  
 - 
10
/2023

    
19  2003 , per.   77-8479
ISSN 1727-5903
 :  
.. 

. , . ,
. , . ,
. , . 
  
.. , .. , .. , .. , . , .. , .. , .. 
  
.. 
: hij.ru
:
https://dzen. ru/hij https://vk.com/khimiya_i_zhizn https://ok.ru/group/53459104891087 https://t. me/khimiya_i_zhizn twitter.com/hij_redaktor
        
  
119071, , / 57
  :
8(495)722-09-46 e-mail: redaktor@hij.ru
   27.09.2023
  
123001, , 1-  -, .1, .7
  
 ,    2021  2017
Ϋ-, (495) 121-01-16, (499)789-45-55
-, (495) 789-86-36
, . +7 (495) 369-11-22
, +7(812) 786-58-29, +7(812) 337-16-26 .
-
   
!2&.
   
  
   
  Friedrich Lauberg.   ,   ,   .        
 
  
   !
.. 

   
  ? .. , .. 2
  . . 񅅅8
    ?
  . .  .12
 
,    .
.  18
  
  . ..  .28

 -  . . 38
-160
  . .. .42
 
 . . 텅..48

    . . 텅.54

. . 64
:    : 
	41
	52
	61
 	62
, ..
16
22 35 41 52 61 62 62
   
  2023    ..          -Ļ. ,           ,    . ,           1984     -1  -2.     46       .  ,           .        2024 .     ,    2029 .       ,          -   ,     .  ,      ,    .        ,      ?
.. , .. ,
   . .. 
  ?
       
   ,    .
 
            ,      1957 .       ,      ?  : -            ,    ,        .      ,                .       ,         ,         .
    
    ,    .   .      ,      ,            .         ,    ,   ,    .    ,   -  ,     .
  , ,          .  ,    ,    ,        ,  , , .       -  (      ),    .  
  , 2023,  10, www.hij.ru		3
 

 
  

   

, 

 
      ,         .
          .          :   ,   ,      ,  ,    .  ,  , ,      ,     ,           .
 ,            , , , .          ,  ,     , ,   .
 -        ,       .               .                  .
    ,           .          ,         ,     .               (,)    .
 ,   ,    ,              .        ,     , ,   .          ,     .     ,          .
    ?
          ?      ,     :    .  ,     ,  ,      ,        .  ,      ,     ,        .     ,     4      .
      ,            :              . ,     (        )  , ,   ,        .  ,     :        ,      ,        ,   ,    ,   .
           .   ,     ,     ,     .               . ,    0         . ,       ,    ,  ,      ,      ,   ,   .         ,     .
 
       ,         .             -             .                   .               ,  ,      ,       ,     .
      ,    .        (    )            ,   ,    .              .         ,  ,  ,             .
         ,    , ,    .    ,     ,   ,     ,           .       Haloquadratum Walsbey (   , 2010, 4).       ,       20,    ,   ,  .           , , ̸ .
 ,     ,       ,           .  ,           ,     .     ,          .
  
       ?      :    ,   ,   ,           .                ,      .
    -   .     , ,      ,       ,  ,   .  
  , 2023,  10, www.hij.ru		5

 - 
 
   		

*      , ,   ,     .     .   ,    .       ,          :     , , .
              ,        ,    .  ,  ,       ,   ,          .
 ,     ?      ,     ,      . ,     , ,     ,    .  ,         ,         .
 ,            ,    -  .    ,         .    :     15-20 ,    25-30 .  ,                . ,   ,       .
  
       ,   .      . ,         ,   .      ,     :     ,           . ,           .                 ,   .     
6 ,     .
               :    - .      (     )         (  HAuCI4, AgN03, Na2PdCI4)     .           (  ~1 ),          .  ,     de novo         ,   .       ,    . ,          ,  ,      ,     ,       .
         
          ,     .  ,      ,                   .       ,          .
      ,      .             -    ,  ,       ,      .    ,      ,    .              .
   ?
        ,      ,     .      .    ,         .          ,    ,   ,  ,        .    ,         ,          .
,     ,  ,   ,    . ,         .                   3,6    .               Metabolic pathways (http://biochemical-pathways.com). ,    :  ,   ,  ,       .
           :        . ,  ,      ,    ,     .     , ,        .
  ,       ,            .  ,      ,       .                 .
,              ,         .     ,       ,          .    ,      , , ,    ,      .
  , 2023,  10, www.hij.ru		7
   

. 
*
  , , .       
  

     ,           .   ,       ,      (.   , 1977, 4; 1998, 7).   .
,       ,  ,      ,               ,   .  ,                  .
   . ,  ,      .       :   ,          .     ,   .            .
   ,            ,   ,   ,   ,      . ,           .        ,      .      :           ,            .    ,         .                 - .
8
          ()  309- .    ,           -   (Journal of Theoretical Biology, 1978)
      .         
 
    ,     .           -. ,      .        ,     . ,     ,   .
,   :        25 ,    ,   .      .     :    ,     ;     ,         .  ,   -    ,   ,        .
 ,                20232032 .          2017      -Ļ.                ,     2018    .
,        ,    ,       ,            :    .       .

             -Ļ.     ,  ,     .        ,    .      ,     467 .     , 92    ,     ,            02.     ,   02,    ,        ,          .     ,   ,  , -  ,        02.       ,     
  , 2023,  10, www.hij.ru		9
 ,    - ,      .. .  ,             .          .      ,   ,   ,     .
 ,   , ,  ,     ,      ,     . ,       02      :            ,       400 , ,  .      , , ,           02   .
02       32    75,5 .         32,    75,5     ,         (     ,      ).     ,      ,       ,      .
           .      -    ,    ,        .  ,   ,        ,           .  ,       ,     -     ,   .
,   75,5      3,5    .          . ,     11 ,    10 ,     4 ,    45 ,        .  ,            ,  ,  .
,             ,   .       ,   -      .
10
   (     )    3      

     , ,    ,  ,  ,  .         ,     . ,    (.   , 2006,6),         ,        :             .
,  ,   -  ,       ,    -   . ,              ,       .

       ,     .   .      . ,          ,  .       -- ,  ,   ,         .       ,  ,    .  ,   ,    ,    .
       ?     ,       ,        ,  ,   .   -  ,        . ,         ,    ,     ,  ,    ,     .
 ,     2,6   ,    ,       ,   ,     .      .  -         ,   ,  -  .    ,          .   ,    ,  ,    .        .     .
   ,       ,      . ,       .  , ,  :         .       20-    30-,         40-.
     ,     .        
4    	      	   . 1      -1      J	    ,     
  , 2023,  10, www.hij.ru	 1 1
. 
  ?
     ,       ,     ,  -,    .  ,            ,    .
  ,    ,    ,         . , ,   ,     ,      ,  100130 .      ,     . , ,     ,   ,      .
       ;       .  ,    ,        ,        ,    ,   .    ,   ,  ,    .  ,     ,           .
   ?  ,        .         .
12
   .        1,54 ,   48     -.    ,         ,    .        ,     . ,  ,        .
    :   ? ,   .  ,       ,    ,   -  ,     ,  :       .       :    , ,     ,          -.
        ?   .         ,   13 .   .     :           ,           .
      ,    ,           .      .     (.   , 2014, 4),     :     , ,     ,    ,     ,     .
-     .            .        .     ,    .     .
     ,     ,   ,     :       .  ,       .              , , ,     .       ,        ,    .
       ,     ?         . .       2  9 ,     5,5 .            5,5 .  181     . ,  ,        -.    48 . , 181    3,7 ,      3,7 . 
    
  , 2023,  10, www.hij.ru	 1 3     		         : 1   , 2   ,			    ( )  3   , 4   									     ,   																													    
    ?        ,     98-   .  -  114-   ,       80-   .       16  ,      182 .    :    10 ,   47   .
,       ,        ,    166    37  . , 0,22    1  .     182 ,      ,   50-     98-   .     : 49 51' .. 97 08' . .
14       1  4,5 .   ,         ,      4,8 ,      .  .
 ,          ,         ? ,    ?       ?  ,          ?    :        .  ,        ,      .   ,       .            ,      ,       .      !
      , ,     ;   ,          .     ,         ,     (.   , 2020, 3). ,  -      .
    .        .     ,  ,          0,22   .    .    ,    ,     10  :          .          :     .
   12 .     ?     :  ,     ,      .             .     , -        ,   ,     ,       - .   ,    ,   ,               .
     ?   ,      :    . .  33 . .   47       .      0,22,     ,         . ,      ,     .   ,        ,   . -,             . ,          ,     .
      ?  .         ø-     .    13          ,     .   ,  ,   ,           -,       ,    .
 ,     ø-           (.   , 2017, 6).   - ,       ,      .  ,     .  ,     2030 .      ,              4,8 :       .     -,       .               .        ,       .              -             ,    ,   ,             .
,              11 ,          12 .
 ,    ,    ,       ,   ,        .  ,      , ,      ,       ,  ,       .
  , 2023,  10, www.hij.ru	 1 5
1 : 
   Kandinsky 2.2    

      ,    .         ,                 .        - ,   .
       ,           .    ,  .. ,    ,       ,       ,      - Sentinel-1   Sentinel-1 b.       .
              2019  2021 .       .             .  .   ,        .         .         .
,    
   -   .        .   , ,   ,         .       1211 , ,        ,        .   ,     
16 ,       .
      ,     .            .  ,                .    ,      ,    ,    .
 1996               .     ,     ,  ,      .      ,      ,    ,        .
     ,    .   -   ,           .          ,   -  .      ,   .
  ,      .       .           (Keith Koper)  ,            ,       .
       .       2455     5,7   27   .
  ,      ,           .    ,           .  ,                 500-800 .
           ,         .  ,         ,   .    ,    .  ,         .       Nature.
  
       -  ,   -  - .  ,  ,      ,  .         ,   .           ,      .     ,    .
 ,    ,    ,   .       , -     .          ,   .
    .      - ,       ,     .
  ,        - .                (Donna Whitney).            ,         .          - .
      ,    .    -        .  ,  ,     -        50-150    .         ,    .
 ,        .                 - -  -.         .
          ,                   .        Geology.
  .
  , 2023,  10, www.hij.ru	 1 7
 
. 
,   
    100            (1923-1969).      ,          .         ,   ,      .
  
            .    .      ,     .  1920-      ,            1933 ,    .
     .  -   ,         .     ,       ,       ,      .   ,      .
       .        ,   ,    .         , , .       ,         .                 (1872-1970),     .     :      ,         .      . -, ,     12 ,  -, ,             ,      .
 15            .
  ,   1930- ,    ,      .
18
       ; ,        .      .       ,     ,      (1891-1970),            .
           ,      .    1938        - (1920-2021),       .         (1898 -1969);       .          ,          .
     ,      .  1941        .            ,    ,    (      ).      :  ,         -,  .    -    ,   ,     .
            (1894-1964).     : ,  ,      ,     ,             ,    ,     .
      
 1936       (1912-1954)     ,    .      .    ,   ,      -   .
     ,          .      ,    .
, ,   ,       ()     ().           .  ,   ,           - .
,   ,    1837    (1787-1869).     XIX   -- (1852-1934) ,

4          ,    (1943).        
  , 2023,  10, www.hij.ru	 1 9
            ,    .  1873      (1810- 1877),      ,        (   ), ,    ,  ,     .   ,      ,     .
     1920- .  ,         ,         .      (1907-1997)            (   ) ,       .
       ,      .            .        ,            ,    .       ,      ,      .
           ,    .     ,     ,     .     .  ,          ( , -,    ),     ,      .
        ,     .  ,        ,   ,      -.       ,      ,      .
              (1942)    ,    (1943),     .         1943 .         20 .
 1949      (1904-1997)      ,        .
 1943            ().          .        :         .         .
   ,       ,      .   ,       -  .    ,     .
 1943-1944 .     ()   (1903-1957),       .  ,  ,  ,        ,   ,         .
           .    .     .       ,  ,    ,      .          , , , ,    ,      ,   ,    .         ,   .             ,     .
            
20.       ,     .        .
1945         EDVAC     ,      ,   ,  .               .    EDVAC    ,       .
 
 1952  ,       ,    .     ,     .         ,   .
           .           . ,                   .
      ,      .   ,      .         .         (1928-2021)        -    .         ( 1924-1971).
    . ,         ,         ,     .      ,        .  ,     ,  ,   .
    1952         .        ,     ,      .    ,  -       ,       .      ,   .
    .    -   ,         ,    -.    -         -    . []   ,    ,     ,     ,   ;            ,    셻
     .        , -,      1959 .  , ,            -,   ,       , .             .
 1958   ( 1928- 1971),     ,        ,     .        -1,   1960 .    ,   ,      .
     1950-       .               ,       ,    . , ,      .     .   - ,    .        ,    .      1965 .
   14  1969   ,    ,  ,      .    46 .       ,     .
   1969         ,         .         .   1982      (. 1933),    .     ,    ,        .               .              .           .
  , 2023,  10, www.hij.ru	2 1
IB  
  
         -     ?    - : , , , ,  ,  .
   .      20  .            , ,    .  ,       ,     .      ,          .  -     .     .
,           80- .  ,  ,     ,  Pacific Trash Vortex,      .
 
     1,5   .        .    ,              ,    .   ,        .
      -  , , , , , ,   ,    .     90%  ,     .  ,       : 20%   , ,   80%  .
   - .      ,       -     ,   ,       .
,   ,   ,   ,       ,       -    .        .    ?
    ,    38   23 .         140            0,25  5 .  , ,   .
   ?   ,          ,   .    ,             ,     .   ,     , -  ,   .
 
   - ,         .
     ,     .       .      . ,     650 ,         .    .
,        ?    ,    .    .               .. .      ,     ,     .
          30 000   .    . ,            -     .
      ,   .  ,   , ,  - , ,   .      ,            ,     .   ,           .
      -     .      ,   ,    .     , ,   -     . .    .       ,     ,   .
   ,  , ,    22
 
    ,    ,   .   ,        ,      .
     ,  ,   .       ,      . ,      ,      ,      .
      ,   ,  ,   .
 ,     , .   ,  17    .   ,  1       ,    ,       .
            . -,        ,     .   ,      , - -, , , , , ,    ,     .    (, , )       .   .    ,          .
   .   ,   .       .    .       ,     ,    .   ,       .         .
,            .  ! -   .  ,  .  .   -  ! ,        8  ,         . ,     ?       -    !         .
  
 -        .      ,        .         .    -    -,   .      ,      -    .         .
   C0VID-19   ,   ,   -      .  
400     30 ,   29  ,     ,       .
     ,   -  ,      -,  -  .       .              (The Journal of Osteopathic Medicine).
     .            -   .             5%   .          ,   .
    ,        . -      ,     . ,         ,       -       .  ,              .
,      -,    .  ,             -.      .
, ,         .    -   ,    .
,       -   - -.        .       , 2023,  10, www.hij.ru	23
 
 -       .     -   ? ,    
  
, ,              .  ,    . ,         ,     ,     .     ?  .
       .   : ,      ,  , ,    ,     .     ,     -  ,    .
 ,          ,      02    .   , ,  02. ,   -  .     ,     .   -.    ,   .
   - ?       ?         ,   , .        ,  .
-,     .  ?   ,       ,       .          .
   -      ,    .    ,    ,    .    ,    .  ,         ,        .
    -       ,  .       ,     .
 ,    ,     -- ,       .        .       .   , ,   . (   .   -:      5     2009 .)
 15       400              .        1949        .   -   .
  ?        ,        ?
            .  .     ,   ,   ,         .
      ,  .     .   15            -    .                .
 -   ,         ,    ,     -,      .       - -      ,      .
    -    .  20-30-       ,    -   , , ,   ,   60% , -  . -    .  , ,    -   ,         .
   .   ,      ,   ,   ,   ,      ,    ,     .         -   .
24

 
, ,      ,    -  1861     XXI         -   .     ,    90-, ,          .              .
 ,   ,  ,  .          ,          .  ,    ,   .
       .     ,         .  ,            -     ,      .
  ,   -   . ,      ,     . ,    
            ,         . ,    -  .     ,      .
 ,      - ,     .      - ,        ,     .       ,     , -  .
,  2008-,       .     -   .        ,   .        .  ,      .   .      ,    .

 
    ,     .         . (,      .)   -  .
      ,  , ,   -      .   ,   ,     -     .
     .   (2D)    (h-BN) -  ,     .     ,    .     ,     .
   (3D)     (c-BN) -   ,      .    -      ,    .,     -     .
        , , ,    .          :      800,      -  1400.
            ,   ,    -  ,  .    . ,                .    ,  ,        .
    . ,        .       . , ,       . ,            ,    .
        ,      .      ,  ,      .  ,            2D h-BN    .  
  , 2023,  10, www.hij.ru	25
 
     ,   (Nano Letters).

    
    .   ,   ,            . ?   ,  ,  ?
       ,         ?          ,      ,  ?
     -. ,  -    . ,   ,       ,       ,    .       .
,      (La Palma),      ,  2021       - -.    .              .
                .     -          .
   ,     . -   ,   .          20 .       .
,        , ,   ,   ,    .    ,    ,         .  -  ,     .       .   - . ,    ,   .      ,        .
              .  ,   ,  ,      ,    ,        - .        (npj Biodiversity).
       ,     ?     -  , .       ,      ,    1200 ,   .          . ,      -  .    ,        ,     .

4h
 
    ,  .      ,     .    - - .
      .        -     -      ,      .       .
     -   - - ,   , -   :  ? ,   ,  .
26

 
    ,        .       .   ,   ,    .  ,  -  -      !       :   ,   .
 ,   ,   .      .      ,      .   .
     -     .   -  . ,      - .
 -     ,   ,        .         .
,    .  - ,  , , , , ,  .      .    .
  , , , ,  -   , -      .          .   -  0,1%   .
   ,              .      ,   .
 2018     - 18-        .     16 ,       . ,    ,   ,   ,  , , .       .
        .  .            - ,    .         .   ,    ,      .
           ,      -,   .      .          ,   -    .
        . , ,   ,   -  ,   -  ,   -     .     - , , ,   ,      .
       .      ,   ,    -  .    .   ,       .   -          .
  ,     ,     .    ,    ,       ,     -     ,     .
    .   ,      40  -   .   ,          .
,       220 000   ,     .     1 -2%  ,     ,  ,     ,     .       ,      .
,     ,      .   ,       .            ,   -     (Current Biology).
    ?   - .    ,    -   . ,       ,       .
,       , -     .         .
,           ,    ,  ,        -  .        ,      .
,        ?     -      .       -   .
  .. 
  
  , 2023,  10, www.hij.ru	27
   
   .. 
  
  ,        .  ,   ,  ,   ,    ,    , .      : , ,    ,    . ,     .
 
    80%          .         Senecio      Callilepis laureola, - .    - .    ,   , ,      ,       .
28
  
,           .          91%,       .            1  6-  .     ,   ,  .
         ,     .  ,   , ,  ,   ,    .      , ,   , , , , , , , , , ,   .     , ,   .
         ,    - .    ,    ,  , , ,   ,      .
 ,    ,   ,   - :    ,    .


     .     ,   .   
  , 2023,  10, www.hij.ru	29
  Callilepis laureola.   ,       
          .
       600      
     ;   ,       ,       .     ,       : ,       ;     ;      (   - ).
    .   , N-,   ,       .  N-  ,       .        ,   .           -450.   ,    ()    ,     .
     ,      ,   .       .       ,       ()  .          . ,     ,       .      ,  ,  .        .  , -                     .
    .  , -,  -. -                .          ,  .
      ,     ,      .  ,     .     ,   ,      Senecio platyphyllus,    - S. rhombifolius,    S. platyphylloides.


     ,    .           ,  ,  ,   ,   ,    ,     ,      ;    (   ),    . ,    , 
30 .             .
     .        ,  - .   ,   .           in vitro  in vivo.         .                          ,      .
     1 /  ,     3 /.      ,  86%   76%     ,     (). ,  ,    100  ,   .    ,       178 . ,   ,  ,  ,   ,        .
   ,        . -,     ,     .  ,      . -,  ,     ,   . ,    ,         10 / ?          ,  - ,       . -,     .          .             ,       ,     .
     ,   ,   .      ,    1970- .  -  7200    ,    Heliotropium popovii.    14,9 / .    ,      700    ,    0,023 /     60 .
     ,      Crotalaria,   19 / .  

 400      60     0,66      .              50      ,    12 .    .
      ,            .
  
     ,  , ,  ,    . ,           ,   .  , ,     ,  -   ,  .
        Senecio jacobaea   ,  ,  ,    .      ,    ,   .     -    .        ,  .  ,      , , .
          .      .  2007         ,    ,     N-             ,    .          .    ,  , ,  ,     .
    .        .  
  , 2023,  10, www.hij.ru	3 1
      1,3  3,3  103/,     .      ,    ,       .         ,    .
 ,     ,     : ,    ,       (,    ).  66  91 %        N-.  ,  ,  ,      .       :    ,    .
                   .        .   1988             .   ,     ,     .       ,               100          .
      .        -.             ,   ,     .    ,  ,     ,    .      ,   .     ,  ,     ,  .            ,   - .
    ,      ? , , .      ,      .     .   ,     , , ,  ,   .          ,    .        .
   ,  ,       .      3-4 .  , ,  ,      .  ,          -     ,   -.      ,      .         .      ,     .
  ,        35 /  (     Echium vulgare),         .      ,       ,        -.          ,      (  ),       ,         .
  ,        ,      .           ,    .
,   ,  ,     ,      .          .     .
       ,     .      .     .      .     ,  ,  ,    .      ,      .
32
    - :  ,  ,    .   ,  N-        ,      .
   
   , 91%    60%         , 66-91%        N-. ,        . ,   -    .  . ,     ,     ,         .     , ,    .
              ,    ,    .  , ,     .
 ,   ,       , .       ,   --   ,   (Chromolaenaodorata). ,     ,        - .
        ,          ,   .  ,        .
 ,     ,  ,               ,     .
    .  ,       ,   Echium spp., ,  Eupatorium spp.,     ( ).         .    (, , , )      .         ,    ,   .       ,               .      .
 .          -  .  ,       . , S. aureus   ,      .  S. bicolor       , S. scandens   ,         , ,     .    S. argunensis  S. integrifolius,    , ,   .     .     S. culcitioides, S. tephrosioides  S. canescens   ,   , a S. canescens       ,       . S. rhizomatosus      ,      .
 S. longilobus        Gnaphalium macounii,        Gordolobo yerba.      .
 ,  ,    ,    ,    .      ,    ,     .  , ,        ,          
     Symphytum officinale,     .   14  ,   ,         .            in vitro      .   ,             .          .    ,                 .
       ,    .     ,     .     .      ,   
  , 2023,  10, www.hij.ru	33 
    ,        
 ,     ,        .
        Epilobium angustifolium,   -,      .       ( )     .   ,     ,      .
     -- Tussilago farfara     .    ,      .        .  1978         ( )        .         --,     ,       100 ,     --   4-6   .    ,  --  ,     , , ,  ,     .
         ,        .   ,      . ,       ,     N-.      60 /     15 .
 ,      ,     --,         Adenostylesalliariae.    ,   .    --   ,       . ,       -- .        -, ,   ,   .   ,          .
  .     ,       .             ,   .     ,     ,      ,   .       N-       -.   ,         ,         .         .
                   .    ,     ,      .    ,          . ,   ,       ,    .  ,     .        ,       , .
      .            .       .       .    ,     .
34
: 
*   Kandinsky 2.2 !  ,    
  
  ,      ,       .   ,     , , ,   ,   .       ,    -       .      ,       .       ,    .
     ,      (Pulin Gong),   -      . -     ,              .            ,      .
,        ,    ,    .    ,     ,    .   ,     .        ,     ,      .
         .                        ,          .  ,            .
  ,            .   
  , 2023,  10, www.hij.ru	35
              .     ,         .       Nature Human Behaviour.
  
     .            .         ,     ,     .           .       .   ,    ,          ,    .
,        ,      .             . ,         .   ,             .
  ,             .       ,       ,   ,   .           .         .
        By (Cynthia Woo)        60  85 . ,      ,        ,         .
 43     ,           .        .       : , , , , ,   .             .         .       .
    226%         .  -   ,          ,     .    ,     .
,        ,    .   ,      .       ,    ,      .        Frontiers in Neuroscience.
   
   ,   .            ,    .              ,    .        ?
 ,     .     ,    .  ,         .          .       65      ()   .
           University College London (UCL)    ,      (Victoria Garfield).         40-69 ,    .     .                 ,   ,  .
      92  .  ,      35        .         ,     .
    ,       ,   . ,       . ,         ,        .
   ,     - .   ,                  4,5 .     
36           .   ,     
,      .          .   ,      .       Sleep Health.
  
      ,     .    ,       .    ,       .           ,     .      ,  ,       .
     ,        .              (Herbert Herzog)    .  ,            .  ,              ,        .
,     ,   ()   .                .      ,            .        NPY,        .       ,       .
,         ,        .            .        ,        ,    .
          .     ,       .     Neuron.
   ?
         .     ,     ,   .       , , ,    .       ,        .        ,       .
               ,       (Jianfeng Feng)    ,   .
              .   52%          .         :  ,     ,  ,   ,    .
                 ,   ,  ,    .      ,     ,     . ,    ,       ,   .       .          .       ,      , ,    .
 ,       12   .             . -,   -      ,    .   ,        ,         .      Psychological Medicine.
  . 
  , 2023,  10, www.hij.ru	37


 - 
     ,  ,  ,         ,  .    Cynoglossum officinale.       ,   ;      ,   ,        .                  .
      ,   ,    ,     .       .      .          , ,    ,         glossum  .     ,   .      ,     ,      ,  - houndstongue  dog's tongue (    ).
    , - .    ,      ,     .       -    ,     .
   , ,  ,  -,  - .     ,  .     ,                ,     ,      .
   ,  .     ,    ,  .          , , ,   . ,      , , ,  ,          ,     .     , ,   ,     . ,    ,     ,   ,     .
          .        , , , ,     .
     .          ,    .      .    ,     .       ,    .
       .         ,              ,       .       .       ,     .
    ,     ,       .   ,   .       ,        .
   ,   ,    (.   , 2023, 10).    -,   .  
*   ,  
      
  , 2023,  10, www.hij.ru	39
						 

  .   ,    ,  ,   ,        -.      ,    ,         .  ,         ?     ,  ,       .
,         .  .           ,   .    ,    ,     ,   ,     ,  .    ,    .       ,       .       ,     ,          .
    :      ,    .    , C20H17NO6,     , .
                 ,       .     , .    ?  .   ,   ,    .        ,      ,    .    ,    .
,                .      ,         .
    ,   .       .  -     ,    .    ,     .
     .         -     ,   -.      ,      .            .         ,  .   .
     ,    .  ,     ,  ,  ,  .         .              .  ,      ,   .
     .      ,   ,   ,    ,  ,        , ,      . ,     ,   .
 ,     . .. ,     .     ,  ,  , ,     , ,    , ,  ,   ,  .  ,   -      ,    .       ,        .     .
  ,           ,   ,    .    .   ,        .    ,     .    .
. 
40
    ?
    
 ,  
 -, 2021
   :
      ,    -,        ?
         ,     ,             ?
    ,  ,   , ,   , ,     
  , 2023,  10, www.hij.ru	41

-160
  -160                 ,      .      .. ,         .
.. , .. 
 

-
  ,    XIX-XX ,     .   ..        .
     :              ;            .
        . ..          (   ).
  1911       ,         ,      .       (      ..    -.. ),  ,                .
     .     ,      ,   .   ,   1917 ,          .     (  )       .. .
,                .             ;           .       .
  .. ,          1917 ,    ,          .            ,  ,   .     ..    ,      .
    -        ,            ,      .        :   ,  ,  (      .. )   .
    :   ,    .  ,           .
    ,     ,     ,   .     .
   
  1918        ,     ,  .      .
     ,      1918     .   ,     ,    
  , 2023,  10, www.hij.ru	43 
,     54,  ,  1918        
    - .    ,  ,      .. ,             .
 ,         .. ,  ,    ,   .. ,          .. ,     .       1918 ,     ,      ,      ().
..               .            -   .   (     ,  1916),  ,           ,           ,       ,       .
        :      - .      ,         ,     - .
 ,                              .       ,     ,      ,   .. .
  , 54
      :        ,      ,      .      .
         ()       
44 1918 .    :  ,    XX ,         ,          
       :                        ,  ,    (  ) .
..       ,           ,         .       -   (, , , )    .  ,  ,   .
14  1918             ,    -.      .         , ,   .    12      ,   
             ,           .    1.           -,     XX     -              .
 
..      :     .        :     .     ,      ,   6    ,    .       ,     ,      ,
    ..     . . .      2019 . ..      1868  1876 ,      .   ,    ,        ,   ,   .      
  , 2023,  10, www.hij.ru	45
   .  ,            .  ,          .
..  ,        ,    .   ,   ,       ,    ,         ,      .
            ,  ,     .           - .             ,      ,            .
       .         ,       ,   ,    . ,       ,       .          .       .
  
,     ,    ,       .
-,       ;    ,       .
-,          

 , -,       ,  ,    ,     
                ,   .             . ,       ,       1917          .
        ,       . ,  ,              ,      . ,   ,   ,     ,           .
       ,        .            .   ,             ,       .             - .
 ,         .          .
   
         ,        ,     ,      ,    - .             :          .
   1919 ,         ,          .. ,           .  ,         .        ,     .   ..           .      .. .
    ,   ,        --  ,  46  .   .         ,      . , ,   -          .
..   ,      ,   .   ,        .   ,       
  
..      ?   ?       .  ?    ,   .  ?     
 ,  ,  ,   .         1920      . ,    .       -.         ,      ,      Chanel,    90  ,   ,      (  19.1.20).
   .    .
,        :          ,      ,  .
   , , ,          ,      .     ,   
  ,          ,          ,       .             ,       .
    1920 ,    ,       .       . ,      .
   1921          ,   .      ,       ,   .   ,         ,     ,       .
25 ,  ,     ,      ,   ,  ,        .     .
    ..         .
  
    ..       .       ()     ,     .        -      :  -  -     .
           .              .
          ,      28-  ,  4-  () ,  .
       ,  ,    Nosce te ipsum (  ), , ,    .
         . .. .           .
           .         ( 2022)             .
   ,  ,       .   ,   ,   80-82 . ..       1945 .   81 
  , 2023,  10, www.hij.ru	47
 
  ,             .    -1,   -2,   -262,   -234       ,  .  -  ()      .       ,  ,              .
 ,             1944 ,         .         - .  ,    .        ?        -   ,  
48
-1,      , 1944 .          ?
,     .  ,      -       ,         .  -  -   ,      , .          ,     ,       - ,        .     .
  1942    ,       ,       . : .       .  ,    1942     .              -.      ,           ,          .           .
-    ,     ,   24-25 ,   ,    .      ,  16-30  1942 ,            .
     1943 ,       ,    ,   1942  ,      .   1942      ,   ,     ,     .   1943         .
 ,      .    ,     ,    -.     .     -           ,       . ,   , ,       .  ,      ,     .
,    ,    :   ,    1942       .           ,      ,   - .         .   ,    .        .         .
,   3-4       ,  ,   3-4    .   ,     ,   .  ,  ,     .    ,        .                    .
       ,   ,        .          .       ,          .
       -1  -2.         .          .           ,              .         .       ,    250-300     .     ,   .         .        .  -    .
  ,     ,   .  ,  ,   ,      .   ,            .       ,     .   ,       .
  , 2023,  10, www.hij.ru	49 
  AR-234,     , 1945 .
,    ,      ,               .      ,      .  ,         ,    ,             . ,      , ,  ,             .
   - ,       ,      ,            .  :         .                  .
  1930-      ,        (202)    .        .   . ,       ,   ,               .
 ,       ,   700-80.      .                    .  ,             .
     .   ,    -  .       ,    1945       ,   .       - Me-163. ,   ,     ,       ,       ,     .
    :       830 /,
50   3000  960 / (  ,       ),  - 12 ,  .                .      8 .          ,       .          .
     -163.        .                     (N2H4*H20).    ,        -163  .         -163.         .    -163       . ,     ,     ,     ,        .     ,       .
           .       .               .         -   .   1943      ,          .
        .           .      ,           .        ,     ,    ,    .
     ,      ,   . ,     ,       ,   -2.        .    -2  -       .       .        ,        .
-,               Henschel Hs-293,      . ,     Hs-293,     .        Hs-293   .      :      ,         .
  ,      ,              .   ,             .
 ,  ,  -     .     ,      .  ,    1942      ,     .
        .       .         .         .    .      . ,   ,        ,   1942         ,      ,          ,    .
         ,           .      22   ,         .
    -1   .   ,   ,     ,   -1  .           -  .      ,   .
  , 2023,  10, www.hij.ru	5 1
   
. 
  
    (   1755 )   2019 .    ?  ,      .   ,      ,    ,   ,   ,          :           ?     ,           ;         XVII      XIX .
  ,   .      ,        ,         -  ,   .        25- .
     . ,  ,                ,     270 . ,            ,     ,          .     , ,         .
      ?   ,  ,       .       11 .           ,         .      ,        .          ,      ,   ,     ,      13 .       .
   11-   -  ,      ,   22 .          : 11         , ,        .        .  ,   ,       .        ,        
1850			 1875			 1900			 1925			 1950			 1975			 2000			 2025

       
'-----------------------------------------------------------------------------    , , ,               .    - ,     22-           .
, -     .     ,              .  ,    200 ,   :  23-     22- ,  158  120 .   24-   116 .
,    ,      ,   -   50 .  ,      25-   5075 
52  2023 . ,  ,    .
    .        8090-  . -     ,        24- .  25-        , , ,    ,    ,   24-:   110130    2024 .     :     .     2324  ,  25-     ,  220   .
 ,     ,  ?     . ,       ,  ,       139 .
250
200
150
100
-


2012
2014
*            .    13 ,    24-   25-   , ,   -     .    : -    ,        .      ,       .
     ,     ,    2023     120 .    , .      2024     , 180 ;    19- , 19541964 .     .      ,     ,       ,    ,     ,  , -  ,       : ,  ,  .
       2019   25- ,     ,   : 25-     24-.        ,          ,   2011   2014-.   ,    2023      ,      2024 , ,    135 ,   .        25-       .        . -   20112014  -            .
*      .     ,        .      ,     .  ,               .       .             
                     .            ,    ,    .      .          
     .  . , DKIST.       ,   2021      .       .
  , 2023,  10, www.hij.ru	 53

 
  
    
  ,        .  ,          ?    ,          .   ,    .    ,    ,    .
,    ,  !          ,    .
        ,    ,  .     ,        ,   .
     .     HOTEL        ,   ,    ,   .
           .       ,  .    ,     .
 ,   ,      ,    .         .       .
 -!    ,        .
  !     !
  ,     -,  .  ,        ?
  .  .        ?
    , ?   ,  ӻ  .
  ,   .
 ?..
 .     ?
 ,          !       .
  ,      ,   ?   .
   ,   .
           ,   .
   ,        :
 ,       .
 ,   .   ?
  , ,   .    ?
    .    : , ,     ,      .
      ,   :
    .
    .     ?    .         .
   ,    ,     ,     , 
  ,    .    .    ,       ,   ,  ,  .
  ,      ,   ! ,    ,     .
  ,     .
 , .      .
         !   ,     .
   ?  ,     ,  .
 , ,   ,  ,       ,  .
  , 2023,  10, www.hij.ru	 55
       . ,    ?   ,   ?
 ,    !  ?
  .
   .
  ?    .      ?   ,   ?
   ,      ,    ,         .
 ,       .
 ?  ,  ?
  ,   .       ,  . -     ,     .
 -        .  , ,    ,    .  !     ,        ,    ,     !
        .
  ,       ,       ,      .
 -    .    ?  :
         ,     . ,  .
    ?
     ,     ,        .
 .
 ,   !  ,       ?
  .    ,      .  ,   . ,         .
     .
 !      !   ,     .
    ?             .
 ,      !
 ,     .
-   .           .          ,     ,  .   ,     ,      .
   ,   .
 , ,       .
        .  ,           ,  .
  , ,  ,    ,   .  ,            ,     . ,     !       ,     ,   ,    . ,     .     ,   -,         ,       .
   ,   ,     ,    .
   ,         .   ,       . ,     . ,   .
   ,          .       ,    !     ,   -  .
      ?..   ,    ,       -,  
  , !    ?   ? ,   ?
  .
   !
  ,   ?!  !      ?
    ,  ?
  ,      - !          ,          .
   .
  , -,    ?         ?
  . , ,    ?
 ,  !     ,    ,  
56!   -      .
         ?
 ,    ,    .     ,      !
  ?   ?     .       ,     !    ,   ?  , ,  ,  .
   ,  ,  ,   .  ,   .
     ?
 ,       !     ,       .      ,       ,     ,    .
     ?
   !      ,           .  -     .      ?
  ,       ,     .
     ?
   ,   ,  ,   .
,     ,       :   !  , ,  .
 ,    ,        .
  ,    .  .
    ,  , 2          ,       .     : ,            ,   
 ,  ,    ,      ,     .  ,  :     ,     .
        ,   XIX ,  .
  .   ,    ,     .          ,    .
 ,     ?!     ,     .
   ,  !    .
    , ?     .    ,   ,       !
 ?      .  ,  ?
    ,    ,     .
   ? ?
 , , ? -  ,    .    ,   ?
 .
 - , !     ,    ,  . , ,   ?     ,   
 ?! ?!   !  ,  !      !   ,     ,      .
  ,       ,   .    , 
 ,     ?   ,  ,  ?!
 ,  , ,    ,     !      ,       :    ,  ,   ,    .     ,   ,   
   ! ,      ,   .       .     ,      ,          ,   , ,   ,     !
    .
       ,    .    !       !
,     ! -     ,    !     ,   
  ?  ?
    .     ,    ,      .  -  ?
      ,    .
    ?     ,  ?   ,   -   ?    , -          !      ,    ,   !
  ? ?  ?    .
  , 2023,  10, www.hij.ru	 57
    ,   . --, !    ,  !
 ,   ,  .
   - ,     ,     ,    .
    ,     .    ,   ,      .            ,    ,         .   .    ,    !    ,        .        .    ,    .
 ,    ,    . ,  ,        ,             .     :                     . ,   ,   ,   .       .     ,       .
   ? !       .
    !   .        ?
  ?   .
        .      ,       .
     !    ,      .
 ?    , ?      ?
   . ,   , , ?
    ?   ?
 ,     ?! ,  ,    ,  .
    ,  ?
     ,     ,   ,    .
         ?
   ,   .   ,    .  ,  ,       .
 ,   . ,   .  .
      .          ,    ,    !       :    ,    -   .
 ,   ,   .        ,  .    ,         .      ,    .
  , !
   ,      ,  .
    ,    ,  ,       .   ?
    ?     .
           .  -    ,  ,     ,    .
   ?
     .
   ?     .   ?
  .
  , ,    !     ,  :     !
       ,  -      .
 ,     ,    .
   ,   ,        .
          !
  ,    .             .
     !    .
   ,    ,  -  .
     ?       ?
  ,   .     ,      ,  ,       ,      .
  ?  ,  ? ?!     !  ?
58
 ,  .
    ,   .   ,       ?
  ,  .  ,      ,         !
     !
  .     ,       ?
 .   ?     , -  ? ,   !     ,     ,      .     ,   ,      .   ,   ,     ? --.     ,      .
   ,   ,         .   ,         .    ,   .       ,    ,    .  ,            .          , ,    . -  , -  -,      . ,         ,    .           .    ,   
  ,    .
     ?  .
      ?
     ,   ,     ,      ,    ,    ,   !  -,   ,   -!
 ?    .
     ,   , ,     ! ,     ,     .         .     ,  ,         .   ?         ,    ?   ,    ,   ,  ,        .
      ?
    ,    ,    .      ?  ,       .
 , ,        .
       ?  !
       !   ,    .  , !..
   ?
       !      ,      .       .
 ,      ?
     , ,        .
   !   ,  ?   ?
      ,           .    !    ,             , !    !
 , ,     ?   ?     ?
  ?!    ?!   ,     ?! ,  ,  !    !    ,      !    ,   ,     ,   !     ,    !
   ?     .   !    ,     !
 , .    ,    .       !    !       !        ,    :       .     ,      ! , ?!    !           !
        ?
     .      ,        ,      
  !  ,   ,     .
   .
   ,      ,     .
  , 2023,  10, www.hij.ru	 59
 ,   ,    ,   .
 - ,  ,  ,   ,
   ?   .     ?
            .
   ,     !           ,    
   ,     !      ,     .
    ?!
     ? ,      !  ,  ,     .
      .  ,  !  , .
 ?!    ,    - ?!
 .      .
  ,           .    ,     ,      .  , ,  ?  ,  .     ?
 ! -!     .      ,   ,  ,  .  ,    ,     ,       : , ,   ,       .      ,     .
     , ,    !
      ,   ;         .   .    ,       ,            .
      ?
     .      ,       .        ,     ,      .      .    .          : , , ,     .
 ,    ,  !        .
  ?
     :
   ?
 .         ,     ,   . ,    ,      .
   ?
    . ,   ?      ,          ,  .
   .    ,  ,       - ,    ,  
    .  ?
      !    ,      !
    ,       ,   ?  ,     ?
   !      .          ,   .             .  ,     .
 ,    !    ?
       ?    ,       ,     .
    ,   .  ,  ,    ?    !  ,    ?
 ?!!   ?..       .  ,      , ,          
  , !
  ,    ,    ?
 ,     . ,   ,      ,   ?
     ?     ?
 ,   !    .    !        !   ,    ! ,   ,           
60
 
 .     
  :  
.: Corpus, 2023
,      ,      .     ,          .     :      ,     ,       . ,   ,      .     ,      ,    .    ,      :  ,     ,   ,   ,      " ",         , ,       ?        .

 RHJ4   

 
  .
   ,     
  :  
.: Corpus, 2023
 Homo sapiens         ?   ,    - ,        :           ,     ,     .   ,         ,         .
    ,        ,  ,   ,  ,         ,   ,      .    "" .          ,    :               . (  .)

 
 .  
  :
 
.: Corpus, 2023

        ,    : , , , .       ,    COVID-19,     ,            .     ,   ,     ,     ,     ,  ,              .


  .  
  :  
.: Corpus, 2023
    ,   , -  ,    ,     ,   ,    , ,   ,       .    ""     ,      ,   ,   .       ,    :        ?  , -  
         : https://www.corpus.ru/

  , 2023,  10, www.hij.ru	 61
, .
 
  ?
         -   .    ?        ,       ,      .         ,        ,    ,    .
,       ,    ,   ,     .      ,  , .                   ( AlphaGalileo, 13  2023 ).
   ,     .           .   ,     ,      30 ,   ,        ,    .       .
  ,            ,     .
. 
         54%  ,    ,        (Nature Communications)
    (88-100%),  (42-96%)   (8-19%)        ( 1,2),     (   . ,   )
      ,   ,      ,     ,     (Philosophical Transactions)
        24   X (Twitter),    Facebook  105 , Instagram  20 , Linkedln  24   YouTube  8,8  (Proceedings of the National Academy of Sciences)
      ,    ,          (  .  16: )
               (Science Advances)
    , , ,       ,          (The Astrophysical Journal Letters)
62
, 
   ,        ,     ,  ,          (EBioMedicine)
                 217     75  (Earth's Future)
         ,  ,     ,         (JAMA Ophthalmology)
             2021 .       1989-1997 .  ,    (  .  23: )
    ,            (Developmental Cell.)
  ,              :            20 000       (Nature Chemistry)
    ( )          12 ,  ,    (Canadian Medical Association Journal)

 
  
 ,   ,      ,    .             .   ,     . ,     ,   .
         ( NewsWise, 19  2023 ).      :        ,  ,  ,        -.  :   99%    .          ,     .
      ,  ,          , ,  ,         :      .  , ,     ,  ,    .
 ,         .      , , :          ,            , ,   - (  , 2015, 3).     ,         . ,        .
. 
  , 2023,  10, www.hij.ru	 63

 
  
 
             .      !   . (:   .)    .    -Pa, ,    ,  ,     ,  .
-Pa   ,   . (  .)
  ,   ,    !
    , ,                .    . -Pa           .     .   ,      .     .             .
   ,   .
 -,    , -
   , ,  ,       ,       ,   .
 !   , !
     ,  .
     ,  ?
 ,   ,   ,          ?      ,   ,    .
    .  ,     ,           ,     .     -   ,    
 ,      ,   ?
 ,   . ,  ,  ,  .
  , ,   ,    .
  !   ,          .    ?
 ,    ,   ,   ,     . , ?
       ,    :
 ---!
 ,           ,      ,  ,  .        .         !
 ?   .
 !      ,  ,        ,  ,   ,      .        ,    .
    ?
 !   !
     .
 ,     ,   .
     .      ,   .
     .
 , , ?
   ,      ,  . ,    ,     , -  ,      .
     , ?         . ,   ,  -         .
   ,    ,      ,   ,   , .    ,     .  , .
     .    ,     .
    !   .
 .    .      . ,  .  ,     ,       .   ,  
  , ?    ,      .   .     ,       .
   ,   ,      .  .
     .  ,      .
 ,   ,   .   ,      .
  , .  .
 >.
   .
     .  ,  . .
     .   .  . -6;%HJG?:??
 ,      ,    .      .  ,    .  .
   . .      .    .
  ,    ,    . ,   ,   . ,   . ,    . ,  ,    . ,          ,  
 .    ,  .
  , 2023,  10, www.hij.ru

 ʻ
 
.. 
 

 ,
  
 
   
,
 

 ʻ
 
 
  



  