,   -  .      ,    .      Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
 ?
 2020     .    SGR 1935+2154,     30   ,     .       .           XMM-Newton   NICER,   .
       ,     .  ,   ,   ,    .               .             .      ,    -  -.
       .     ,         . ,      .   ,     , , ,   , ,  .      ,        ,       .
                 .      ,  ,   ,  . ,   .   ,    .
                   (Matthew Baring).        Nature Astronomy.  ,       . ,      .      ,         .      ,        .
  ,             .          ,   .     FAST               ,   .
18
 
 10199           .     ,           -.           . ,   ,   .               400    .
          .        ,      ,         .      ,            .  ,           .         .
          , ,       ,      .        ,    .              .   ,     ( 2-4 )     (6-7 )   9 .      - (Pablo Santos-Sanz)    .
         .     ,     ,     ,       .         ,     . ,             , .   ,    ,         .
           ,            .            .  ,        ,  .
 ?
            .   ,      ,        . ,      ,     .  ,        ,    .   ,            ,      .      ,   ,   .
     Science  ,      .            (Mark Rehkamper).   18    .   7        , 11    .    -       .
        . ,  ,       ,      ,   - .   ,              ,    ,           .          .  ,          .
 ,     ,         ,     . ,     ,      .      -     .  , ,          ,            .       .             .
  . 
  , 2023,  4, www.hij.ru
   
.. 
 
 ,  ,    ,            ,     .
 
       .         ,            2007  2008  (     ,     ).  2011          ,              .
         .             , 17      -.      .   ,      .  ,      .     ,         .
       .   20            - .          1990   2000- ,         .     -   1982    2000,  2002   1050,  2011-   600,  2021-   300,    ,    .          ,  .   :    ,   ,   .
  , 2023,  4, www.hij.ru 21
    -  
         ,   .  19801990         ,       ,     .           .           ,   ,          ,    ,      .  ,  ,       ,      .       ,         ,       .
  ,        ,      ?      .   ,     ,   ,  .          ,      ,      .
  ,     ,     ,      , .     -,     ,        ,  .          . ,   2022        ,      .         .        .         .        .
  ,   ,          ,               .   ,      ,      .     , ,  :            70- .        , -    ,      .  2000        23   .
  -         
22 .       1981   ,     .          , -, , , , , , , .  2015            .
    ,        . , ,  ( 2022    29228),     (2465)    (1229).       2021  (31181), ,  2020    ,  27831.        .   ,     .
    .   1950-                               .      ,      -    .             .  ,         ,      .  ,           .
       .        ,      .           -     ,    ,  ,     ..           (.   , 2022, 5).
      ,             2010 ,   -   2000-,       .. .
            .    2022         18 ;         , , -,     ,     .
     :     ..  23  2022 .  ,  .         .
 .  ,   
  , 2023,  4, www.hij.ru 23
    
       ,    ,     . , ,  ,  .
        10 000  .   , ,   , ,     .       .             ,      ,  ,    .  2021    PNAS      9700        ,    1,6 .
  1980-               (RSPB),      Bird Life International     ,  
1980  2017             247  .       .     (Nature Forever Society)    20    ,       .      ,   1996-,   ,      -    .  2022      .
   ?    .    ,          .         .        ,   ,     .  2000    - The Independent  5000   ,      .
24
              .  ,    Animal Conservation  2008 ,            .  ,  ,     ,    ,   ,      .  ,           
 ,   :  ,                .
 ,   2019 ,         .  ,  74%        Plasmodium relictum (   ,   ,     ),        ,    .
     . ,       .
,     ,    .     ,            ,     ,     .         .      ,   .
   , ,    ,      ,    (  , 2023, 1).    .
.   ,          ,   --   .    (19372012),   ,       ,    .         ,   :   ,    . (    , ,       .) ,   1980 , ,      700800   ,    75%   , 23%  , 0,8 %  .
            ,            .      XX      .
,         1955 .,   ()   1958 .,     1976 .,     1981 .   60-        ,   ,   .      60-   ,            .   ,     ,  .

  , 2023,  4, www.hij.ru 25
          .             ,     .       ,                  ,     .     ,      ,   ,     .         , -.       ,          .
     .     ,     .         ,    ,   ,             .     ,    ,      .   19701980-        -,     ,    .       ,        .
         ,       .          ,         .
           ,  ,  ,  ,  .      ,         .
   
 ,   , .     ,   .  ,         :          .  2007     :       .
         ,      (2008, 69, 3, . 207219), ,         .                    1020 . ,        ,   ,    ( ),      3060 .
 ,  ,     ,          ,     .  ,          ,              .
   ,    ,    ,  , ,   , . ,              .   1970-     168    67%   ,   58  .   1980-         ,    , ,      .
        ,         .                      2018  ,       ,    ( )     17.           2011            ͻ.
       -, , , ,  ,  .        16 .         ,  ,   . 26
      ,  .
       ,  .  1980-             ,   ,   ,             -,     ,   .         ,  ,     ,       ,   .
  2019 ,     80 -,     3040 .            ,     ,     ,           ,   .
       .  ,  ,    ,                . ,                  .       1999 ,        50  .
,             ,       . ,    -    ,     wood pigeon      .   200       .         ,        .     ,     .        ,  1990-        ,               .
            .        ,     ,   .      ,    ,          .            ,    ,  .
       ,       ,          . , ,       , , ,    .
,    ,  ,   ,     ,    .       ,       .       ,     .     -       ,    ,     
    ,  ,  ,        .  ,          ,       ,      .  ,   ,  ,       ,   -  ,   ,     .       ,        .
  ..     ,               ,          ;  ,     .     .
   ,          82   ,    ,       ,  ,        ,   ,  . ,           ,    (Biology Letters, 2011. V. 7. P. 730--732).
     ,       ,         .    ,        ,  ,       ,   ,           . , ,        ,   ,           .  .
           ,            (http://www.rbcu.ru).
  , 2023,  4, www.hij.ru 27

 
 
    .   ,       .   ,   .  ,   ,  ,     .
        1957 ,           .       76 .        ,    .
         11          ,  .         ,            .
              200  2    .      ,   ,      ,  .
,     , ,   ,          .              10     ,   30    .     .     .      .
       ,        .   ,     10   .  . ,           ,    .
    ,  ,  ,        ,   .   .
     1980- ,      . ,  1983            .      .     ,  ,  .      .
  2006      -11           .    .         .  , ,   .
 ,     .     2009 ,      Iridium      -2251,      ,   .       14 /      ,     .
,           .   .  ,   ,           .
  ,                           ,   .         .
           70    800 .  ,  10  40%            .
          .   .       ,   20         60 ,         40 .          .     ,     .
     ,          .   ,      - .
,          ,   .   ,         .     .        .
28

 
   ,       ,  .       ? . -,   
     ,   .         ,     .            .
       .     . 
    RemoveDEBRIS,      .               ,     .
     2025       ,      .     ,  ,       100 .
   2025       Vega,      2013 .       .
          ,       .       120  ,   .
            .    ,    .
          ,    ,    ,       .       .. ,        .  -  .
     ,   .      ,      ,                   ,  .   .
        -       .         2  1,5    2,5                    .       ,    ,     6-8 .
    ,       ,    .       12-15 .          GPSIII  Lockheed Martin.   , ,    .
              ,   ,       .
 SpaceX    2027      12 000   .     42 .   -              .
    ,      .   ,     ? , .      ,        .     .
  -      ,      .       ,      .
,  2019               :     .      .     ,  .
   ?
  ,        ?    ,       , 145   .
  , 2023,  4, www.hij.ru	
29

 
     ,     .         .   ,   ,     .
          , , ,   .         ,    .
     ,      .        .       .     ,    .
, ,        .        ,        .        ,    ,      .
   ,        . ,       .             ,     .
,      - .      ,     .    ,   ,  .  .   .
     .                 .       .           .  , .
 .                .
     .         .      .     .    ,     (   ),      .           ,     .
       15 700  . ,         ,     . , ,       .
         ?  - ?   , , .      .         .
    500    ,       .    , , ,       :        20 ,   20x1015.
    ,   Proceedings of the National Academy of Sciences,  ,           ,  ,     .     .
 ,     .      12,3  .  ,        ,  .
,             .         ,     :             .
 ,   ,        . ,       .     ,           .
        .   ,     ,          ,      .
   
     .      1980- . 
30
 
 ?        .. -   .      ,    .
 ,      ,     ,       ?     .     .        ,      .
        1958    .             .   .
       10      .  ,   ,   .         11        .
     .     .             .  ,       .
 1958          ,     ,    . ,           ,   ,   35  .
   1958            ,  ,   .
      , , ,     ,     ,   .    ,     .         15 .     ,  .
   .         ,       .      .
,           ,       .    , ,     .
 ,      ,                  .        .
    .
       ,       . ,    ,  -,  ,   ,   .
    ,    .
   I960       .       ,       .  ,                 .
   ,   ,   ,  10  30  . ,    ,       ,   .         .
,           -.     ,  ,     .         .     .
 -           ,         .  ,        .
          .           ,    ,     ,      .
               ,   .     ,   .
   ,     ,             ,   .   .         .
     ,     -,        ,   .
  . 
   
  , 2023,  4, www.hij.ru	
31

 
   
         .  ,       .. ,         (19352017)     .      -.       .                  .

   ..         , ,              ,    .  ,        ,    ,  ,   ,     ,     .        ,    ,  .      ,      .           ,  
32
,       16,  -, - (1955). ,     :    -,  ,   ,  ,  -,   -,         (1890-1941)           .    :   ,    ,    !        .
 ,         ?         .. ,   ,              ..  .
 :    ,  ,   , ,     Russia  ? ,        :          ,      .       (,     ,     ,      )       ,     . ()      ,     ,  ,    ?
      :  ,                 ,     .      , , .  ,   ,       .        (     ,   ,   ) ,           ,      ,    ,      ,              .       
 . .          2008 
   :    (,     )    ,      ,    ,      ,     .               (       ,    )   .
       .   ,     ,  ,    ,    ,   .
      .

  , 2023,  4, www.hij.ru 33 
 
  
    ,     , ,    ,  ,   IX        ,      ( : ).  , ,       ,       .   ,      ,           .        .
   
  ,       (). - .. -,   ,  1953   .       1919      -        38 ? 22 ? 0,5 ,    ,        .  ,    , ,    .  1925       -,   15    .  1941   ,     ,  .
34
  1953       -     ,        - .  ( -),    .         100   .   1957         ( ),   1959 ,     .        (  ,  -),     .      (   )       IX   . .  IX  . .      .. ,     IX   .
   ,   ,   . .,  .   ,        -    (   ),  ,         ,       ,   .
          ,     .  ,  ,  .. ,    .
,  ..           ,     (    - ,     ),      ,       .
   
     ,   ,    (  )      ,   ,          .    (    )   -  . ,           -     ,      ,         ,         .
   ,   ,   ,  ,       .          .
     ,     ,  ,     ..   .. .    ,     :          养,   1500 ,          !          ,      ,         .       ,         .
        ,       .        :     ,       .
                   ,             .       ,      (    )     .
     .. :        .      .       .   ,   .
 
  ,   ,          ,     .
,   ,     ,  ,    ,    , ,           .  ,  ,   .              ,        .
         .      :
1)    ,   -  .       ( 16),  ,    ,    ( ).
2)      - ( ,   )   ,    ( ,      )   ,     .
3)   (9 )         ,   ,    .    1952  (  6   9  ),    ,      ( ,  ,   ,   , ,  ,  ),    ,       1925          15 .
4)         ,    .
,      (,  )     ,        ,    (  ),     : ,  , , ? ,  , , , (),,    .
  ,       ,    ,        ( - ), :        ,   ,    .
       ,     (    )     (, , ,  , ,   ),      .
5)   , . . ,    (     ),      ,        . ,    ,   N (       XIV );    ,    (      XII ,    XIV ).
6)          ( 1500   - );    ( ,       ).
7)           (. .    ),  ,    ,   1-    (. .  ),  ,  ,             ,      .
    ,    (  ,  4):
  , 2023,  4, www.hij.ru 35
      ,    ,     ;   ,    ,    ,  .  ,      .       ,    ,        .    :     ?    ?   ,      ,         .            .
          .       . ,   ,      ,      .         .                .   :        .
,    ,           .       .
          [,  25]:
     .    -,  .   ,     ,    - .     ,          .
         ,      ,  .
 
 ,     ( ),       .
 ,       ,      ,           ,    . ,                  ,    .      ,        ,   .   ,   ,       (.  =  : r o x s -  +   arya- ).      ,   ,   ,   .
  ,  ,  ,       .          ,   .       . ()
 1.                     IX .
   :       .
IX        .               .        .
 , ,  ,    ,     .                ,      (. , , ,     . .).
    ,        (     ),        ,            .
        .
           ,    .
:     8(3)*            ,    ;       ,        .           . ()
     , :    ,    ,       ;   , ,    ;      I,          ;      ,     ;  . .
,     IX ,      ,      -    -.
  , ,   ,           IX  
*           .     ,    ,      ,      .        i (          ).
36       (       ), : , ,   . .
    , ,         .        ,          .          .                       ,      .
   advocatus diaboli ,     IX       , , ,   -          ,      .
      ,             ,       ,        ,  ,   ,   ,     . . .           .
 ,    IX    .       ,      ,   IX ,      ,     ,       **.
 2.        ()    .
     ,        ,     ,    ,      .       .
,   ,    ,     ,         .
,           3:  (? .) 28,  (? .) 24,  (., .) 6, i 2 (.-.  ), i (? .-.  ) 18;    i 2, i 22,  25, i 37,  6.
** ,      ,      -  ,  .          ,   -  ,      ).
  :  (? .) 24,  (.) 6,  7,  30 (., ., .),  24 (.-.),  (.) 20.
()
 3.         .
     ,           ,          .
,     .
  ,          , ,    .            ,         .
               ,        ,  ,  ,    .
,        .
    -      ;   ,       .   ()          ,     .
         ,             (. .          ).  ,     , ,  :  ,   ,  ,  ,  ,  i;  ,   ,  ,  ,  ,  ,  i i,  ,  i i   ,   i i      . . ()
    , ,  ,             ,        , ,     , ,    .                     :       .
           .      ,                  ,    .
  , 2023,  4, www.hij.ru	
37

38
   .. 
-  
    - ,  -     ,    ; ,   ,     ,  -  
. .    
,   
  ,  ;  ,         ,   .               .   -   .
,       ,    (384 - 322  . .).       ,   ,         .            ;  ,     .        ,   ,  .          (     ,   ).         , -  .
 ,    .   , ,    ,         ,      .   ,   .  , ,    ,       .      ,  .     ,    :   , ,  .
       ,   1872 ,      , ,       . 
   
  ,  ; ,  ,     ;    ;      . , ,  ,  .  ,      ;       ,     .   -  ,     ,   .        ,    .
 1897           (Stanley Hall, Arthur Allin)  700      ,    :  , ,   .    ,    ,   ,  ,     (  ).
   ?   XIX       (James Simpson) ,          ,         .  1907      (Louis Robinson) ,      ,    .   ,        .
         .   ,          ,  . ,        ,      .  ,              .      ,   . ,  ,    ,        .
,     ,       .        .     ,   :  ,  (   -),     , .  ,    ,       ,
  , 2023,  4, www.hij.ru	
39  .         ,   .        ,    .
     ,     ,   ,     .  :         ,   ,      .  ,  , ,      ,   .    ,        .        ,      ,   .
  
    ,  ,  ,    ,  .     .   ,     .         .
    ,               (Marco Celio).      ,      ,    ,     .   ,  ,  ,       (,  ,     )   ,    .
        .      ,     ,   -      ,   .      ,   ,      ,   ,    .  ,     ,    .
         (Michael Brecht),             .      12 ,   8 ,    30 .      ,     .    ,  ,      ,  ,  ,    ,     ,    .
40
         , ,  , ,    ,    .      ,     .    ,       10- ,  0    ,  10   .
 70,5%          (, ,   ).        ,   .
,      ,     ,        .  ,    :     ,      .      .            .   ,                  ,    ,    ,   ,  .     .
 ,      ,          ,     ,     . ,  ,  .
,    ,     ?  ,   ,     .    ,    ,       .   ,  , , ,      ,   : , !      ,    ,   .
,  ,      ,      .           .  ,         ,         ,      ,    ,  .    :     , ,     ,     .
߻   
   ,     ,   ,      (      

	
  
  ).    .    ,     .  ,         ,   .     ,   ,          ,     .
               ,       .    ,           ,       .
    .  , ,     .          .   ,   ,  ,   .        -  ,     28 .
     ,    ,    ,     , ,   .        .     ,           , , ,    - ,        . ,  ,     ,    ,      .
       ,      .  .    ,    , , ,   ,     .
- ,      . -      
       ,       .   ,       ,   (      ),                   ,    ( ).     :   ,     .     ,         ,    .      . ,    ,       ,  ,    .
     ,   ,   ,   ,    ,    .             .    ,  ,      .
 
     ,  .           .    ,  ?
  , 2023,  4, www.hij.ru	
41
   ,   .     ,         .       .   ,  .     .  ,   ?      . ,  ,      50 ,         .        .
    ,      . -,   ,   ,   .                 .                  . , ,     -   ,       .
-   ,      .    ,   .     , ,   ,       ,     ,     . -       ,  ,      .    ,         ,      ,   .  ,      .    ,  ,   ,      .    .   ,     ,            .
      .  ,            ,    ?     ,            ,    .
      - ,      ,     .      ,      . ,    .  ,           ,       ,        .
42
   ,  ,  -   ,     .    .        -  -    (Vilayanur Ramachandran, Claudia Sellers)  ,      .
 ,     ,      .       ,     .   ,     ( ,   ), ,         .    ,    ,   .     ,        .         .
     10-   ,     ,     ,  ;       ;       .      ,   -   .        .      ,        ,        .
,  ,      ,   ? ,    .        ,         .    ,        .  ,       ,      ,      - ,   ,       .
      . ,     . ,      , -           .
           .  , , ,      .     ,  .      ,        ,     ,        .      ,        .          .

    ?
    
 ,  
 -, 2021
   :
      ,    -,        ?
         ,     ,             ?
    ,  ,   , ,   , ,     
  , 2023,  4, www.hij.ru 43


 - 


       .     -    .       ,    ,  ,     .      ,    -.      ,  ,       .  ,      ,     .       Tabebuia impetiginosa,   Handroanthus impetiginosus.
             .   ,    (   )  ,    .          .             .  Handroanthus          (1908-1986),    anthos  .
        4-8     3-4   ,    - .           ,   .    30   ,    80   .       ,     -  .
       -      .    ,         , , , , ,    ,  ,  ,            .     ,   .      .
         1873      (Joaquin Almeida Pinto).  ,           ,   .   impetigo,     ,    .
   ,     ,             ,    (pau darco),   ,    .
      ,    , ,    .      ,     .
   ,      .    ,      .      ,        .
     ,          Helicobacter pylori.
        ,   (3-.     ,    a Tabebuia impetiginosa        .        80 
    ,     .       ,       .  ,           .
  (3-           -.      ,      .
      ,    -.       ,        

  , 2023,  4, www.hij.ru	
45  ,           ,    .      ,      ,   ,  .
    1967 ,     OCruzeiro          -     -.  -     .       -,       .   ,    ,        ,      .
    ,      ,       ,        ,   ,      .   .   ,     .
  ,        -, ,     ,         .            ,    .       ,         ,        -.
  -         .        ,             .        ,     ,  :     1972            .
   OCruzeiro,     ,       .  , -46        ,       .         ?-.  ?-       ,     , ,      I  II ,        .  ,   1974        ()    21   -    - .
               .          ,        ,     .
      Ē      ,       ,         ,    ( ,  ,  ,    ).   ,      ,     ,     ,  .
   ,     :  , , , ,     .      .
    .     .    ,        ,       .    ,    -       ,         .     .
         .     ,    .      ,    ,       .              ,           .       ,    .  ,     ,   ,    .
. 
: 
  
    ,    .     ,         .            .
        -  , .           ,     .          ̸ (Kjeld Mollgard)  -  ,              (Maiken Nedergaard).      ,    ,      ,     .
      ,  ,     ,    ,    .      ,  ,   .
         ,       .        - ,  -     .  ,        .
           ,          .  ,    ,      
  , 2023,  4, www.hij.ru	
47 ,     . -,         ,      .
  ,                    .   ,        ,    .           Science.
 
    ,      ,      ,  .         ,     .       ,     ,  ,   .
     .     .      ,  , , ,  , .      ,       .
      ,         ,    ,      .     .          ,     .
      .        ,   .                .
      (Lisa Cipo-lotti)      167        227 ,                 .
        ,        .          .
              .       ,        -   .   ,             .     Brain.
  
 ,       ,   ,     .         .      .
         .   ,    .       ,   .        ,     .
 ,          .           ,    .  ,               .     -,        .     .
            (Mark Harnett)    (Kwanghun Chung) ,           .        .          .
   ,     .     ,         .      ,     .            .    ,    , .   ,      ,      ,                .      ,   .
    ,    .  ,           ,              . 
48       .   ,        -,            .         Nature.
  
 -  ,  -.    ,       .      , -   .        ,  in vitro.
 -       .       .    .       .    ,      ,  .     ,     .     ?  in vitro.
       ,      ,    - (Kapil Bharti).    ,         - ,  .     .       .    ,      -,      .            .
        .     ,   ,  ,   .      -  
3-     .
        .       -       .      42- .     ,         . ,          .       .
            .       ,           ,    .          .         Nature Methods.
   
            .    ,       ,    . ,   -     .    ,            .    .
            (Jodie Gawryluk),    ,    (Chris Carlsten),      .    ,          .
      . ,                 .
   25      19  49 .                   ( 0,3 /3   2,5 )   ,   .              .
 ,  -     ,        .  ,           .      ,           - .
  ,   ,         .    ,    ,          .            .
 ,    , ,         .     .     ,    ,     .   -     Environmental Health.
 
. 
  , 2023,  4, www.hij.ru	
49

 

.. 
    
     ,                .
.. 
      ,   ,     ?        ?       ? ,     .
    
       - .      (   )    .    2-     ,  (1-   , ),       ( ).   (   )  ,     .    ,      -,    

50 ,   .           .       ,  , ,    ,     ,   .
       .      ,    - ,       .    ,          .   ,             ,   .       ,     .       .
   
      ,      ,    ,          (.   , 2015, 10).  1864              ,        .     ,  .      1867 .
       ,    ,            .     .               .     ()    1876 ,   ,      18531856    ,       ,     .       .
  (  )    ,     ,      ,      I   I.            .    ,        , , .
          . ,      .  ,  ,     ,    :      ,       .            -  -   ..   .            .         .
    ,    ,   :         :    ,  ;      ;              ,       ,      ,     ,     ,     ,  .
        ,           .     ,      .  ,         , ,      ,       ,     .
     .        ,      .      .     ,         .  ,      ,     .   ()     .     .         200      ,     .
,           - ,    ,  ,  ,   ,  ,  , , ,      腻 .. .
    
       .  , ,  ,   ,   ,     .         .  ,     ,      .  ,     
  , 2023,  4, www.hij.ru 51 
       1854               ,     .
    -         .     ,             .
    1820 .    ,           ,         38           ,    .     ,      .
    ,        .           .  1860               .
       .           ,    .           ,       1854       .        ,               . ,                     .
    
 II       ,   ,   .                   .
  ,        ;      ,     ,    ;    ?    ;       . .. 
          .           .           .     ,  ,   -,     .
  , ,       ,      .     .         ,    . ,   52     (          !)   . ,       .
      ,   ,   .       .    - ,      ,  ,  .            .                ?   ,   .  ,       ,        ,     ,         .       !
  
      ,       .      .          ,  , ,  .        ,  ,    .     o         ,      ,  .           .
    ,  ,      ,  ,          ,     .   1855        ,     .  ,   ,            ,    .    II, , : !  !
     .             .    .      ,       .       .          .
   ,  ,             ,     .
 -,         -  (18701871),   - (18771878).       74 .      , , .       ,   ,        .
..      
        ,    .      ,     .       .           - .     1849      ,    .            1850 .
   ,     ,       .          ,          .      :     ?  ,      ?      ;             .
         ,    , , ,         . ,         , ,     ,     -.      ,      .        ,     .. .
 1854                ,     .       ,            .    ,    ,  ,       .    :   . ,   ,           .
  , 2023,  4, www.hij.ru 53
..    
      .     .        .   ,  ,    ,      ,  .   ,   ,         ; ,    .
             .         .    ,           .       .  ,    ,     ,    .            .         .   ,   .
    .          ,        :    , , .        ,       ,       .         .
 ,  ,     ,     .      .       .       ..    1808          .    ..   -     .
  
     ,      ,  -   .        . ,    .         ,            ,   :  ,       ,       .            .
54
,   ,  ,     .          .            .       ?,           .
   (,      )         ,       .  ,          .     , .. -,       - ,    .
      .  1870        .   .. ,   - .           .           .    ,     ,       .  1872       .
 -  
      ,     .     -     -  .      .  ,        .       ,   ,    ,   ,   .    , , , , , .         .            . -          .   ,    - (18771878).
        .    (    ):   .  ?         ,        .  !
  1877        -         ,        .             .    ,           .
           .            .  ,        ,  ,  - .     .   ,  ,     ,   .   55     ,         1877.
     .  :       , ?        .    ,        ( 2 . )     600 . ,       ,    ;    ;        ?,   ?  .         5-      ? 400 .    ?  ?. , , , ,      .
   -  ,      ,       ,      ,     ,   , ,  , .      ,     .
     .  ,           ?      . ,    -  ,           ?  II :  !    ! ,   , ,         .
       ,   ;    -      .  74-      ,  ,     ,         .
     ,  .  ,       .             ,   ,       ,   :      .                .
          ,          ,  , .  :      ? , .     : ,    ;    ?,    .
    ?
      .       :     ? ?  , -,   ?     腻  ,            (     .   , 2016, 1)  ,     ,    .
      -,    ,  ,     .     ,       .             .
       (,    !)     ,  ;      .       .  ,      . , ,          ,     ( ),   ;   (  ),    ;  ( )   .      .         .        .
 ,         ,        :      ?
        ?          :  ? ?   ,  ,    ,     ?   ?  ?.
  , 2023,  4, www.hij.ru 55


 
  

   .     .        - ,                .          ,     ,         ,  ,   .
   ,   ,        ,      .
  ,   .    ,    - . -   ,         .      ,      ,       ,    .     ,    . ,     ,     . , , - -,  -    ,    ,    ,    .      .  -    .  ,    ,      .  , , .
   ?   .
  ,    ,   .        .       ,   ,       ,      . ,   .    .      .       .
  ?   .
  ,   .       .   .       ,               .    !   ,   ,   ,  :   ,       .   .      ,       ,      ,      .  ,      .  ,  ,         .       .        .    , , . ,    :         .     
 --?     .       ,   .
 ,  ,  .   ,   ,     .       ,   :  ,        ,    ,        .    ,     - ,  -   
   ?
 ,   ,  .     ,               .
   ?    .
     .  ?     :  ,        -  . ,   ,          .   ,   ,   ,   ,   .    ,         .      ,     ,     .     ,     .
   ?
     .     . ,  .     ?  ,    .         .
 ,  ,       ?
  , 2023,  4, www.hij.ru	
 57
   .       .        ,         .   -,   ,     .    !       ,    ,      .       ,     .      .        
       ?
   .         .  ,        ,  ,  .
       !
    ,     ,   .
      .
     .               .         :         .   ,         .
     .      .   ,  ,    .    ,   .    .  --     .    ,      .   ,   .         .   ,    .         .   ,         ,     .      ,      .    ,      .     ,    .   ,     ,     .       .        ,        . , , ,    !    - ,        .          ,   ,      .     .       ,   ,    ,   ,      .  - 
58:     ,    .   ,          .     ?!          - .   ,      ,    !    .    ,          .
   ,    ,   .    .  ,   .
    .      ,   ,    ,   ,   .         ,        .
          .               .   ,     ,     .
     ,    ,    ,       -.    -   ; ,    , ,    ,        .          . - ,    
       :       .     .
    ,      .       ,   ,    .    ,   .         .       ,     .        ,      ,        ,   .     .
,   ,         .             .    ,      .         :      ,        .  ,        ,    .              .
      .   ,     .         ,      ,        .   . ,      ,    .   ,      .     .     ,  .        .     ,       .   ,   ,   -,       .          ,    .
    ,     ,      .   ,   ,     ,     .           ,    .
 , !    ,         .  - ,     .
 :
 ,  ,    .
     ?   .
 ,     .    ,   .   ,    ,  .
   ,    :
 ? ?  ,        .
 -          .
 -.   .  , ,  .     ,  .    ,     ,  .     ,      .
  ?
      ,     .   ,        .   ,       .  ,      ,      .  ,       .   ,     . -   ,    .           .
    ,    ,      .
 -,  .           .
      .     .    ,   .         ,   -   ,     .      .    .
   .      ,     .      ,      .   ,   .     ,  .    ,          .       ,      ,    .   ,      ,      .          .      ,        .   ,  :     ,         .    :      , , .         . ,       .             .    ,         .  ,    : ,  ,     ,     . ,         .    :    ,     ,      .  ,        .
             
  , 2023,  4, www.hij.ru 59
   .      ,  :   ,   ,     .       ,               .           ,      - .    ,        ( ,   ).        .    ,      ,      .          :                     .
  .        ,      .       (      ),       .       ,               ,  ,     ,    ,  ,    ,     ;   ,     ,      .     ,    .
     ,     
         :     ! ,   , .
,     ,     , :
 ,        .
   ,     ,   ;     ,   .
 !      .    ,     .
    :
 ! ! ,       ?
  !   ,  .  ,    .     .

 
           -           ,    .              .      ,   ,     . , ,          ,          .  ,      -,       ,     ,    ,      .          -  .
     ,     -    ,   -.       :       ,     ,       .  ,    II   :            .      ,         ,              .
       www.hij.ru.  - 600     .
60
 
 .
    
  :
 ,
 
.: Corpus, 2023
       ,         .   ,   .       -,     ,     , ,      ,     .                .     ,  , ,              .            .
 
,  .
      
  :  
.: Corpus, 2023
        ,     -,        .             .   ,         ,           ,      ,    .       ,     . ,  ,  ,    Homo sapiens            .  ,    - ?
         : https://www.corpus.ru/



  .
     ,    
  :  

.: Corpus, 2023
   ,          .       ,        .                   ,           ,            .       ,   ,   .


.   
  :  
.: Corpus, 2023
 ,                          .     ,           ,  ,  .    ,    :        ,    ,    ? ,   -            .
  , 2023,  4, www.hij.ru 61
, 
wm
 
 
    ,      ,      -          .   1948 ,  , ,  .    ,  ,      ,        ,   . ,          5  10%      850  .
        -   (PLS ONE, 15  2023 )          ,  ,    .     ,               .  ,      -,        -.   ?   80      .       .
   ,      .       , ,  ,       ,     ,   .  ,   ,  ,        , ,  .
         . ,      ,   , , ,   ,     ,     , ,                .
. 
62
 (, , , ,   .)      ,       20-250  (Cell)
 BaH2-BaO/Fe/CaH2       (100)        (Journal of the American Chemical Society)
 CO2  ,       ,           (Science)
        - -         (The Planetary Science Journal)
     Cu (II)   5,0  2/ ,    -  ,         (Science Advances)
           ,     (EBioMedicine)

, 
         (Pachycepha laschlegelii  Aleadryas rufinucha),           - - (Molecular Ecology)
   ultramicro,            ,       (ACS Energy Letters)
 -      ,          (Proceedings of the National Academy of Sciences)
    -   -     (Nature)
      Borrel-ia burgdorferi,       ,    (Vector-Borne and Zoonotic Diseases)
    10-14      10,4 ,     ,   - (Annals of Epidemiology)

 
   ?
 ,   ,        ,       .       .       (Frontiers in Neuroscience, 17  2023 )      :    -       ,   -      .      ,        , ,      .
   .          ,      .           ,  ;    .
    , , ,       ,       .     ,    -     ,        , , ,     ,      .
     :       , ,    ,     ? , ,      ,   ,      :      .  - ,   ,      ,   , ,      :  ,    .   ,    ?
 ,  .            ,   ,      .               ,          ,         .        , , ,        .  ,   , ,   ,  ,   :  , , ,      .
. 
  , 2023,  4, www.hij.ru 63


 
  

 
    -,      ? ,    ,           ?     ,       ,     -?           -,     ,        .
,    ,            .
  .
,     ,   ,   ,   .         .
  ;   .  ,    , ,     .       ,  ,   ,          .
 ,   ,    .       ,    .         .     .
          .     ,         .       ,      .
,  ,     .      ,      .       ,  . ,   ,       .
  ,   ,    ,  -  .  ,  ,          .
,  ,    .   ,    ,  -.             ;     .       .
  ?  ?
  ,   .  , !   .      --;     . 
64            ,     .   ,     .
  ?   .
  .   ,  ;           ?   ,  ,             - .
 .      ,     -,     .   ,      ;  ,   ,         ,        ;     ,      
,  ,           .                   - 
    -  .      . ,  , .   ,          .
, ,         ,   .        ,      .
   ,      .   ,   ,        .         ,    .
 ,    .
   .      ,  .
  ,         .
      ,  ,  . ,  ,      .  ,   ,  ,      ?
        ,      ,  .  ,  -     .       :             .      ,     .
 ,  ,   ,   .     : ,       ,    ,     .     .  ,             .  ,  .
     .
 , ,        .   ,   ,   ,          .
  , 2023,  4, www.hij.ru

 ʻ
 
.. 
 

 ,
  
 
  
 
,
 

 ʻ
 
 
  


  