9
  
 - 
/ 2023

    
19  2003 , .   77-8479
ISSN 1727-5903
 :
 
.. 

. , . ,
. , . ,
. , . 
  
.. , .. , .. , .. , .. , .. , .. , .. 
  
.. 
: hij.ru
:
https://dzen.ru/hij
https://vk.com/khimiya_i_zhizn
https://ok.ru/group/53459104891087
https://t.me/khimiya_i_zhizn
twitter.com/hij_redaktor
        
  
119071, , / 57
  :
8 (495) 722-09-46 e-mail: redaktor@hij.ru
   18.08.2023
  
123001, , 1-  -, .1, .7
  
 ,    2021  2017
 -, (495) 121-01-16, (499) 789-45-55
-, (495) 789-86-36
, . +7 (495) 369-11-22
, +7(812) 786-58-29, +7(812) 337-16-26 .
-
   
      
      Nicholas Di Genova.       .       .       
       
 


   . . ⅅ.2
 
 ,   .
.. 酅8
  :  
  . . ⅅ..16
   
 . .. ꅅ..32

  . . .42

  . . ..46

  . .. ⅅ48
  
 ! . .50

 . . 텅52
 
 . . 텅59

  . . 텅.64
: 	13
 	26
: 	39
	45
 	62
, 	62

 - 
.. 
   
  
       ? -    ,      .
  
     ,      :      ?  , ?   ,    .     ,  .    ,     .
2
,     Neutrino Energy group, ,      ,       ,      . ,         Neutrino Power Cube  6    800400600    ,   2024      ,   2029        30     .
        ,    .  :    ,     ,    ,      -,    -- ,    .
 ,   2023        ,   ,              ;      2024 .
 
 ,  ?  ?  .         .
 -,       ,       ,         ..    ,  ..    30-  :      .      ,            ,  ,      .
 ,          ,      ,        .     ,       ;     .      ,   ,  ,    .
 ,   . ,    ,    : -,    ,   ,   ;    .   ,  ,   ,      ,   .
 - :    ,      , ,  ,      .        ,    ,             ,       ,   .        . ,   ,   .
 ,    ,      :    ,       ,     ,  ,     .         ,     , ,     ,    ,          .  ,     ,  ,  . ,      , ,  6  ,     ,   .
      ,      : ,   ,  wi-fi   .  ,             .           ,     ,   
  , 2023,  9, www.hij.ru	 3
   .  ,             .     , -  , ,      .
        .  -     : ,      -   600 2  -       ,      .           . ,   ,  ,       .     ,         .
       ,          .  ,     ! ,  ,  ,     .       ,     ,    - ,     ,   ,     ,   .
 ,            .. ,     ,        ,       ,     .       ,            ,       ,           ,               .
 
    ,         , ,   ,    .   ,  -   ,       ,    .          :     ,    .    ,       ,    ,          10 18 ,    .
,       ,     
4        .                 .    -    . , ,             ,       .              ?   .
  ,    .   , ,    ,        .       ,    ,      ,          ,      .     ,    ,   .
       ,     , ,      .        :   ,    .  ,         ,    .    ,    . -      ,      :   ,  .
   , ,    :         ,       ,    .  ,          ,    ,         ;     .   2017     .
 
 ,   1975         .  ,  ,   ,   ..   ..             .
  ,     ,         . ,         :     ,    ,        
   .    ,         .      ,      .       ; ,        .                   ,          .
  ,            .       ,      ,       .      ,   ,     ,   ,         .  , ,      .       ,       .
    ,        :         ,     .   . ,               1042 2,      - 1038 2,   1046  1042 2 .
       ?   .      ,       .   .            10        .   1       .       -      (1012 ).
               -  .    ,   . ,    ,        ,     (107)    20-50      .      -              .
   .      ,   1010 . ,       1020  ,          .       1020   10 26-1022 2.      10 26-1022   ,     .  
  , 2023,  9, www.hij.ru		5
 ?  :        ,      1026  ,       ,  1022 .
    ?      :    1016      .  ,     1061010 .         1061010 ,    1010   1020   .  1030 ,         10 16 10 12 2.      : 1010      .               .      ,         ,      .        , ,    ,                .
,    .  - ,        ,    :         ,   .       . ,           .
     ?     ?    ? ,      ,           -            ,      .     2010-      .
 
       ,   - COHERENT,     80   19  , ,    .     ,    ,  ,      : 11          . ..   .          ,    ,    . ,             ,  
6      :      .
         ,          ;    14,6 ,    ,    .              ; -    ,  , ,   .         ,    -    ,     .          :    :  60        .      :          -   .          .
  ,    .   ,     ,       , ,       ,       .      :   ,     .
    2021   :    24            .        . -,    ,   (2,20,7)1039 2,          1,81039 2. -, ,           : 30   30  .         ,           .
 COHERENT           . ,       -,  ,   40%  ,       .  ,       ,  .     ,    .         .
       .. ,  - ,        -          ,   .        ,   ,     .           .
        4   ,     -4.    ,     2026 , ,       ,     .          .     ,      .
,   -       .                         . ,          ,     :       ,       ,     ,       .
 ,           .   ,       , , -    :    ,    , ,    . ,         .      ,  ,      ,      -         ,      .
    .       ,       . ,     ,     .           ,          .  ,       ,       .  ,  ,  ,    ,         .         .  ,         ,        .  ,              .
 
      .          ? !      ?  .       ? .   .
    ,       ,   ,     .        3    600 2,   5    , ,          81019   ,     1  .    1 ,    :  81019,  81016     . ,    ,   ,     ,          .      ,       1020  ,   .  ,      ,        .
   .         ,   ,         .    ,       , 6371 ,  6,4106 .     1016   ,     ,    .      10  ,   . ,    , ,    1016  ,        , 107 ,    ,     .
,                ,    ,      .    , ,               .            ,        1015 ,      .
  ,        ,       ,  .     ,       ,   .            -  . , ,           ,      .
  , 2023,  9, www.hij.ru		7
 
.. 
 ,
  
  2023   100          ,   (1923 - 1977), - ,   .
    .    ,     ,     1937 .  ,  ,         .
 1941        -   .    .       ,        -.    ,        ,   (   ).       1941      -   .    ,   ,      ,    ,   1942    1945      . ( 1942-          ,   ,    -   .)    ,    .     1943          .      ,   1944     .     , ,    .
  
  ,            1950    .               .  1952       -       .   1952    -  .
           (19162013),      2-   ,      .     -   . (     ,       
8    ;            .)
        . ,      ,   1871      85  (16,7 ),     .          ,      -   ,    .  ,         ,   , , ;       . (   ,    ,     .)      --  -,      .
       ,    .    :    ,     ,  -       .    ,        :       .
           .     ,  -   . ,    ,     .     ,    ,  .        .
     .   ,          ,  ,       ,  .  ,    ,      .       
  , 2023,  9, www.hij.ru	 9
        1953 ,        .      ,      .       , ,   ,      .         ,   ,         .  ,    (19141993), ,   ,           .        ,    ,      .      .
    
 2-        ,     .       .           1939  --10  ,   -            :   ,   .  ,      ,     .
   2-    (     )        1940- .    .   1950-     ,           .           ,      .        ,  ,    , .
       ,       ;        .      -      .
   :     , ,   ,    ,   .    ,  -   ,     .
  1954         ,       .       ,      50-100 ,   ,      .         ,      ,     . (      :        .)     .     ,    ,    .     ,     .      .
, 21  1954 ,        .        ,        ,   ,   ,   (         ).       .
,       : ,  . ,     .
     ,      ,   ,      -        .         ,           ,   2004     .
      - ,    .       ,      ,     .
,         1944     ,        , - ,      .          ,    ( ,      )     ,    .             ,   ,    ,     ,       .
    ,            .
       .                ,     .       -   . -     .       .     ,        :  ,    ,  , 1915.
            .     .  -             .        ,      .         .      .         .
- , ! -    .
- ,  ,    , - .   ,    .    -   ;    - .   ,  ,   .
 ,  ,     .
       ,        1990- .
 
     .     ,               ,      .
    -    ,      (, 2003, 9):    1954      ,    ,               . ,       - .     :       ,      唻.    ,      .
  :   ,    .   ,     !
  , 2023,  9, www.hij.ru	11
   1954               .    .           ,     ,     .
            .      ,       ,     ,             .       (   ),   ,      ,   .   (         ),   ,   .
  ,   ,     -     ,    ,        .         ,    ,    .
  1955       ,   ,    .        .            .
   1956     ,        -      .          ,      .
 ,    (    )   .  1957            . ..   ..    ,   -    .         .       ,            .
      (    325-     ,     ),   -    .  ,        ,                .
,   ,       .     ,   ,   ,       ,   .             ,  .     ,               .       .
        .        ,   1959        -  - ()  .    -  (    ),   980  .
      .   ,     ,     ,         .
  1964           (1904-1980).    ,                 -,            .  ,            , , .
 1970 ,  47 ,          - .                .   ,     ,      .         1970- .
 19  1977       ,      -   ,     .        .    54 .
 2004           .       29,4 .
: 
-
         .  ,         .   .        .  -   .        -  ,     .        ,    .       -.       .  ,       .
      -              (Monica Martinez Wilhelmus).     ,  -  ,      -,   .    ,   30-.     ,   -  .
         .      ,       .           .
  ,     ,    .     ,           .           ,       .       .      - .
        . ,         ,   , ,  .        .   ,
  , 2023,  9, www.hij.ru	 13
        .         ,    .
      .      ,         .        Scientific Reports.
 
    -   , , ,  .       .   ,        ,      .
   ,     .      .        ,           .
               ,     .              .   ,    ,      .        .
           - (Erik Engeberg),      .            .
 ,    ,  ,    ,     ,     .     ,            . ,  ,      ,       .
   ,         .       .                 .    ,     .        --.
,           .    .            . ,  ,  ,     .        ,     .             .      : 97,1%    94,6% -   .
 ,       ,       ,   .        - ,    ,       .      -   .       Frontiers in Robotics andAI.
  
      -         .     ,          ,  .            .    ,       ,       .        ,     .
       -,     (Xianlian Zhou)    .         , ,   ,        ,         .     ,    Journal of Neu-roEngineering and Rehabilitation.    .
        .   ,            .         ,     .      ,     ,        .
 ,       14  -    ,  ,     .  -    .
  
,    ,      .      .            .       ,         .
  3,             (Jamie Paik),       . ,        ,   -   -   .   -  ,     .     -     .
Mori3           .     ,   ,   ,  ,      .       - ,     .    ,        ,      ,      .
       -.     ,    ,      - ,       .    -   Mori3      - .
       .    ,                  ,                  .       Nature Machine Intelligence.
-
ChatGPT  OpenAI      .          ,   , ,      .
      ?  ,      Nature Machine Intelligence,   ,   -      (Cosimo Delia Santina).
     ,     ,       - .     -  .     ?     ? -   ,    -   .
  ,  ChatGPT      ,  ,           -      ,    . -       . ,        .        .
  ,     .   ,  -      .       -,    .   ,        - .  ,   -   ,    -,          ,     .
      ,         ,                .       -       , ,  , ,  .
,    ,      ,     . ,  ,     ,        - . -,  -      .   -  ,     .
  . 
  , 2023,  9, www.hij.ru	 15
     
 - 
.. 
        ,            .      ,      ,   .
 
   ( ,  )
        
      ,   .    :    .        ,     .  :          ,    .   .     ,   ,      , ,    . ,       .
16
    
      , ,       ,     -,      , .        () .         .
 ,              ,  ,            .              .          .      -    ,      ,        ,    .
 ,      ,      ,         .            ,    2022     .
  
     ?           ,           , ,         .      ,            .   ,   ,      ,     .
         .    ,   , ,            ,   -.    -    ,     .          ,      .
     ,     :         .      ,     ,        ,       ,        .
    XX       ,      .     :       .  ,          .          ,   .        .
  20-      ,       .   ,     .    ,   90%       ,     .    ,     ,    .
     ?    ?      .     ,   -, -   ,      .         ,    .
        -   ,     .     ,       -  ;      .
                     .    ,   ,  -   
  , 2023,  9, www.hij.ru	17
      .  ,    ,    ,     ,   ,    ,        .         , ,        .      :              .
, ,  .          .       ,       , -    . ,           .     ,   ,  -       .       ,    ,  . ,      ,    .
 
,    .   . ,  ,       ;        .         ,   ,   ,          ,    .
           ,   ,     ,     .     .
    1910- ,       ,    100    .         , , ,      ,       .    ,        ,   -  -  ;  1982      35   , 528 .     145 .  .
              60% .    ,      ,               .
   ,    . ,  1934       ..  -         - -   .  -   ,      ,  ,         .      3d-  -- ,    .        :      . ,     ,  ,        
 -     .   (   ,     )     .    ,        ,      ;    -     .. ,    -.     .. ,    ,     ;     .. .
   ,         ,   .   ,    ,   1937      --  .       -.
,         ,      ,  ,    ,         ,       . 18,       .
        .   1942-     .    ,          ,         ,     .      1943 .  1992           8     .
  ,  30-      , , .       -  1943     ,       , .   ,    ,        .
  
        ,      , .    1936      ,        ,    ,         .           .         .     70- ,              ,  .    ..        -. , -  (     3d-)   
  , 2023,  9, www.hij.ru	19 
   Jeol    
        .        ,             .          .        ,      :         .
   ,             .    ,           .   ,       ,   ,       ,       .
 
   ,    .     . ,    ,   ,        .
    .  1992    -     , 
20     ,       .      .. .       ,  ,   ,      ,        ,      .
             .   ,        ,       .   -   ,         ,       ;           .       .          .
    --    ,      ,    .      ,        ,     ,      .
    , ,    .            ,   ,      ,    .
  ,     .   ,               , ,   .   1994           .
       ,      ,    -  ,    .. .          .            .   ,  .        .. ,       .      ,         ..       ,        .     ,          ,  ,         .     ? -  . - ,            ,   . ,     .
,    .     ,    ,    ,     .   , ,   ,  ,   ,              .  2019        2022       .
       .    2000-     ,           ,            .    ,     12 ,        .
            , ,   ,    . , , ,  -     ,              .    ,     ,  , ,    .
  
,              .     -, -  ,     90- -    .
        . ,     ,     .   ,         ,  ,   .     :      ,  ,   . ,     .  , -    ,   ,   ,        , ,   .  ,     ,  -  : , ,  ,    - .
    ..     
  , 2023,  9, www.hij.ru	21
  ,   .    , ,    ,         .     ,     .     ,     ,      .     ,        ,       .               .      ,             .       ,    ,   .       .
 90-         :     -  ,      ,     .                   .   ,    :              ,           .     ,   , ,          .
   ,      ,       ,     .          .  ,           ,    ,  .
  ?
     ,    ..  (.   , 2010, 5),           :    ,     .    ,    ,     ,    . ,  ,           .
          ,       ,           .      ,        Jeol 80-      ,    .                   ,   ,   ,   ,          .      .
   ,   .        ,         .     ,   ,     ,       .             ,     .
   ,         .       :      ,  ,    . ? -, -  . -  *  ? - ?  ,   .       ,  .  .    ---? ,       ,     .      ,     - .        ,     . , .
   , ,         ,   
* -   ,     
22  .        ,   ,    ,        .
, ,      ,  -     ;         .    ,       :    .        ,  
       .      -  
   ,    .    ,   ,  ,         .           
  , 2023,  9, www.hij.ru	23
 .     .
   . -    ,    90-     , -   .            .  ,      ;      ,     .    , , , . ,        -      ,           .
 -   ,      .  ,     ,   ,  .      ? ,   .    ? ,     . , ,          ,         .    ,   ?       ,   ,     -,           .
 
 ,  20-  XXI  ,       ,  ,     -  -    .    ,          .
-,         ,          ; ,        .. ,      .      ,            ,   . ,            .            ,  ,        ,    ,      ,    .
 ,   ,              .           ,    :    90- 
24    .   ,         :       ,    .    ,            ,     -.          -  .
    ,   2022   ,           ,     .            ,       .            .   2023            - .
    ,        .   ,    ,     -  . , ,    Tesla,     70-        .          80-    Jeol   ,          .    ,      ,       .
   ,       Jeol  ,      ,       .              .  ,    :   N-    ,        ,    ,          .
 
    , ,               .    ,   .
        .   ,          ?  , ,         .   .. ,            ,    ,  .  . ,             ,        .
  ? ,                ,       .          .    ,      ,     .    ,    .
 ,          14    ,       :  20      .  ,      ,   .   ,      .
           .      -.     ,    ;     ,   -    .     ,         .  ,   -   ?     ,    ?
 - !    1--     -   .   -   . ,  -    ,       .     ,         .
?
         ,   ,      ,   : ,    ,     .        ,       . -            ,     ,     ,  ,   ,          .
         ,      .. ,       2000-,     :     ,   .                     .    ,     ,              .      .            -    ,      .
  ?    XXI ,   :        , -,       ,   ,     -        .               ,         ,         .     , ,     ,   ,     .
  -        ,     ,    ,   ,  -   ,    ,    ,     ,  ,     . ,     ,     ,    ,    .
      ?      ,  , ,    .. ,     .        ,           ,      .     , ,  ,     -  ,    ,   ,   .
 ,         .         ,             -  .
  , 2023,  9, www.hij.ru	25

 
 
   ,         .  , ,   .                .     ,  ,  .
 ,   , .     !   ,   ,   ,   ,   ,   ,   ,   ,   ,   ,   ,   ,       .
   -   ,       ,     .  - ,   ,   ,   . ,       .
, ,     -  -  -.    ,  - ,  ,         .
  -   .    -       .   XIX     .     -,       ,        ,   -,   ?    .        30     ,       -.  , ,   .
   ,   ,     . -,     .         ,      .      ,        .
          .    .   .   -   ,       -      .
    .   ,    ,             . ,       40   .
,          .          ,         .     ,      .
   -   .      ,        .  .   .
     -   .    , ,     .    2006 .             ,       ,  .     .
 ,      ,           .     ,    ! ,  ,      ?
  ,  ,  . ,    , ,   ,       ,       .  ,     .
       -    -.        .        -   .
,          ,  .  , , 10                
26
 
   .           .
   - ,     ,       ,     .     .            3 .    ? .
              .    1988 . ,      -  ,    .    ,   ,   .
  -    . -   ,            .    ,  .
     ,   .      
  ( , ,  -).   - -.
       300 .    25  ,           ,      .           .
    -  ,       ,    . ,         , -, ,   .
 -     ,     ,    -  !    ?  !      ,   ,    , .
   -    ,  ,       .        ,  .     - ,       .       .     ,  ,    ,   .
 ,       , -, .    . ,   ,   -       ,   .    ,       .       , -    .  ,   -  ,      .
     -. ,  ,     ,        ,     .    ,       .      - .
                 .    (  , 2002, ).. ,      -    ,    .         300 .    .
    
    .   ,    .     ,         ,    .    ,   , , ,     .     .       ,    .  , , ,         .     ,     .       ,    .      ,    .          15 .
  , 2023,  9, www.hij.ru	27

 
      .    .      ?        .  ,          .
 .     , ,   .           .   ,  , ,  .        .  ,       .
 2018     .      ,   ,         ,   .       .    .               .
    .   .      .       .          ,    .
  ,     .    - ,         .       .
      .   -.       ,      .
       .          ,    .     ,       .
,   ,            .    ,         .       .    ,    .
  ,      .         ,     .    ,     ,     .   ,        .    , , ,     .
,      ,       ,  ,     .      ,     ,   .
,          ,    .     ,  ,     ,   .
               ,  .            .
           .          .       ,  .
      . ,  , .    .  ,     -. ,    ,   ,     .  30-      .   ,      .
        ,      ,    .       ,          .   ,   ,    .
  ,    ,       ?!          Marina Bay Sands.   .             6.         2500    55-  ..
  ,      12      ,    ,   6        .     ,       .
,     ,   , , .  ,  ,  .        ,   ,     ,      .      .
    ,    28
 
 ,     .       .         .        ,        -   ,    .    ,  ,       -    ,       .      ,      .
    
         ? , .  ,    .     .       ,          .
       ,     .        50  . ,         .  1860       .  ,    ,    ,  .
      1901       .   ,      .    .
,        British Vacuum Cleaner Company,      .     ,    , 30-           .
    ,           !     ,    .      ,   ,     ,      .
     ,   .      ,    ,  , ,     .   ,   ,   ,    .
,  -        .              .     .        ,         .  ,    ,      ,  .
 ,   ,     ,      .          .    ?         .
       50 000  .           .           ,        . , 70-        25  .
  ?      .        .    ,   .         .         .       ,      ,   , .
      .                 ,            .  ,   ,    .
,            .        ,     .    , .
  , 2023,  9, www.hij.ru	29

 
 ,?
  ,    ,   ,       ? ,  , ?   -   . ,  ,    . ,      ,     ,  ,      .
  ,           ,    ,      .         ?       .  ,   ,    ,          .       .
         ,  79%    ,   .    -  ,   ,          ,   ,     .       .
  -  .        , ,       .                  .
    ? -,     963     .  -, ,       .           ,   -   59%    ,     .     .     , ,  ,  ,          ,     .
  ,    ,  .   ,   (   )      .       (    )   .
,  .         ,    - ,      .
 ,   ,              .       ,    .
  - .   -  ,     ,         ,  -   .
,  ,    .   ,   ,     .           :   ,   ,      . .
   ,   - ,    ,     . ,    .        .                 .     .       ,    .
  
       .  ,  ,  ,  ,      .        . ,             6%,    
30

 
GeoHealth. ,        .
   ,  ,  ,           .  ,      .   ,        5  ,    138 .
,     -    .   17   ,     .               .             2,5    .
      ?          2014  2020 .       3908 ,   .          (    ,   )   .
-  ,             .         .
   ,        ,    ,     .            . ,        ,     .
            ?  ,        .   ,   ,          .
  
        ,     .         .          .  -   ,       ,     .   ?         -?
 ,    . ,    -,  84%   .         ,      .   -  3   .    ,      ,   ,  7 .       .
    ,  ?         . ,  . ,  400 000          16 000 .        .
       ,    1966        .         -       , ,     ,  -     .
   ,   .   ,            ,     .  ,         ,       .
  ,     400 000        .       ,   .  ,  1 6  ,  ,      .              ,  .
,       . ,  ,    ,         .      . , , , 
,           ,     ?     ,      .   13     .        .
  .. 
  
  , 2023,  9, www.hij.ru	31
   
  
.. 
 
   -  .        :    ,     ,  -,    ,  ,  .             .  1890      (Edward Poulton),    ,    apo   sema .      ,      .
 
       .       .      ,     :       ,    .   ,       ,      ,   ,      .      ,              .
   ,  ,         32
  .      .          ,             ,      ,   ,     . ,  -  .              (1825  1892).     -        .
      ,     .      .      ,              ,   .
  , , -,             ( y  ).    , ,  ,   ,       - .
              ,     ,   24, 48, 72  96     .          ,   .   569   1050. ,      ,  -.      ,  . ,     .
     . ,    .    ,   
  , 2023,  9, www.hij.ru	33
*  --  Heliconius erato     ,   ,       .            .
 ,    ,      ,       .       .  ,     ,       ,        .    ,    .      .  ,          ,     . ,    Sturnus vulgari    . ,         ,        .
 ,      ,      .       (Ithomiini),      .       .     -   . , ,  ,  ,      .     .
 
 , ,   ?      , -, ,   , -  .     ,    ,           .      ,  -             ,       .
,  ,        .      ,  .    ,      .       ,  .    ,      .
            ,   .                (18221897),   ,        .       .     --.  ,   Heliconius melpomene      H. erato.    ,    ,   H. melpomene  ,  H. erato.
    :  ,   ,   ,    .   ,      ,     ,    ,      (  ,               ).    ,      .
    ,  .       ,    ,      34 ,       .   ,         .
      994  ,   991    ,       ,  ,    (  ).    ,    ,          , -,     .
           ,   ,       .      .       (   ),    ,    ,        .           ,   .     ,   .
   ,    ,         ,      -  .    .    ,      ,    .
       .    , ,   ,       .      ,    . ,    ,           .
 
  ,         ,         .  ,   1990-            (Rauno Al-atalo, Jhanna Mappes)   .        , - .        .           :            ,   .  ,     .    ,     .  ,      
      ,       .    10 

	  				
 

- 
    ,   .      Parus major     .  ,       ,     ,   .         .   ,   ,   

  , 2023,  9, www.hij.ru	35
,   ,       .    :  ,       .
        .       ,       .       ,   ,     .       ,   .         -    ,     -    .
     ,   .   ,      .         ,      .            .  ,     ,     .
      ,  ,    ,      .          ,   .   ,  ,    .      ,      .    .    .  ,          .    ,  ,     ,     .    .
,        ,     ,           .    .
  
     .           .     ,  .   ,   ,      .    :  ,  , ,    ,      .     ,     ,   .
     ,            ,   ,     (      ).     ,    . , ,              ,   .       ,  ,  , ,   .
     ?  ,  -,     ,    .       ,   .  ,   ,       ,      .       ,       .
   ,       ,   ,  .  Troidinae    , - Danaus plexippus  ,  Heliconiinae  ,   Ithomiinae         Apocynaceae (     ).
  ,            .  ,   ,  ,      .   .
     ,     (Tyria jacobaeae),      Senecio spp.    ,           .     ,        .
*  -     
36
        (Innes Cuthill)           , -   ,   ,  -,   ,             .       -      (     )   .     ,  ,        .
,         ,   ,         ,      .       ,    .    .  ,      ,        ,     .
      .   ,    .      ,        ,     .  ,     ,   .
 ,  ,  -   ,            .          .          .    .   -    .     ,     .  ,      .   ,    ,        .
  
   -   .      ,   .   ,                  .      ,    -.
  .  -,          .     ,         .      .     .
  ,   .        
  -  ,   ,  ,        . , ,  .    ,    (Orobanche spp.),  ,   (Cuscuta spp.),   ;      .
           ,    ,   ,   .         (Colleen Kelly)      ,     .    ,     .     ,     30     ,        90. ,    -  .
  -  ?     .      ,         ,  ,   .            Orobanche. -         ,             . ,     ,        .
  , 2023,  9, www.hij.ru	37
*   .    ,     
  -  .              - (Jesus Jorrin ).         Helianthus annuus.       ,              .
  . ,   ,     ,       .         ,      .           45%,       25%.     ,      ,     GR24. (     ,    -.)  7-  ,        .

      O. cernua    ,   ,      ,       ,     O. ramose,    .        ,       .
      O. cernua,     .      ,     .      ,         .     ,          .
            (Consuelo De Moraes).  ,    Cuscuta pentagona    ,    - (Z)-3-.

(Z)-3-
     - (Simcha Lev-Yadun)       ,  -  .      ,    (-),   ,   (  )      ,       .
          :   ,     .       ,   -  ,                   .
    ,    .

    
38t : 
  
    ,    ,  -     ,      .             , ,    .
    ,     .      (Cheng Zhang)   ,  - ,    31  .        EchoSpeech ()    .
    95% .      .      ,      .
    ,      ,    .    , ,          . ,   ,        .          .
,     EchoSpeech,    ,  .         .       .          .           .
  ,    (Ruidong Zhang), ,  EchoSpeech         . ,   ,  ,           .
,          , ,    -.          .
  , 2023,  9, www.hij.ru	39
 
          .    ,      .    .          ,        (Sebastiaan van Dijken).
           ,    .               .       Nature Communications.
       -,       ,   .       -.   ,      .      ,     .  ,      .
        ,       ,         .            ,       ,    .
    ,   .        -   .     .      ,     .     ,       .             ,       .
       ,        .          .           .
        ,        .       .   ,  ,     .  ,              -,    ,      .
 
  ,    ,       .    ,    ,     , -   .   , ,                - .
    ,       ,   .        -,        .   ,                .
      . ,     (Nathan Youngblood),        Nature Photonics.              ,     ,    ,    ,  .
  ,                .      ,    ,       .   -     ,       ,    ,   .
          .    , ,  ,    ,     ,   ,      .   ,        ,      ,        .
 
,     ,     ,            .   
40    ,    in vivo,        ,      , , ,    .          -   ,       .      .
  -,             (Douglas Kelley)        ,       .          ,       .
     .               .       ,     ,   -.                .             .
  ,        .     , ,    ,    ,     .     .
        .  ,         . -     Proceedings of the National Academy of Sciences.
 ?
ChatGPT  OpenAI -        ,    .           (Erik Guzik)     .        GPT-4.     ,  -        .
        .             ,    .     ,        ,   ,  -   .     ,   ,   -          .
                24 ,       .   ,     -.       2,7    ,       2016 .
      GPT-3      -.     99% ,   .        -,     ,    , ,        .   - ,       .     ,          .      .
   ChatGPT   ,      ,    . - ,     ,  ,   ,    ,  ,        .  , ,  .
       .     ,  -            ,      .
         ,         .      ,    .  ,      .  ,     ChatGPT   ,     .
    ,         .  ,       IQ    . -        ,    .
 
. 
  , 2023,  9, www.hij.ru	41


 - 
        .    ,    -I ,     :  ,  . ,    Panax ginseng,       ,  ,     ,            .  .    ,     .
   ,         .   Oplopanax japonicus    ,        .    -      .     ,     
, ,    ,      .   O. horridus    .
   O. elatus    ,       .      ,         .  Oplopanax elatus -   .
            ,    .     ,     .      .             30,      .   elatus      .
   ,   ,   .     (,   ),          -   .      ,     , -     .     ,   ,      . ,      ,       .       ,      50 - 70 .         .        ,    .         .
  , ,     Oplopanax    . -nax  ,  haplon  .      Echinopanax,  echinos      .     ,     .
   ,    .      .    120   : , , ,    , ,    , , ,   .        ; 1955               .     (      ).      ,        ,  .   -    ,         .
 ,  ,   ,  .  ,        .       ,    - , 
    
    .     .        .   ,     , ,    .  , -,  .          .     ,     (, , ),       .      ,   .      , ,  , ,   .
  , 2023,  9, www.hij.ru	43


   
      , ,   -   .
      ,      .       1960- ,   .   40%-  .       .          ,  ,   .    ,   -  ,       .       ,     .
 2000     ,      ,    ,        .       18 .  . elatus      ,     ,  ,   ,  ,       .   ,       2- .    ,    .
    .  1982     258 ,    ,     (  ).   157        ,     .     10 - 14 .       .
      - ,   : ,  ,    ,  .  -  ,     .        . ,         .    ,   ,          
 1984           -: ,   .    665   : , ,   .            .  ,      ,         1 - 3 .       .          .
     .          ,    90% .       ,     ,       .
,     ,    .   ,   ,   ,       ,    .      ,     ,     .
,          ,      ,   ,    ,      .  ,          ,       .       .        -   ,  ,  . elatus      .          ,      .
     ,   -  ,       .
. 
44
 
   :    200  
  :  
.:  -, 2023
     ,     .      200   ,   .                   ,        .      ,   ,   ,     .           .  -                 - .   ,          ,      , -, ,   .
 
-:
    
 
  :  
.:  -, 2023
  1942,  
PQ-17   ,     ,   ,  -  ,    . -        ,       ,           ,       -  .   PQ-17   ,  -            :   ,  ,  ,        .  -   PQ-17,        ,  ,   -  ,   ,   ,   ,       ,    .
 -

 
 :   
  :  
.:  -, 2023
              ?       .        ,   .
             ,        - ,      ,             .        ,         ,       .
 
  :    
  :
 ,
 
.:  -, 2023
  
  ,             .  -,         ,   , ,    .          ,    , ,      .      : ,   ,      /,  , - , COVID-19,          .
  : https://nonfiction.ru/   , 2023,  9, www.hij.ru	45

   ;    .    10 .

. 

  
-        ,     .      .
  ,     ,    .     ,  ?
.  . . , XXII    
: Michael Skrepnick | Scientific Reports 13, 11221
(2023)

         .        ,    1,6      (   ).     ,            .       -   ,    .
      2012           ,   125   .            ,   .     (     )   2020    .     ,   Scientific Reports 18  2023 ,    .
     125   .    (   ), ,   :    120 ,   46,7 .
  (Psittacosaurus lujiatu-nensis)        : ,    ,        ,         ( - ).
  Repenomamus robustus,   , ,       .     R.robustus      ,   2012   ,        .
 ,      -     ,     ,     ,  ,         ,     .       .            ,      ,     . -        ,          .
 ,   ,   125        .  ,              ,  ,        ,  .
  ,               :     .   ,      .
  , 2023,  9, www.hij.ru	47

  
.. 

  
    ? ,      .
    ,  1897,  ..    -           .    -  .         .    ,    ,     ,   .   : -     .
       .   - 1000 ,  IV   . .    V   . .       ,  -    .  ,    , ,            .
    -      -            .    .   , ,   ,    -   .    - ,      ,      - , , .  ,          -  .        (,   .),      .      .
               .   ,   :   , , ,   .  - :     .       .   
48
       ,    1897   ..       ,     .
     ,          .   ,   (   !)         .  ,   ,          .
 ,      .    -    ,   .        ,        , ,   ,        .          ,    .         .
   ,       :      ,     .       ,     , ,    .        ,   ()  ,    , .
         ,   ,    ,   (, )    ().
 ,  IV   . .            ,        .              ,  ,    ,    .  ,            .       .        .    , -,   ,   ,  ,  ,      (,  )   .    .
     .     - ,         .                V   . .    ,   ,   .       ,        ;    .
,          ,   ,  (    ),  .       , ,    ,     .
   ,    , . ? ,      .       .
       -  .         -  .     - ,         ,      , , ,  , ,  , - .    ()      0,5 /?.      ,   . -            .   XX   ,  ,       .          -        .
    , ,    ,   .       ,     . , . ,     -  ( ,  , - ¸,  )     ,     .
            ,  ,   ,     .  , ,  ,              . ,  ,      ,             .
           ,    (    )  .  ,       .
  , 2023,  9, www.hij.ru	49
  
 !
  ,      .     ,       ,      .     ,        ,    ,   ,  ,  .
      .  ,    , ,    ,       .   ,   ,     ,   -  ,        .
      ,  ,  ,   .   : , , , .       ,    ,                .
    . , , ,     ,   .   ,     ,   ,     .        ,    ,     ,   ,       .
   ,     ,     ,   .         ,      .        .  ,        ,        .
50
,    .    ,  ,      ,  ,   ,        .       ,   ,  ,    ,   ,      .  ,    ,   ,   ,      .   ,    ,   .
          (Gregory Bryant),         -, ,      ()   .  900      36     .          ,     .
      56-69% .   ,         .      , ,       ,        ,       . ,   ,        ,    ,      :    .  ,     ,      ,  .
      ,   ,   . , , ,     ,    ,     ,   .        ,     ,    .        ,     .   ,  ,    ,     ,    .
         (966   24  ,        )    ,    ,  , ,   , :    ,       .             53  67%.   ,  ,         ,   .   ,     ,    ,    ,        .         ,       .
 ,       ,   .         .  ,       ,   ,  ,    ,    .          .
      ,    .    ,  ,      - ,   .   , , ,   . ,   ,    ,      .
 2009    (Laura Gavioli),   ,        .      ,   ,   ,      .        ,  -  ,   ,           -  .      ,      ,     .
 , , -,  .     ,      ,     .       ,   ,     .
              (Sophie Scott) ,               ,   ,    ,       .
 , ,   , .        (Constance Bainbridge) ,             ,   ,       .   ,               ,       .      .  ,                 .
. 
  , 2023,  9, www.hij.ru	 51

 
    
    ,     .    ,             .    ,       ,     ,       ,        .        ,         ,   .
   ,   ,          :  ,       -     .      .
    .      ,   .     ,     ,              , ,     .                 .   .    -   .    ,  ,             . ,  ,          .   ,  ,     ,  ,   ,        ,       .  ,           ,        .
     -   ,  ,   .    .   ,  ,  ,   ,   ,    ,         , ,        .   ,   ,   .    ,     .
, ,     ,             .
        ,      -  ,  - -,         .       ,    ,     .        .      ,     .  -       :     ,  , ,     ,     .
        ,             ,    .           ,        .   .
   .     :
     LN9212876014CN,   ,       , . , . 17, . .      ,  .     ,  .
 .      -     .   ,   ,     ,    .  ,  -,   ? , ,   ,       ,  .
      ? ,  :   ,      .  ,         .
        .   ,         .      ,        ,    ,
  , 2023,  9, www.hij.ru	 53
         .
             .     .
-     ? -   ,   .  Β, , -  .
      . ,       ,           .       . ,         .
  ,     . -  ,      !
    17track        ,        .       ,       .
  :   .
-    ,   ?!   , -  .
- , -   . -    ?
         ,        ,      .     :   .
      ?!       ?
  .
     ,    ?
   .     ,  .
    .
    ,     . , -    - .       ?!    , ,           .      ,    ?   , -         !
      ,            .
      .       .
 ,    
  .   ------------------				    . 
  ,      .     ,       ,              ,    .
  . .    ?
  .
 ? .   ,       , , ,      
  ?
     .  .
 -     ,    .      .         :       ,    .  ,     ,    .  ,    .
    ?     .   .
      ?
  ,   ,    .      .
 ?    - ,     ,   :         .     ,     !                  !
          ?
     ,      ,     !
       .
 ,      ,  ,      .    .
   ,  .
 ,     .  ,     ,    .   ,  .   . -         .
   ?  . , ,    - ,    
54    .  ,   , ,   -  ,    .
  ,     .         ,    ,        . ,   -  .     .  ,    ,    ,   , ,        . ,    .             .
        -      ,  .  ,          ,        ?
       .
 ,    .        ,        .             .   ,       ,     ,  ,   ,  ,    ,      .
          .         .              .
        ,             .     ,         ,   .    ,           .        ,    .
            ,        .        .
      ,              .         .
  ,    ,          .                          ,      .
      :           . -       ,    .             ,   ,    .
      ,                      . ,           ,      .
     -   .
,      ,  ,    .   ,          ,    ,    .
 ,       ,   ,             .      ,  ,       .     .   ,    ,    , .       .     ,     ,      .
-    , .  .   .
      ,           ,     :
-  ?
-  ,       ?    ?   ?  ?
-  , -  .     .
   :
-          ,    ?    ,    ? ,      -        .    .
  , 2023,  9, www.hij.ru	55
     , ,     .      ,             ,     .
      ,   ,     .   :    . -       .   ,    ,        .     ,  -.  .    . ,    ,   ,      ,        ,      .        ,  .   ,      ,   .      ,     ,  . , ,         , ,    ,   :     .    .   -   ?   ?
 .   ,            .     .
   -  . ,    .   ,   ,              .     . ,  ,   -.     ,    .         ,                .     ,     ,    ,      .
       .       .    :          ,     ,    .
      ,         .   ,       .   ,     .  ?
   ,   .
   ,       ?
 ?  ,      .   : ,   -       .
  ?
 ,    .
  , , .  ,  ,  ,    . .   .    .  ,       '.      .
      . ,   ,       ,         .
 ,      ,       - ,         .   .   ,  ,      .     .
        .   ,           .
   ,    ,           , -    .   ,    ?        : . , 16.    ,    ,     .   .
- -,   ,       .
 ,            ,     . -     ,         .
-  ,   ?    ,  ,       ?    -  ,      ?   -    , , -,  !
- ߅ -   ,      : -              .     .
- ,      , -  , -     .     . , ,          , , ,     .      ,     .
-       ! -          . - ,   .  ,    -  ,  .         ,  
56  ,     ',    ,   .  ,    -,   ,     .    -   ?
    ,        -    .
- ,      ,  -,  !   ,    ?
- ?! -         .
-  ,   .    .   ' ,   .
-   , -   , -  ,  .      ,        ?
   ,    .
-  ?    ?
- -   ,    .        ,  , -    , - , ,        ,    .  ,    .     .
-    ?
         .
- ,    ,  -. , , , ,     .  , ,   . ,  ,    ,        .
    .    ,   ,  .     -      .           ,      .
- , , ,   ? -  ,      .   ,     ,      -  .    ,   , ,     .
-  , -  ,   .  ,  ,    .     .
-  ? -    . -  ! ,    ,     .
   .      ,   :
   .
  , -,    , -  .
     .         
  .    .    ,       .
    ,   .
    ,     , -  ,   .    ,  ?
      .  ,   ,  . ,        !      .
    .     ,       .         ,    .             .
    ,     .    ,       , ,   ,        ,    .      .
    ,       .
-, -  . -     ,     -.         .    -  .     ,   ,   .     ,    ,  ,   - .    .   .          . ,       ,        .       ,      ,    .     .     ,  ,     .     -   , ?      .         ,      !    ,   , .     ,   ,    .         ,         .
  ,   .
   ,       ,      ,   .    ,      .     ,        ,      . -  ,   . -   ,     ,    ,     .
  , 2023,  9, www.hij.ru	57
-   , -   .
-  ,    .    
-    ?    ? ? ? ? ?
-      ?   .       , ,         .     .
- ,  .     ,     .
   ,        .
-    .      ?
    ,   .   -  .        .       .
-   , , .  -   ,  ,   .      ?
-  ? ,    . -   .   ,    ,    .
          .
-    ? ,  .      .   , ,   ! -       .
- ,   .     -  ,  .
-  ,   .    ,  .      .   -    .
           ,     - .
     .  ,     ,       .
        .
         ,    ,    .   ,      .    .
     - ,   - .
          .
      .           . ,    ,             .
    -,   .          ,  ,     .  ,    ,   .    ,     .   ,   .
     .               ,      .      .                  ,   .        , -     ,  .
 ,       .
,              ,       ,  ,      .
, ,    ,    .     .      .
 : ,    ,    !      .     !         .        ,    ,  ,     ,      .
                .        .          ,  ,       ,        ,  ,    .     ,   ,   ,     .
     ,          .
,  ,          ?  -  ,            .    
   , ,    ,     .
58
 

 
     :  .     ,       :        .
.  
       :           .        ,        ,    .           ,               .           .

  , 2023,  9, www.hij.ru	59
  ,        ,                ,          .
   ,  - (   ,    )            .          .        ,                .
           ,      .     
60-  (?  ? -? -    ?..),     .    ,       ,          .  ? ,  ,  
-  ,  ,   ,  ,    ,   .                .  ,    ,    , , 
,  -    -       .     ,      :       ?     (?),          
-    , , :     (        )? ,     .   ,      ( ),   ,  .  , ,   .  ,  .
    (      )    .       ,   ,         .
  ,   .        ,  .      .   ,          ,       .        .     .    ,  ,  ,   ,     ,      ,   .      ,  ( , ?) ,        .      .
          :     ,  ,   .             ,          ,     .        .     :        ,             ,         ,   
,      ,      ,   .              .   
,      ,        !          - ,    ,       (     *gen-/gno-/gon(e)- ,  ( ); , , , ,  (            ); , , , , ;  /jnana / , , /jani / , ;  Yvwon, // , , , yuvf] // ;  11| // , ;  gnostic // ;  know , can ,  , cunning ;  kennen ).   () -    *ko- , .       :  廅
  ,    ,    -.    ,    -      -       .   ,   ,     ,    -.       ,         ,     , , ,  ,                   .  ,   ,    ,    ,   .
  ,     ,    ,           .  ,  , ,    - ,       .     ,  ,              ,    ,      
     ,  .        .   .    -   -.       ,    ,         .   ,   ,   ,     .
 ,          ,     ,            ( ,    ,   )  ,      .     ,    ,   .      .   ,    ,    ,  ,    ,          .         .
          .     :
-   . ,   .
                .          ,  ,      .      .       .   ,  ,        - ,           ,    .
  .
  , 2023,  9, www.hij.ru	6 1, 

 
   
,        ,     ,     ,     .           ,   .  ,   ,       .               ( AlphaGalileo, 10  2023 ).
    2023                   .   ,        .   . -,       :       2040 ,    , ,    42 . -,      150   ,    65       72     12   .     ,          ,                 .  -,      81 , ,    ,     25%  ,         70%   .   ,   ,       ,      .
 , ,    ,         ,                             .
.. 
   26,7  ,   13,7,    (Monthly Notices of the Royal Astronomical Society)
    -      2   ,  47,18   (    )
,   , ,         650    (Nature Communications)
   TiO2,           ,      (Matter)
  100-  ,           -       (Physical Review Letters)
  ,  ,         ,  , , ,    (Physics of Fluids)
       ,    200   (G3: Genes, Genomes, Genetics)
  Ca-48    ,        250 000  (Science Advances)
62
,
  - (222 )     (4-05 ) -   ,    (Journal of Applied Microbiology)
         ,      (Journal of the Agricultural and Applied Economics Association)
,     ,     (Nature Communications)
 -,    (BPI),                (eLife)
           20-30 /         (   .   )
                (Nature)
      5,5 /,         ()
             (NeuroImage Clinical)
 
  
  -   .               ,          . ,    .      .       ,     ,    ,     ,  .   :       , ,         ,   . ,   1957 ,    -   ,    ,         .
      -           Sr2RuO4  ,    (Nature, 9  2023 ). ,  , ,      ,       ,   .    - .   , ,       ,       :    .
    ,     ,  .  -     .    : ,     .   ,   :         .    ,   .          , , ,   ,    . ,    .
. 
  , 2023,  9, www.hij.ru	63


 
  
  
     ,       ,         ,   ,   ,     ,   ,   ,     ą  ,      -          .
- , -    . -  . , ,      .     , ,  ,     .
 , ,     .   .  ,  . ,   ,    ,  
-  , -  . -      . ,   ,       ,  .  ,   ?
  .
     ,   . ,         .        ,       ,           ,     ,         
   ,    - .      ,  ?       ,   ?
64
     ,   .
  ,   ,     . -   ?
  .
    ,   .
  ,       .   ,  , .  ,   . -     ,  .     ,        .          .      . ,   
, -  ,     .  ,   .
     ,       ,  ,      ,    .   ,      ,      ,      
-
   ,      .
- ,   .  ,  . ,     .   ,  ,       ,    . , ,  .  ,        .
- ,   .
- ,   .     .           .
- . ,     .
- . ,    ,   ,     . , .    .
-     , -  -.  .
- , ,     .  ,   .
  , 2023,  9, www.hij.ru

 ʻ
 
.. 
 

 ,
  
 
  
 
,
 

 ʻ
 
 
  


  